جانا نگویی آخر، ما را که تو کجایی؟
کز تو ببرد آتش، عشق تو آب مایی
ما را ز عشق کردی، چو آسیای گردان
خود همچو دانه گشتی در ناو آسیایی
گه در زمین دلها پنهان شوی چو پروین
گاه از سپهر جانها چون ماه نو برآیی
از بهر لطف مستان وز قهر خود پرستان
چون برق میگریزی، چون باد میربایی
بهر سماع دنیا، بر شاخهای طوبا
چون عندلیب بیدل همواره میسرایی
خورشیدوار کردی چون ذرههای عقلی
دلهای عاشقان را در پردهٔ هوایی
یاقوتبار کردی عشاق لالهرخ را
از نوکِ کلکِ نرگس بر لوح کهربایی
ای یافته جمالت، در جلوهٔ نخستین
منشور حسن و تمکین از خلعت خدایی
روحالقدس ندارد در خوبی و لطافت
با خاک کف پایت یک ذره آشنایی
بردار پرده از رخ تا حضرت الاهی
گردد ز مهر چهرت پر نور و روشنایی
گویی «مرا بجویی»، آخر کجا بجویم؟
در گرد گوی ارضی، یا حلقهٔ سمایی
بگشای بند مرجان تا همچو طبع بیجان
بندازد از جمالت، جان تاج کبریایی
ای تافته کمالت از چار سوی ارکان
پنهان ز هر دو عالم در صدر پارسایی
بر خیره چند جویم؟ آن را که او ندارد
منزل به کوی رندی یا راه پارسایی
ما زانتظار مردیم از عشق تو ولیکن
در حجرهٔ غریبان تو خود درون نیایی
گیرم که بار نَدْهی ما را درون پرده
کم زآن مکن که بیرون رویی به ما نمایی
بی روی تو نگارا چشم امید ما را
باید ز نقشِ نامه نام تو توتیایی
نادیده کس ولیکن از سنگ و چوب کویت
بِدْهند اگر بپرسی بر حسن تو گوایی
نی نی اگر ندیدی رویت چگونه گفتی
در نظمهای عالی وصف تو را سنایی؟



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزلی عاشقانه و عارفانه است که شاعر در آن محبوبی پنهان را خطاب میکند که گاه آشکار و گاه نهان است و عاشقان را سرگردان کرده است. او زیبایی محبوب را خدایی و برتر از روحالقدس میداند و از او میخواهد پرده از رخ بردارد و دستکم چهرهاش را از بیرون پرده نشان دهد. نخست میگوید کسی روی او را ندیده و تنها سنگ و چوب کویش گواه زیبایی اویند، اما در بیت پایانی سخن خود را پس میگیرد: اگر سنایی او را ندیده بود، نمیتوانست چنین وصفش کند.
هوش مصنوعی: ای محبوب، آخر به ما نمیگویی کجایی؟ آتش عشق تو آبروی ما را برده است.
هوش مصنوعی: ما را با عشق خود مانند سنگ آسیا سرگردان و چرخان کردی و خودت مانند دانه در ناودان آسیا جای گرفتی. یعنی ما بیقرار گرد تو میچرخیم و تو در میان ما پنهانی.
هوش مصنوعی: گاهی مانند ستارهٔ پروین که فرو مینشیند، در زمین دلها پنهان میشوی و گاهی مانند ماه نو از آسمان جانها آشکار میشوی.
هوش مصنوعی: برای لطف به مستانِ عشق و از روی قهر بر خودپرستان، مانند برق میگریزی و مانند باد دلها را میربایی.
هوش مصنوعی: برای اینکه دنیا آواز تو را بشنود، پیوسته مانند بلبل دلباخته بر شاخههای درخت طوبای بهشت نغمه میخوانی.
هوش مصنوعی: تو مانند خورشید، دلهای عاشقان را مثل ذرههای عقل در فضای هوا پراکنده و سرگردان کردهای.
هوش مصنوعی: عاشقان سرخروی را با قلم نوکتیز چشمان نرگسیات بر چهرهٔ زرد کهرباییشان اشک خونینبار کردی؛ یعنی عاشق از نگاه تو با رخ زرد اشک خونین میریزد.
هوش مصنوعی: ای کسی که زیباییات در نخستین جلوه، فرمان زیبایی و شکوه را از خلعتی خدایی دریافت کرده است.
هوش مصنوعی: حتی روحالقدس در زیبایی و لطافت به اندازهٔ ذرهای با خاک کف پای تو آشنایی ندارد؛ یعنی از خاک پای تو هم فروتر است.
هوش مصنوعی: نقاب از چهره بردار تا درگاه الهی از پرتو مهر روی تو پر از نور و روشنی شود.
هوش مصنوعی: میگویی مرا جستوجو کن، اما آخر کجا تو را بجویم؟ در کرهٔ زمین یا در گردونهٔ آسمان؟
هوش مصنوعی: لبهای مرجانیات را بگشا تا جان، از دیدن زیبایی تو، تاج بزرگی و غرور را مانند طبیعت بیجان بر زمین بیندازد و فروتن شود.
هوش مصنوعی: ای کسی که کمالت از چهار سوی عناصر عالم تابیده است و با این همه، از هر دو جهان پنهان و در جایگاه پاکی و پارسایی نشستهای.
هوش مصنوعی: تا کی بیهوده کسی را بجویم که نه در کوی رندی منزل دارد و نه در راه پارسایی؟ یعنی او از هر دو گونه راه برتر است و در هیچیک یافت نمیشود.
هوش مصنوعی: ما از عشق تو در انتظار جان دادیم، اما تو هرگز به حجرهٔ غریبان و بیکسان پا نمیگذاری.
هوش مصنوعی: فرض کن ما را به درون پرده و خلوت خود راه ندهی؛ دستکم از این کم مکن که از بیرون چهرهات را به ما نشان دهی.
هوش مصنوعی: ای نگار، در دوری از روی تو، چشم امید ما باید از نقش نام تو در نامه سرمه و روشنی بگیرد.
هوش مصنوعی: هیچکس روی تو را ندیده است، اما اگر بپرسی، حتی سنگ و چوب کوی تو بر زیباییات گواهی میدهند.
هوش مصنوعی: نه، چنین نیست؛ اگر سنایی روی تو را ندیده بود، چگونه میتوانست در شعرهای بلندش تو را وصف کند؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای صورت بهشتی در صدره بهایی
هرگزمباد روزی از تو مرا جدایی
تو سر و جویباری تو لاله بهاری
تو یار غمگساری تو حور دلربایی
شیرینتر از امیدی واندر دلم امیدی
[...]
آسایشت نبینم ای چرخ آسیائی
خود سوده مینگردی ما را همی بسائی
ما را همی فریبد گشت دمادم تو
من در تو چون بپایم گر تو همی نپائی؟
بس بیوفا و مهری کز دوستان یکدل
[...]
خه مرحبا و اهلا آخر تو خود کجایی
احوال ما نپرسی نزدیک ما نیایی
ما خود نمیشویمت در روی اگرنه آخر
سهلست اینکه گهگه رویی بما نمایی
بیخرده راست خواهی گرچه خوشت نیاید
[...]
جان از تنم برآید چون از درم درآئی
لب را به جای جانی بنشان به کدخدائی
جان خود چه زهره دارد ای نور آشنایی
کز خود برون نیاید آنجا که تو درآئی
جانی که یافت از خم زلفین تو رهائی
[...]
خه خه تبارک الله ای ماه تو بجائی
کم زانکه هر مه آخر روئی بمانمائی
دل راز شست محنت جانرا ز دست انده
بی زلف بسته ی تو نبود همی رهائی
جانا بخاک پایت کو دستی تمام دارد
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.