ای پیداتر از هر پیدائی، و ای آشکارتر از هر هویدائی، پیدائی تو با پنهانی تو سازگار، و پنهانی تو چون پیدائی تو آشکار،نه پیدائی ترا از پنهانی میان، و نه پنهانی ترا از پیدائی کران. ای هستی که هیچ نیستی در هستی تو فرود نیاید،وهیچ نیستی هستی ترا نشاید، نسبت هستی تو با نیستیها: کل یوم هو فی شأن، و نسبت نیستیها با هستی تو: کل من علیها فان. یگانگی تو در ازل و ابد بر یک قرار، منزه و مبرا از اضافت و نسبت اندک وبسیار. آن کیست که ترا داند تا بر تو ثنا خواند، هم سپاس تست که حضرت عزت ترا سزاوار است، و ستایش تست که بر جناب تو در کار است. و درود و سلام حضرت پاک تو و پاکان حضرت تو بر روان حامد: انت کما اثنیت، و شاهد: و ما رمیت اذرمیت، نقطۀ بدایت جمال: کنت نبیاً و آدم بین الماء و الطین، و زبدۀ نهایت کمال و لکن رسول اللّه و خاتم النبیین، ناظر: لقد رای من آیات ربه الکبری و سامع: فاوحی الی عبده ما اوحی. محرم سرای اسری، صدر صفۀ اصطفی، محمد مصطفی، علیه من الصلوات افضلها- و صد هزاران هزار آفرین، بر اهل بیت پاک و پاک آئین و یاران گزین او، که صف پیشین و صنف گزین ولایتاند، باد.
ای جان عزیز این کتاب که مسما است به حق الیقین فی معرفة رب العالمین، حضرت عزت از خزانۀ غیب بدین ضعیف کرامت فرمود، مشتمل است بر هشت باب به ازای درهای بهشت، و هر بابی از آن مشتمل بر حقایق و دقایق و لطایف و ترتیب بابها این است:
باب اول در ظهور ذات حضرت حق تعالی و بیان مقام معرفت.
باب دوم در ظهور صفات حق تعالی و بیان مقام علم.
باب سوم در مظاهر و مراتب آن و بیان مبداء.
باب چهارم دروجوب وحدت او «تعالی» و تقدس.
باب پنجم در بیان ممکن الوجود و عالم کثرت.
باب ششم در تعین و حرکت وتجدد تعینات.
باب هفتم در حکمت تکلیف و جبر وقدر.
باب هشتم در معاد و بیان حشر و حقیقت فناء و بقاء.
بر صاحب دلان اهل بصیرت پوشیده نیست که مبدأ جملۀ مشکلات و معضلات نظری، و مادۀ اختلاف موحد و متکلم و حکیم، منحصر است در این ابحاث، و از فضل باری تعالی در این کتاب به حد یقین رسید، بر وفق نقل و عقل و ذوق. و به تصدیق هر حقیقتی از حقایق و اثبات هر دعویی از دعاوی، دو گواه عقل و نقل، اعنی برهان و اضح و قرآن ناطق، قایل گشتند، بر سبیل مطالعه نظر کنند. بعد از تحصیل علوم عقلی و نقلی، استعداد این نوع علم از ذوقیات است و دیگر شرط تجرید باطن است از امور دعاوی و خلاص از ربقۀ تقلید و ترک شکوک: من یجادل فی اللّه بغیر علم و تعصب: من اضله اللّه علی علم. و تأمل بسیار در هر بحثی از ابحاث که در الفاظ غایت اختصار اختیار آمد، و در بعضی از معانی ستر و اخفاء مقصود. و اللّه یحکم بیننا و بینکم بالحق و هو خیر الحاکمین.



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این بخش دیباچهٔ منثور رسالهٔ «حقالیقین» شبستری است که با ستایش خدایی آغاز میشود که هم پیداترین و هم پنهانترین است، و سپس بر پیامبر و خاندان و یارانش درود میفرستد. آنگاه نویسنده نام کتاب و هشت باب آن را، به شمار درهای بهشت، از معرفت ذات و صفات تا جبر و قدر و معاد برمیشمارد. در پایان میگوید ریشهٔ اختلاف عارفان و متکلمان و فیلسوفان در همین مسائل است و فهم کتاب، افزون بر دانش عقلی و نقلی، ذوق، رهایی از تقلید و تعصب و تأمل فراوان میخواهد، چون سخن کوتاه و برخی معانی پوشیده آمده است.
هوش مصنوعی: نویسنده خدا را ستایش میکند که از هر چیز آشکارتر و در همان حال پنهان است و پیدایی و پنهانیاش با هم جمع است؛ هستیای که نیستی به آن راه ندارد، هر روز در کاری است و همه چیز جز او فانی است. یگانگی او از ازل تا ابد ثابت است و کسی او را چنانکه هست نمیشناسد تا ستایش سزاوارش را بگوید. سپس بر پیامبر اسلام درود میفرستد و با یادکرد آیات و احادیثی از معراج و پیامبری او پیش از آفرینش آدم و خاتمیتش سخن میگوید، و بر خاندان پاک و یاران برگزیدهاش نیز درود میفرستد.
هوش مصنوعی: ای عزیز، این کتاب «حقالیقین در شناخت پروردگار جهانیان» نام دارد و خدا آن را از گنجینهٔ غیب به این بندهٔ ناتوان عطا کرده است. کتاب هشت باب دارد، به شمار درهای بهشت، و هر باب شامل حقیقتها و نکتههای باریک و لطیف است و ترتیب بابها چنین است.
هوش مصنوعی: باب اول دربارهٔ ظهور ذات خداوند و بیان مقام شناخت (معرفت) است.
هوش مصنوعی: باب دوم دربارهٔ ظهور صفات خداوند و بیان مقام علم است.
هوش مصنوعی: باب سوم دربارهٔ جلوهگاههای حق و مرتبههای آنها و بیان آغاز و سرچشمهٔ آفرینش است.
هوش مصنوعی: باب چهارم دربارهٔ ضرورت یگانگی خداوند و پاکی او از هر نقص است.
هوش مصنوعی: باب پنجم دربارهٔ موجودی که هستیاش ممکن است (نه واجب) و جهان کثرت و چندگانگی است.
هوش مصنوعی: باب ششم دربارهٔ تعیّن (جلوههای مشخص هستی) و حرکت و نو شدن پیوستهٔ این تعیّنات است.
هوش مصنوعی: باب هفتم دربارهٔ حکمتِ تکلیف دینی و مسئلهٔ جبر و قدر است.
هوش مصنوعی: باب هشتم دربارهٔ معاد و برانگیخته شدن مردگان و حقیقت فنا و بقا است.
هوش مصنوعی: اهل دل و بصیرت میدانند که ریشهٔ همهٔ دشواریهای فکری و سرچشمهٔ اختلاف عارفان و متکلمان و فیلسوفان در همین بحثهاست، و به لطف خدا در این کتاب به یقین رسیده و با نقل و عقل و ذوق سازگار شده است؛ برای هر ادعا دو گواه آورده شده: برهان روشن عقلی و آیهٔ قرآن، پس خوانندگان با دقت بخوانند. شرط فهم این دانش، پس از آموختن علوم عقلی و نقلی، استعداد ذوقی و پاک کردن درون از ادعا، رهایی از تقلید، دوری از شک و جدل بیدانش و تعصب، و تأمل بسیار است؛ زیرا الفاظ بسیار کوتاه آمده و برخی معانی عمداً پوشیده مانده است. داوری میان ما و دیگران با خداست که بهترین داوران است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.