رازی ز ازل در دل عشاق نهانست
زان راز خبر یافت کسی را که عیانست
او را ز پس پردهٔ اغیار دوم نیست
زان مثل ندارد که شهنشاه جهانست
گویند ازین میدان آن را که درآمد
کی خواجه دل و روح و روانت ز روانست
گر ماه هلال آید در نعت کسوفست
ور تیر وصال آید بر بسته کمانست
کاین کوی دو صد بار هزار از سر معنی
گشتست کز ایشان تف انگشت نشانست
آنکس که ردایی ز ریا بر کتف افگند
آن نیست ردا آن به صف دان طلسانست
گر چند نگونست درین پرده دل ما
میدان به حقیقت که ز اقبال ستانست
قاف از خبر هیبت این خوف به تحقیق
چون سین سلامت ز پی خواجه روانست
گویی که مگر سینهٔ پر آتش دارد
یا دیدهٔ او بر صفت بحر عمانست
این چیست چنین باید اندر ره معنی
آن کس که چنین نیست یقین دان که چنانست
نظم گهر معنی در دیدهٔ دعوی
چون مردمک دیده درین مقله نهانست
در راه فنا باید جانهای عزیزان
کاین شعر سنایی سبب قوت جانست


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر دربارهٔ عشق و اسرار آن است. شاعر به رازهایی اشاره میکند که در دل عاشقان نهفته است و تنها عدهای خاص توانایی درک آن را دارند. او عشق را به صورت مقایسه با پدیدههای طبیعی مانند ماه و تیر تشبیه میکند و میگوید که دوستی و وصال به مانند جواهراتی گرانبها هستند. همچنین، با تأکید بر ریا و حقیقت، نمایشی از درونیترین احساسات انسانی ارائه میدهد و در پایان خاطرنشان میکند که این عشق میتواند قوت جان باشد و به رسیدن به معانی عمیقتر زندگی کمک کند.
هوش مصنوعی: رازِ قدیمی و پنهانی از آغاز در دل عاشقان وجود دارد، و تنها کسی که در میان عاشقان به این راز پی برده است، شخصی است که در حقیقت و واقعیت به آن آگاه است.
هوش مصنوعی: او را که نمیتوان دید و از نظرها پنهان است، دیگر مانند او وجود ندارد، زیرا او شهنشاه جهان است و هیچکس به پای او نمیرسد.
هوش مصنوعی: میگویند از این میدان (زندگی) تنها کسی که وارد شده است، همان کسی است که دل و روح و روانت از او نشأت میگیرد.
هوش مصنوعی: اگر ماه به شکل هلال در آید، نشانهٔ کسوف (خورشیدگرفتگی) است و اگر تیر وصال (دوستی و رسیدن به معشوق) بیفتد، نشانهٔ بسته شدن کمان است. این ابیات به ظلمت و موانع در عشق و وصال اشاره دارد.
هوش مصنوعی: این کوی (یعنی راه عشق یا محبتی که در اینجا به آن اشاره میشود) بارها و بارها معانی جدید و عمیق به خود گرفته است، تا جایی که نشانههایی از آن، مانند تف (ذرات ریز) و آثار انگشت بر آن باقی مانده است.
هوش مصنوعی: کسی که لباس ریا و تظاهر بر دوش خود انداخته، در واقع آن لباس را در نظر اهل حقیقت نمیتوان به حساب آورد و باید آن را به صف طلا تشبیه کرد که فاقد ارزش واقعی است.
هوش مصنوعی: هرچند دل ما در این دنیای ظاهری، در وضعیت بدی به سر میبرد و ناامید به نظر میرسد، اما در واقعیت، امید و خوشبختی از لطف و اقبال الهی به ما رسیده است.
هوش مصنوعی: هیبت و ترس این موضوع به قدری زیاد است که قاف را از اخبار آن نگران کرده و او به یقین میداند که سلامتی به آرامش و امنتی که از طرف خواجه (مقصود، شاید خدا یا معشوق باشد) ناشی شده، روان است.
هوش مصنوعی: به نظر میرسد او یا دلش پر از عشق و شور و شوق است، یا چشمانش به زیبایی و وسعت دریاها نظیر دریای عمان مینگرد.
هوش مصنوعی: این چه چیزی است که کسی باید در مسیر درک معنی ببیند؟ کسی که اینگونه نیست، مطمئن باش که به همین شکل است.
هوش مصنوعی: معنی این بیت این است که زیبایی و ارزش واقعی معانی در واقع در جایگاه خود پنهان است، درست مانند مردمک چشم که در مقله (سوراخ دید) نهفته است و قابل رؤیت نیست.
هوش مصنوعی: در مسیر نابودی، باید جانهای گرانقدر عزیزان را فدای این شعر سنایی کرد که باعث قوت و نیرومندی جانها میشود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
الْمِنَّةُ لِلّٰه که این ماهِ خزانست
ماهِ شُدن و آمدنِ راهِ رَزانست
از بسکه درین راهِ رز انگور کشانند
این راهِ رَز ایدون چو رهِ کاهکَشانست
چون قُوسِ قُزَح برگِ رَزان رنگبهرنگند
[...]
هجران تو ای شهره صنم باد خزانست
کاین روی من از هجر تو چون برگ رزانست
در طبع نشاطم طمع وصل چنانست
در باغ دلم باد فراق تو همانست
صدر ثقة الدین کنف خلق جهانست
خاک دراو کعبهٔ اشراف زمانست
آراسته از طالع او روی سپهرست
افروخته از طلعت او صحن جهانست
در خدمت او تقویت خرد و بزرگست
[...]
ای دیده در آن شکل و شمایل نظری کن
گر زآنکه تو را آرزوی دیدن جانست
روئیست در آن چشم جهانی متحیر
زلفی که پریشانی احوال جهانست
مشکین سر زلف تو که در پای کشانست
در دل رگ سود است که پیوسته بجانست
لعل تو ندا کرد که یکبوسه بجانی
ز آندم دل سودائی من در پی آنست
گر ز آنکه دلم را بود این بیع مسلم
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.