گر کند آن بیوفا از من جدایی، چون کنم
من که از اهل وفایم بیوفایی چون کنم
زلف بندی نیست کز تدبیر بتوان پاره کرد
کند دندان خود از نیر خایی چون کنم
در میان رشته زنار و آن موی کمر
فرق بسیارست، کافر ماجرایی چون کنم
آب شمشیر شهادت دانه را خرمن کند
در نثار خرده جان بدادایی چون کنم
آسمان چون قمریان در حلقه فرمان اوست
از کمند زلف او فکر رهایی چون کنم
بر خدنگ غمزه او شش جهت بال و پرست
خویشتن را جمع ازین تیر هوایی چون کنم
موج چون خار و خس اینجا دست و پا گم کرده است
من درین دریا به این بی دست و پایی چون کنم
با دل روشن نمی بینند مردان پیش پا
من درین ظلمت سرا بی روشنایی چون کنم
سازگاری با گرانجانان نمی آید زمن
نرم بر خود سنگ را چون مومیایی چون کنم
دیده یوسف شناسی نیست در مصر وجود
از برای چشم کوران سرمه سایی چون کنم
دیده خود را درین بستانسرا چون آفتاب
کاسه دریوزه شبنم گدایی چون کنم
بیستون عشق می گویدبه آواز بلند
رتبه کار مرا من خودستایی چون کنم
من که مردم را توان چون عصا شد تکیه گاه
صائب از آتش زبانی اژدهایی چون کنم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: عاشق در این غزل ناتوانی خود را در برابر یار و جهان، با تکرار پرسشِ «چون کنم»، بیان میکند. او از بند زلف و تیر غمزهٔ یار گریزی ندارد و در دریای عشق و تاریکی جهان درمانده است. در بیتهای پایانی، سخن به بینیازی از ناقدرشناسان و پرهیز از خودستایی و تندزبانی میرسد و شاعر خود را تکیهگاه مردم میداند، نه اژدهایی آتشزبان.
هوش مصنوعی: اگر آن یار بیوفا از من جدا شود، چه میتوانم کرد؟ من که از وفاداران هستم، نمیتوانم در برابرش بیوفایی کنم.
هوش مصنوعی: زلف یار بندی نیست که بتوان آن را با چاره و تدبیر گسست. چرا بیهوده با جویدن آن، دندان خود را کُند کنم؟
هوش مصنوعی: میان رشتهٔ زنار و کمرِ باریک چون موی یار تفاوت بسیار است. چگونه مانند کافران ادعای همانندی آن دو را بکنم؟
هوش مصنوعی: آب شمشیرِ شهادت، دانه را به خرمن تبدیل میکند. پس چگونه در نثار کردنِ این جانِ ناچیز، خسیسی و بدحسابی کنم؟ یعنی جان دادن در راه عشق سودی بزرگ دارد.
هوش مصنوعی: آسمان مانند قمریها که طوقی بر گردن دارند، حلقهٔ فرمان او را به گردن نهاده است. پس من چگونه به رها شدن از کمند زلف او بیندیشم؟
هوش مصنوعی: تیر غمزهٔ او از هر شش جهت بال و پر دارد و از هر سو میآید. چگونه خود را از این تیر سرگردان حفظ کنم؟
هوش مصنوعی: در این دریا حتی موج مانند خار و خس دست و پای خود را گم کرده است. من با این ناتوانی و بیدستوپایی در آن چه کنم؟
هوش مصنوعی: مردانِ روشندل هم در این راه جلوی پای خود را نمیبینند. من بیهیچ روشنایی در این جهانِ تاریک چه کنم؟
هوش مصنوعی: من نمیتوانم با مردمان سنگینجان و ناخوشایند سازگاری کنم. چگونه مانند مومیایی، سنگ را بر خود نرم کنم و سختی آنان را تحمل کنم؟
هوش مصنوعی: در مصرِ هستی چشمی نیست که قدر یوسف را بشناسد. پس چرا برای چشم کوران سرمه بسایم؟ یعنی کوشش برای بینا کردن ناقدرشناسان بیهوده است.
هوش مصنوعی: چگونه در این باغِ جهان، مانند خورشید که شبنم را برمیگیرد، چشم خود را کاسهٔ گدایی کنم و برای شبنمی ناچیز دریوزگی کنم؟ این بیت بیان بینیازی و مناعت طبع است.
هوش مصنوعی: بیستونِ عشق خود با صدای بلند مرتبهٔ کار مرا اعلام میکند، همانگونه که کوه بیستون گواه کار فرهاد است. پس نیازی نیست که من از خودم ستایش کنم.
هوش مصنوعی: صائب میگوید: من که مانند عصا تکیهگاه مردم شدهام، چگونه با زبانی آتشین مانند اژدها بر آنان بتازم؟ در این بیت به عصای موسی که اژدها شد اشاره شده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
قبله چون میخانه کردم پارسایی چون کنم
عشق بر من پادشا شد پادشایی چون کنم
کعبه یارم خراباتست و احرامش قمار
من همان مذهب گرفتم پارسایی چون کنم
من چو گرد باده گشتم کم گرایم گرد باد
[...]
گر جفایی رفت، از جانان جدایی چون کنم؟
من سگ آن آستانم، بی وفایی چون کنم؟
بعد عمری آشنا گشتی بصد خون جگر
باز اگر بیگانه گردی، آشنایی چون کنم؟
رفتی و در محنت جان کندنم انداختی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.