ساقیا مستان خوابآلوده را آواز ده
روز را از روی خویش و سوز ایشان ساز ده
غمزهها سر تیز دار و طرهها سر پست کن
رمزها سرگرم گوی و بوسها سرباز ده
سرخ روی ناز را چون گل اسیر خار کن
زرد روی آز را چون زر به دست گاز ده
حربه و شل در بر بهرام خربط سوز نه
زخمه و مل در کف ناهید بر بط ساز ده
هم بخور هم صوفیان عقل را سرمست کن
هم برو هم صافیان روح را ره باز ده
در هوای شمع عشق و شمع می پروانهوار
پیشوای خلد و صدر سدره را پرواز ده
چنگل گیراست اینک باز و باشهٔ عشق را
صعوه پیش باشه و آن کبک رازی باز ده
پیش کان پیر منافق بانگ قامت در دهد
غارت عقل و دل و جان را هلا آواز ده
پیش کز بالا درآید ارسلان سلطان روز
پیش من بکتاش سرمست مرابه گماز ده
ور همی چون عشق خواهی عقل خود را پاکباز
نصفیی پر کن بدان پیر دوالک باز ده
گر همی سرمست خواهی صبح را چون چشم خود
جرعهای زان می به صبح منهی غماز ده
روزه چون پیوسته خواهد بود ما را زیر خاک
باده ما را زین سپس بر رسم سنگانداز ده
جبرییل اینجا اگر زحمت کند خونش بریز
خونبهای جبرییل از گنج رحمت باز ده
بادبان راز اگر مجروح گردد ز آه ما
درپهای از خامشی در بادبان راز ده
وارهان یک دم سنایی را ز بند عافیت
تا دهی او را شراب عافیت پرداز ده



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل از ساقی میخواهد که مستان را به هوش بیاورد و با آواز خود، روز را روشنتر کند. او غم را با ناز و طراوت شاداب میبیند و از ساقی میخواهد که عشق را زنده نگه دارد. با اشاره به شمع عشق و می، شاعر از حالت مسموم و سرمستی ناشی از نوشیدنیهای عشق و خداوندی صحبت میکند و در پی رهایی از قید و بندهای دنیوی است. در انتها، او خواهان شراب عافیت و رهایی از مشکلات زندگی است تا بتواند به حالتی سرمست و آزاد دست یابد.
هوش مصنوعی: ای ساقی، به مستانی که خوابآلود و گیج هستند، آواز بده و روز را از روی خودت افشان کن و سوز و گرما را به آنها ببخش.
هوش مصنوعی: غمزهها را تیز کن و موهایش را پایین بینداز؛ رازها را برای مهمانان خندان باز کن و بوسهها را به طور آزاد و بیشرط هدیه بده.
هوش مصنوعی: صورت زیبای سرخ را مانند گلی در چنگ خارها درآور، و چهره زرد آدمی آزاده را مانند طلا به دندان بگیر.
هوش مصنوعی: در این بیت بهرام خربط (به احتمال زیاد اشاره به شخصیتی افسانهای دارد) به سربازی گفته شده که در میدان جنگ (حربه) و در جنگاوری (شل) دست به کار است. به همین ترتیب، ناهید (که ممکن است به الهه عشق و زیبایی اشاره کند) در دستش ساز دارد و کار میکند، اما نه با آسیب و ضربه، بلکه با نغمه و لحن. در کل، این ابیات به تضاد بین جذابیت و جنگ، و شیوههای مختلف دستیابی به هدفها اشاره دارد.
هوش مصنوعی: هم زمان با دیگران از میخواری لذت ببر و عقل را به مستی و شادی وادار کن، هم به سوی روحانیان و پاکان برو و برای آنها راه را باز کن.
هوش مصنوعی: در فضای عشق همچون شمع و شمع می، پروانهوار به پیشوای بهشت و مقام بلند قرب الهی پرواز بده.
هوش مصنوعی: چنگ و آواز عشق اکنون دوباره زیبا و دلنشین شده است، طوری که پرندهٔ صعوه (پرندهٔ خوشصوت) برای خوشامدگویی به آن کبوتر راzi (کبوتر رازدار) دعوت میکند.
هوش مصنوعی: در حضور آن پیر نیرنگباز، آواز زیبایی میپیچد که عقل و دل و جان را به غارت میبرد، پس ای هلا (آه، چه خوب است) این صدا را به گوش برسان.
هوش مصنوعی: وقتی که ارسلان، سلطان، به بالای سرم میآید، بکتاش، که مست و شاداب است، مرا به او سپرد.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی عشق را بدست آوری، باید عقل خود را رها کنی و نیمی از آن را با محبت پیر دوالک (که احتمالاً به معنای یک معلم یا راهنما در عشق است) پر کنی.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی مست شوی، صبح را مانند چشمان خودت، جرعهای از آن شراب را به صبح منتسب نکن و غم و اندوه را دور کن.
هوش مصنوعی: اگر روزی به طور مداوم زیر خاک مدفون شویم، باده ما را از اینجا به رسم سنگاندازی (یعنی به نشانهای از شجاعت و اقتدار) بفرستید.
هوش مصنوعی: اگر جبرئیل (فرشته وحی) اینجا زحمت بکشد و خونش بریزد، یعنی جانش را فدای ما کند، بهتر است که از گنج رحمت الهی چیزی به ما بدهد.
هوش مصنوعی: اگر بادبان راز (یعنی موضوعات و اسرار نهانی) به خاطر آه و ناله ما آسیب ببیند، باید در سکوت و خاموشی به همان موضوعات ادامه دهیم.
هوش مصنوعی: سنایی را از بند و زنجیر زندگی راحت کن و یک لحظه او را از این آرامش آزاد ساز، تا بتوانی به او شراب خوشبختی و عشق عطا کنی.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
تخت خیری بین دگر بر تخته ی خارا زده
خیمه سلطان گل بر دامن صحرا زده
دوستان در بوستان برگ صبوحی ساخته
بلبلان گلبانگ بر طوطی شکرخا زده
از شقایق در میان سبزه فرّاش ربیع
[...]
بانگ ما کبک است، خرمن را به خرمن باز ده
ای که می گفتی خریدارم، کنون آواز ده
روزگار خندهٔ غفلت گذشت ای کبک من
دل به دندان گیر و تن در چنگل شهباز ده
ای فلک صیدی که افکندی به تیرت کشته شد
[...]
صبح شد برخیز مطرب گوشمال ساز ده
عیشهای شب پریشان گشته را آواز ده
هیچ ساز از دلنوازی نیست سیر آهنگتر
چنگ را بگذار، قانون محبت ساز ده
جام را لبریزتر از دیده عشاق کن
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.