قبله چون میخانه کردم پارسایی چون کنم
عشق بر من پادشا شد پادشایی چون کنم
کعبه یارم خراباتست و احرامش قمار
من همان مذهب گرفتم پارسایی چون کنم
من چو گرد باده گشتم کم گرایم گرد باد
آسمانی کرده باشم آسیایی چون کنم
عشق تو با مفلسان سازد چو من در راه او
برگ بیبرگی ندارم بینوایی چون کنم
او مرا قلاش خواهد من همان خواهم که او
او خدای من بر او من کدخدایی چون کنم
کدیهٔ جان و خرد هرگز نکرده بر درش
خاک و باد و آب و آتش را گدایی چون کنم
من چنان خواهم که او خواهد چو در خرمن گهش
از کهی گر کمتر آیم کهربایی چون کنم
بر سر دریا چو از کاهی کمم در آشنا
با گهر در قعر دریا آشنایی چون کنم
او که بر رخ حسن دارد جز وفاکاریش نیست
من که در دل عشق دارم بیوفایی چون کنم
بادپایی خواهد از من عشق و من در کار دل
دست تا از دل نشویم بادپایی چون کنم
با خرد گویم که از می چون گریزی گویدم
پیش روح پاک دعوی روشنایی چون کنم
شاهدان چون در خراباتند من زان آگهم
زاهدان را جز بدانجا رهنمایی چون کنم
با نکورویان گبران بوده در میخانه مست
با سیهرویان دین زهد ریایی چون کنم
چون مرا او بی سنایی دوستر دارد همی
جز به سعی باده خود را بیسنایی چون کنم
او بر آن تا مر سنایی را به خاک اندر کشد
من برآنم تا سنایی را سمایی چون کنم
طبع من زو طبع دارد پس مرا گوید مخواه
من ز بهر برگشان این بینوایی چون کنم
از همه عالم جدا گشتن توانستم ولیک
عاجزم تا از جدایی خود جدایی چون کنم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده احساسات عمیق خود را درباره عشق و معشوق بیان میکند. او میگوید که چطور عشق به معشوقش او را از پارسایی دور کرده و زندگیاش را به میخانه تشبیه میکند. به وضوح از تضاد بین زهد و عشق صحبت میکند و بیان میکند که چگونه عشق او به مفلسان و درویشان میرسد. شاعر به طور مکرر از ضعف و وابستگی خود به معشوق سخن میگوید و نشان میدهد که حتی با وجود جدایی، نمیتواند از عشقش فاصله بگیرد. در نهایت، شاعر به پیوند عمیق خود با عشق اشاره میکند و اعتراف میکند که از جدایی نمیتواند رهایی یابد.
هوش مصنوعی: چون میخانه را قبله خود قرار دادم و به مسیر تقوی پایبند نیستم، چگونه میتوانم به پارسایی ادامه دهم؟ عشق بر من سلطنت پیدا کرده است، پس چگونه میتوانم ادعای سلطنت کنم؟
هوش مصنوعی: یار من همان کسی است که در خرابات (محل فساد و عیش) قرار دارد و کعبهاش به معنای راز و عشق است و احرامش یعنی جامه ای که برای قمار استفاده میشود است. من نیز این مذهب را به خود گرفتهام، اما نمیدانم چگونه به پارسایی (پرهنگاری و اجتناب از گناه) برگردم.
هوش مصنوعی: من مانند گردی هستم که در اثر باده به دور میچرخم و به باد آسمانی گرایش پیدا کردهام. حالا اگر به من آسیبی برسد، چه کار میتوانم بکنم؟
هوش مصنوعی: عشق تو با افراد بیپول و بدبختی مثل من سازگار است، اما من که در مسیر تو هیچ چیز ندارم و بیبرگ و بیعارم، چگونه میتوانم به این وضعیت ادامه بدهم؟
هوش مصنوعی: معشوق از من انتظار دارد که خودم را بیارزش و بیچیز بدانم، در حالی که من نیز همانند او میخواهم که او را خدا بدانم. حال من باید چه کنم که خود را در برابر او کمترین و موهومی احساس کنم؟
هوش مصنوعی: من هیچگاه به درگاه عشق، جان و خرد خود را به عنوان هدیه نخواهم آورد، زیرا چگونه میتوانم از خاک، باد، آب و آتش درخواست کنم که برایم خدمت کنند.
هوش مصنوعی: من به گونهای عمل میکنم که او میخواهد، مانند زمانی که در انبار غلات، از کاه کمتر بیفتم؛ در این صورت از کهربا چگونه باید کمتر شوم؟
هوش مصنوعی: زمانی که در کنار دریا هستم و به اندازهٔ یک کاه نیز در آشنا بودن کم هستم، چگونه میتوانم با گوهرها در عمق دریا ارتباط برقرار کنم؟
هوش مصنوعی: محبوبی که زیباییهایش را با وفا همراه کرده، منی که عاشق او هستم، بیوفایی را چگونه میتوانم تحمل کنم؟
هوش مصنوعی: عاشق که از من عشق میخواهد، من درگیر احساسات خودم هستم و نمیتوانم از دل خود جدا شوم، پس چه باید بکنم؟
هوش مصنوعی: با عقل میگویم که چطور میتوان از شراب فاصله گرفت، او میگوید که من نمیتوانم به روح پاک (دعا) و روشنایی (هدایت) دست یابم.
هوش مصنوعی: چون شاهدان در میخانه هستند، من از این موضوع مطلع هستم؛ پس چگونه میتوانم زاهدان (مردان پارسا) را به جز این مکان راهنمایی کنم؟
هوش مصنوعی: من با انسانهای خوب و نیکوکار در میخانه نشستهام و مست هستم، اما با افرادی که ظاهر پرهیزکار دارند و در باطن متظاهرند، چگونه میتوانم رفتار کنم؟
هوش مصنوعی: چون او (خدا یا معشوق) مرا بدون سنایی بیشتر دوست دارد، پس چگونه میتوانم به تلاش خود، باده را بدون سنایی آشامید؟
هوش مصنوعی: او میخواهد سنایی را به زمین بکشاند و خُرد کند، اما من میخواهم برای سنایی عروج و علو مقام را فراهم کنم.
هوش مصنوعی: طبیعت من از او (خدا) تأثیر گرفته و به همین دلیل به من میگوید که نخواهم، پس از چه راهی میتوانم به خاطر بینوایی دیگران، این وضعیت را تغییر دهم؟
هوش مصنوعی: من میتوانم از همهٔ جهانیان جدا شوم، اما نمیتوانم از جدایی خودم رهایی پیدا کنم؛ زیرا این جدایی برای من غیرقابل تحمل است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
گر جفایی رفت، از جانان جدایی چون کنم؟
من سگ آن آستانم، بی وفایی چون کنم؟
بعد عمری آشنا گشتی بصد خون جگر
باز اگر بیگانه گردی، آشنایی چون کنم؟
رفتی و در محنت جان کندنم انداختی
[...]
گر کند آن بیوفا از من جدایی، چون کنم
من که از اهل وفایم بیوفایی چون کنم
زلف بندی نیست کز تدبیر بتوان پاره کرد
کند دندان خود از نیر خایی چون کنم
در میان رشته زنار و آن موی کمر
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.