دلا زین تیرگی زندان اگر روزی رها یابی
اگر بینا شوی زین پس به دیگر سر صفا یابی
تو بیماری درین زندان و بیماریت را لا شک
روا باشد طبیبی جوی تا روزی دوا یابی
بصیرت گر کنی روشن به کحل معرفت زیبد
که دردش را اگر جویی هم اینجا توتیا یابی
جهان ای دل چو زندان دان و دریا پیش زندانت
اگر کشتیت نگذارد درین دریا فنا یابی
گر اینجا آشنا گردی تو با آفاق و با انفس
چو زین هر دو گذر کردی بدانجا آشنا یابی
وگر می کیمیا جویی کزو زری کنی مس را
به نزد کیمیا گر گرد تا زو کیمیا یابی
دلا زین عالم فانی اگر تو مهر برداری
چو از فانی گذر کردی سوی باقی بقا یابی
ازین چون و چرا بگذرد که روشن گرددت هزمان
مگر کان عالم پر خیر بیچون و چرا یابی
تو در بحر محیط ای دل چو غواصان یکی غوطه
بکن هزمان اگر خواهی که از موجش رها یابی
اگر تاریک دل باشی مقامت در زمین باشد
اگر روشن روان گردی مقر اوج سما یابی
به راه انبیا باید ترا رفتن اگر خواهی
که علم انبیا دانی و سر اولیا یابی
به قال و قیل گمراهان مشو غره اگر خواهی
که روزی راهرو گردی و راه رهنما یابی
به سوی تپه رو یک بار موسی وار اگر خواهی
که علم اژدها دانی و سر آن عصا یابی
حدیث آن کلام و طور و موسی گر همی خواهی
که بشناسی ز خود یابی ز دیگر کس کجا یابی
همان مهد مسیحا دم نگر کو بیپدر چون بد
حکیمی گوید این معنی طلب کن تا که را یابی
درخت و آن شب تاریک و شعلهٔ آتش روشن
اگر زان چوب میجویی تو آن معنی کجا یابی
ز نور یوسف و یعقوب و چاه و اخوهٔ یوسف
در آن وادی مرو کانجا به هر پی صد بلا یابی
گر آن ماهی که یونس را بیوبارید در دریا
بیوبارد ترا چون او ازین سفلی علا یابی
کتاب مبتدا خوان تو که رمز گندم و آدم
حدیث دست «لا تقرب» تو اندر مبتدا یابی
معانی جمله حل کردی همینت مشکلی مانده
که رمز ذلت داوود و قتل اوریا یابی
ترا قرآن به اطلس خوانده تا زو کسوتی یابی
قیامت را تو این معنی ز رقع و بوریا یابی
تحرک ز آب میآید به سنگ آسیا هزمان
تو نادان این تحرک را ز سنگ آسیا یابی
تو دست چپ درین معنی ز دست راست نشناسی
کنون با این خری خواهی که اسرار خدا یابی
نه کار تست می خوردن که بد مستی کنی هزمان
تو چون حلاج عشق آری چو جام از می بلا یابی
سنایی گر سنا دارد ز علم ایزدی دارد
تو دین و علم ایزد جوی تا چون او سنا یابی
تو راه دین ایزد را نمیدانی وگر جویی
هم از قرآن پر معنی و لفظ مصطفا یابی
هر آن دینی که بیرون زین دو جویی بدعتی باشد
نباید جستن آن دین را وگر جویی خطا یابی
چو بابدعت روی زینجا یقین میدان که در محشر
ز مالک بر در دوزخ جزای آن قفا یابی
وگر با دین پیغمبر ز عالم رخت بربندی
ز ایزد خلد و حورالعین و آمرزش عطا یابی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به مضامین عرفانی و معنوی میپردازد و انسان را به بررسی زندگانی خود و دنیای فانی فرا میخواند. او از انسان میخواهد که از تیرگیهای زندان این دنیا رها شود و با بینش و بصیرت به دنبال حقیقت باشد. در این مسیر، دانش انبیا و علم دینی را که از قرآن میآید، راهنمایی برای دستیابی به معرفت و درک عمیقتر از وجود و حقیقت عالم معرفی میکند. شاعر هشدار میدهد که نباید از دنیای فانی غافل شد و باید در جستجوی دانش حقیقی و معانی معنوی باشد تا به سرنوشت نیک و رستگاری نایل آید. در نهایت، او به این نکته تأکید میکند که دوری از دین راستین موجب عذاب و خطا خواهد شد.
هوش مصنوعی: ای دل، اگر یک روز از این تیرگی زندان رها شوی، اگر بعد از آن بینا شوی، به صفا و پاکی دیگری دست خواهی یافت.
هوش مصنوعی: تو در این زندان بیمار هستی و بهطور مسلم این حال تو طبیعی است. پزشک را جستجو کن تا روزی درمانی برای درد خود پیدا کنی.
هوش مصنوعی: اگر بصیرت و درک خود را با شناخت روشن کنی، متوجه میشوی که برای درمان درد خود، اگر به دنبال آن بروی، به دارویی به نام «توتیا» (که به عنوان دارویی برای درمان استفاده میشود) دست پیدا خواهی کرد.
هوش مصنوعی: ای دل، این جهان را مانند زندانی بدان و دریا را در نظر بگیر که پیش روی این زندان قرار دارد. اگر در زندان بمیری، این دریا هرگز اجازه نمیدهد که تو در آن غرق شوی و نابود شوی.
هوش مصنوعی: اگر در اینجا با جهان بیرون و خودت آشنا شوی و از هر دو عبور کنی، به آنجا خواهی رسید که با حقیقت آشنا خواهی شد.
هوش مصنوعی: اگر به دنبال می و کیمیا هستی که با آن میتوانی مس (فلز ارزان) را زر (طلا) کنی، باید به نزد کیمیا بروی و با او در ارتباط باشی تا آن کیمیا را بیابی.
هوش مصنوعی: ای دل، اگر از این دنیا که فانی و ناچیز است، محبت و مهر ورزی، مانند کسی که از چیزهای فانی گذر کند، به سوی عالم باقی بشتابی، به جاودانگی و بقای همیشگی خواهی رسید.
هوش مصنوعی: از این سوالات و ابهامات عبور کن تا در زمانی مشخص، روشنایی را درک کنی، مگر اینکه به جهانی پر از خیر و معرفت دست یابی که بیهیچ تردیدی است.
هوش مصنوعی: ای دل، همچون غواصان در دریای وسیع غوطهور شو، زیرا اگر میخواهی از امواج این دریا رها شوی، باید در آن فرو بروی.
هوش مصنوعی: اگر دل تو سیاه و تاریک باشد، در همین زمین زندگی میکنی، اما اگر روح تو روشن و پرفروغ شود، به مقام عالی و فلکی دست مییابی.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی به علم پیامبران و اسرار اولیا دست پیدا کنی، باید به راه و روش پیامبران قدم برداری.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی در آینده به مقام و مرتبهای برسی و به راهنمایی درست دست یابی، فریب گفتار و سخنان بیاساس و گمراهکننده را نخور.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی مانند موسی به علم و آگاهی عمیق دست پیدا کنی و بر قدرتی بزرگ مانند اژدها مسلط شوی، باید یک بار به سمت تپه بروی و در آنجا تلاش کنی.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی آن کلام و ماجرای صحرای طور و موسی را بشنوی و بشناسی، باید از درون خودت جستجو کنی و نباید انتظار داشته باشی که پاسخ را از دیگران پیدا کنی.
هوش مصنوعی: به مهد مسیحیت (محل تولد عیسی مسیح) توجه کن که بدون پدر به دنیا آمده است. حکیمان گفتهاند که این معنی را جستجو کن تا ببینی چه کسی را خواهی یافت.
هوش مصنوعی: اگر در دل شب تاریک، درختی و شعلهٔ آتشی روشن را ببینی، و تو به دنبال معنای عمیقتری از آن چوب باشی، باید بدانی که این معنی را در کجا میتوانی پیدا کنی.
هوش مصنوعی: در اینجا گفته شده که در آن منطقه (وادی مرو) به اندازهای درد و بلا وجود دارد که حتی نور یوسف و یعقوب، که نماد زیبایی و محبت هستند، نمیتواند تو را از آن نجات دهد و از آن رنجها در امان نگه دارد. در اینجا اشاره به داستان یوسف و برادرانش دارد که در چاه انداخته شد و دچار مصائب شد.
هوش مصنوعی: اگر آن ماهی که یونس (پیامبر) را در دریا بلعید، تو را هم مثل او ببلعد، تو هم از این دنیا (سفلی) به زندگی عالی و برتر (علا) دست پیدا خواهی کرد.
هوش مصنوعی: کتاب ابتدایی که تو میخوانی، رمز گندم و داستان آدم را در خود دارد، و خبر از نهی «به این درخت نزدیک نشو» را نیز در این کتاب پیدا میکنی.
هوش مصنوعی: تو توانستی معانی بسیاری را بفهمی، اما هنوز یک مسئله باقیمانده است که آن هم مسئلهی ذلت داوود و قتل اوریا است که باید آن را دریابی.
هوش مصنوعی: تو را قرآن به جامهٔ اطلس (پارچهٔ گرانبهاء) خواندهاند تا از آن، مقام و پوششی (کسوتی) به دست آوری. مفهوم قیامت را در جزییات و نشانههای مادی (رقع و بوریا، که به اشاره به چیزهای ساده و معمولی است) نخواهی یافت.
هوش مصنوعی: آب در حال حرکت در آسیا باعث چرخش سنگ آن میشود، اما تو که نادانی نمیتوانی این حرکت را به درستی از سنگ آسیاب تشخیص دهی.
هوش مصنوعی: تو با دست چپ در این موضوع نمیتوانی دست راست را بشناسی و حالا با این حالت ناپسند، میخواهی به اسرار خدا دست پیدا کنی.
هوش مصنوعی: تو در کار خودت نمیتوانی به دیگران نسبت بدهی که گویی مست میشوی. بلکه باید مانند حلاج (شخصیتی عارف و پیشوای معنوی) به عشق بپردازی و از می بلا (شراب عشق) بهرهمند شوی.
هوش مصنوعی: سنایی میگوید اگر او (سنایی) مقام بلندی در علم الهی دارد، تو نیز باید دین و دانش خداوند را جستوجو کنی تا به مقام و دانشی مانند او برسی.
هوش مصنوعی: تو به راستی راه دین خدا را نمیدانی و اگر هم بخواهی، فقط از قرآن که پر از معانی و الفاظ پیامبر (مصطفی) است، بهرهمند میشوی.
هوش مصنوعی: هر دینی که خارج از کتاب و سنت پیامبر باشد، بدعت است و نباید به دنبال آن دین رفت؛ زیرا اگر به آن گرایش پیدا کنی، به خطا دچار خواهی شد.
هوش مصنوعی: هرگاه که به بدعت روی میآوری، بدان که در قیامت از مالک (فرشته نگهبان دوزخ) جزای اعمال بد خود را خواهی دید و از در دوزخ طرد خواهی شد.
هوش مصنوعی: اگر به دین پیغمبر پشت کنی و از این دنیا بروی، از خدا بهشت و حوریهای زیبا و بخشش را به دست خواهی آورد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
دلی را کز هوا جستن چو مرغ اندر هوا یابی
به حاصل مرغ وار او را بر آتش گَردنا یابی
ز صورت گر شوی فانی ازین معنی بقا یابی
ازین و آن چو بگذشتی همه نور خدا یابی
درین دریای بی پایان اگر غرقه شوید چون ما
به عین ما نظر می کن که عین ما ز ما یابی
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.