کردن و ترک فعل یکسانست
همه در قدرت و در امکانست
تا یکی را از آن بر افزاید
به ضرورت مرجحی باید
پس ارادت به بود یا نابود
جانبی را دگر بر آن افزود
فعل گر محدث است از هیئات
خواست بوده است دایماً با ذات
پس ارادت چو کرد مانع دور
گشت ظاهر ز شرطهای ظهور
مانع و شرط و وقت و استعداد
در ازل بودهاند جمله مراد
هیچ تغییری اندرو ناید
هرچه هست آنچنان همی باید



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این بخش استدلالی کلامی دربارهٔ ارادهٔ الهی است: چون انجام و ترک فعل برای قادر یکسان است، باید مرجّحی یکی را برگزیند و آن مرجّح اراده است. شاعر سپس توضیح میدهد که حادث بودن افعال با ازلی بودن اراده منافاتی ندارد، زیرا پیدایش فعل به رفع مانع و تحقق شرط و وقت و استعداد بستگی دارد که خود همه از ازل مراد خدا بودهاند. نتیجه آنکه ارادهٔ حق تغییرناپذیر است و هر چیز همانگونه است که باید.
هوش مصنوعی: انجام دادن کاری و ترک آن (برای قادر) برابر است؛ هر دو در حوزهٔ قدرت او قرار دارند و هر دو ممکناند.
هوش مصنوعی: برای آنکه یکی از این دو طرف (انجام یا ترک) بر دیگری برتری یابد و واقع شود، ناگزیر عاملی ترجیحدهنده لازم است.
هوش مصنوعی: پس آن ترجیحدهنده همان اراده است که یکی از دو طرف بودن یا نبودن را بر دیگری افزونی و برتری میدهد.
هوش مصنوعی: اگر کار و فعل از جهت صورتها و هیئتهایش حادث و نوپدید است، خواست و ارادهٔ خداوند همواره با ذات او بوده و ازلی است.
هوش مصنوعی: پس چون اراده مانع را برطرف کرد، فعل با فراهم آمدن شرطهای پدیدار شدن آشکار گشت؛ یعنی حدوث فعل به رفع مانع و تحقق شرط وابسته است نه به تازه شدن اراده.
هوش مصنوعی: مانع و شرط و زمان و آمادگی (استعداد) پذیرنده، همه از ازل مورد ارادهٔ خداوند بودهاند.
هوش مصنوعی: در ارادهٔ خداوند هیچ دگرگونی راه نمییابد؛ هرچه هست، همانگونه است که باید باشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.