هر که در خطهٔ مسلمانیست
متلاشی چو نفس حیوانیست
هر که عیسیست او ز مریم زاد
هر که او یوسفست کنعانیست
فرق باشد میان لام و الف
این چه آشوب و حشو و لامانیست
چه گرانی کنی ز کافهٔ کاف
این گرانی ز بهر ارزانیست
تن خود را عمارتی فرمای
کاین عمارت نصیب دهقانیست
تا سنایی ز خاک سر بر زد
در خراسان همه تن آسانیست
فتنهٔ روزگار او شدهاند
گر عراقی و گر خراسانیست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر کوتاه با این سخن آغاز میشود که گوهر هر کس از اصل او پیداست و نام و ظاهر بسنده نیست. شاعر با مثال عیسی و مریم و یوسف و کنعان و با بازی با حروف لام و الف و کاف، از درهمآمیختن چیزهای جدا و از گرانی و خودبزرگبینی انتقاد میکند و یادآور میشود که آبادکردن تن سرانجام بهرهٔ خاک است. در پایان، سخن به ستایش خود میرسد: با برخاستن سنایی خراسان آسوده شده و مردم عراق و خراسان شیفتهٔ او شدهاند.
هوش مصنوعی: هر کس که در قلمرو مسلمانی است و تنها به ظاهر آن بسنده کرده، مانند نفس حیوانی از هم میپاشد و نابود میشود. ظاهراً مقصود این است که بیگوهری حقیقی، نام مسلمانی کسی را پایدار نمیکند.
هوش مصنوعی: هر که عیسی است از مریم زاده شده و هر که یوسف است از کنعان است. یعنی گوهر و حقیقت هر کس از اصل و ریشهاش پیداست.
هوش مصنوعی: میان «لام» و «الف» فرق است، هرچند در نوشتن به هم میپیوندند. این آشفتگی و سخن بیهوده و درهمآمیختن چیزها برای چیست؟ یعنی نباید چیزهای جدا از هم را یکی پنداشت.
هوش مصنوعی: چرا از همهٔ «کاف» گرانجانی و سنگینی نشان میدهی؟ این سنگینی و گرانی در نهایت به ارزانی و بیقدری میانجامد. شاید مقصود این است که خودبزرگبینی سرانجام ارزش آدمی را میکاهد.
هوش مصنوعی: تن خود را آباد کن و به آن برس، ولی بدان که این آبادی سرانجام بهرهٔ دهقان است. یعنی تن به خاک بازمیگردد و پرداختن به آن سودی ماندگار ندارد.
هوش مصنوعی: از هنگامی که سنایی از خاک برخاست و پدید آمد، در خراسان همه در آسودگی و راحتیاند. شاعر با این سخن به خود و جایگاهش میبالد.
هوش مصنوعی: مردم، چه عراقی و چه خراسانی، شیفته و دلباختهٔ روزگار و سخن او شدهاند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
دلم از نیستی چو ترسا نیست
تنم از عافیت هراسانیست
در دل از تف سینه صاعقه ایست
بر تن از آب دیده طوفانیست
گه دلم باد تافته گوئیست
[...]
شرع او روح عقل روحانیست
رای تو یار دیو نفسانیست
در همه مملکت مرا جانیست
هر زمان پایبند جانانیست
در کنارم به جای دمسازی
تا سحرگه ز دیده طوفانیست
در کجا میخورد مرا غم عشق
[...]
بیوصالت دلم توانا نیست
بیخیالت دلم شکیبا نیست
به سر تو که جز پرستش تو
در سر بنده تاج سودا نیست
در همه کارها دلم داناست
[...]
ای به تو زنده هر کجا جانیست
وز تنور تو هر کهرا نانیست
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.