بکوی دوست نه جانیست راهبر نه تنی
کجاست رسته ز خویشی برون ز ما و منی
یکی وطن بحقیقت کند یکی بمجاز
منم که نیست مرا غیر نیستی وطنی
درون سینه بتی داری از هوی بشکن
بدستیاری لطف خلیل بت شکنی
دلی که خاتم انگشت جم فسانه اوست
ستوده نیست سپردن بدست اهرمنی
بکن ز تیشه عشق ای رفیق ریشه تن
مباش کم بصف عاشقان ز کوهکنی
ز مسلکی که بپهلو روند تا بحرم
هزار مرد نیرزد بموی پیرزنی
بخون نشسته دلم تا بفرق از غم دوست
شهید عشق ندارد بغیر خون کفنی
بجان و دل بپرستم بپیشوائی عشق
بصورت تو ببینم بهر کجا وثنی
در آ ز پرده که چون طره تو و دل من
ندیده دیده بیننده ئی بت و شمنی
گرفت و کرد خراب و زدود و کرد آباد
دل مرا ختنی ترک من بتاختنی
برهنه شد دلم از جامه ثبات که دوست
برهنه کرد بدن وه چه نازنین بدنی
کمند طره طرار او تمام شکن
هزار جان و دل خسته زیر هر شکنی
مرا چمن دل سودائی است و سروش دوست
که نیست سرو ببالای دوست در چمنی
قد و خد تو سلامت کزین دو بر دل من
نماند حاجت سرو و علاقه سمنی
گدای خسرو عشقیم و در طریقت ما
جزین کمال نباشد ستوده هیچ فنی
غلام پیر مغانم که دی بمدرس عشق
هزار نکته بمن گفت بی لب و دهنی
جناب احمد مرسل که کائنات وجود
ز جود اوست بپا نیست اندرین سخنی
اگر تجلی خورشید او نبود نبود
نه آفتاب سپهری نه شمع انجمنی
تو شمع انجمن عاشقان سوخته ئی
که نیست ذات ترا جز دل صفا لگنی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل عرفانی با دعوت به رهایی از خودی و «ما و من» آغاز میشود و شاعر وطن خود را نیستی و فنا میداند. سپس به شکستن بت هوای نفس و کندن ریشهٔ تن با تیشهٔ عشق فرا میخواند و به توصیف زیبایی معشوق، زلف و قامت او، میپردازد. در پایان، پس از ستایش پیر مغان، به نعت پیامبر میرسد و او را مایهٔ برپایی هستی و شمعی میداند که جایگاهش دل صفاست.
هوش مصنوعی: در کوی دوست نه جان میتواند راهنما باشد و نه تن؛ کجاست کسی که از خودی رها شده و از «ما» و «من» بیرون رفته باشد؟
هوش مصنوعی: یکی در جهان حقیقت وطن میگزیند و دیگری در جهان مجاز؛ اما من کسی هستم که جز نیستی و فنا وطنی ندارم.
هوش مصنوعی: در درون سینهات بتی از هوای نفس داری؛ آن را با یاری لطف ابراهیم خلیل، آن بتشکن، بشکن.
هوش مصنوعی: دلی که انگشتر جمشید در برابرش افسانهای بیش نیست، سزاوار نیست که به دست اهریمنی سپرده شود؛ اشاره به داستان دیوی که انگشتر سلیمان را ربود.
هوش مصنوعی: ای دوست، با تیشهٔ عشق ریشهٔ تن و خواهشهای آن را برکن و در صف عاشقان از فرهاد کوهکن کمتر مباش.
هوش مصنوعی: در راهی که مردم با تنآسایی و پهلوخوابیده به حرم میروند، هزار مرد هم به اندازهٔ تار مویی از پیرزنی ارزش ندارند؛ یعنی رهروی بیرنج بیارزش است.
هوش مصنوعی: از غم دوست دلم تا فرق سر در خون نشسته است؛ شهید عشق کفنی جز خون خود ندارد.
هوش مصنوعی: به رهبری عشق، با جان و دل پرستش میکنم و هر کجا بتی ببینم، صورت تو را در آن میبینم.
هوش مصنوعی: از پرده بیرون بیا؛ زیرا هیچ چشم بینایی بت و بتپرستی مانند زلف تو و دل من ندیده است.
هوش مصنوعی: ترک ختنی من با یک تاختن دل مرا گرفت و ویران کرد، سپس آن را پاک کرد و آباد ساخت.
هوش مصنوعی: دلم از جامهٔ آرام و قرار برهنه شد، چون دوست تن خود را برهنه کرد؛ و چه تن نازنینی!
هوش مصنوعی: کمند زلف فریبکار او سراسر پیچ و شکن است و زیر هر شکنی هزار جان و دل خسته گرفتارند.
هوش مصنوعی: چمن من دل شیدای من است و سرو آن، دوست؛ زیرا در هیچ چمنی سروی به بلندی قامت دوست نیست.
هوش مصنوعی: قامت و رخسار تو سلامت باد که با وجود این دو، دلم دیگر به سرو و گل سمن نیازی و دلبستگیای ندارد.
هوش مصنوعی: ما گدای پادشاه عشقیم و در طریقت ما هیچ هنری جز این کمال، یعنی گدایی درگاه عشق، ستوده نیست.
هوش مصنوعی: بندهٔ پیر مغانم که دیروز در مدرسهٔ عشق، بی لب و دهان و بیگفتار، هزار نکته به من آموخت.
هوش مصنوعی: حضرت محمد پیامبر کسی است که همهٔ هستی از بخشش او برپاست و در این سخن جای تردیدی نیست.
هوش مصنوعی: اگر پرتو خورشید وجود او نبود، نه خورشید آسمان وجود داشت و نه شمع انجمن.
هوش مصنوعی: تو شمع انجمن عاشقان سوختهای و برای ذات تو جز دل صفا شمعدانی نیست؛ «صفا» تخلص شاعر است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
سمنبرا، صنما، یارِ غمگسار منی
ستارهٔ سپهی آفتاب انجمنی
به مجلس اندر گویی که ماه بر فلکی
به موکب اندر گویی که سرو در چمنی
ز عاشقان منم اندر جهان که آن تو ام
[...]
دلم به عشق بتی را همیکند شمنی
که بر بتان به نکوئی کند همیشه منی
بتی که زلف چو قیر از بدوش پر شکند
کند به تبّت و قرقیز کاروان شکنی
شکست قیمت مشک و گل و سمن به سه چیز
[...]
گمان مبر که ز بیعیبی عمادست آن
که هجو او نکنم یا ز عجز و کم سخنی
مدیح گفت هجا کرده من بسم به عماد
برای من که هجا را بود هجا نکنی
اگر تو میلِ محبّت کنی و گر نکنی
من از تو روی نپیچم که مُستحبِّ منی
چو سروِ در چمنی، راست در تصوّرِ من
چه جای سرو؟ که مانندِ روح در بدنی
به صیدِ عالمیانَت، کمند، حاجت نیست
[...]
شنیده ام که تو با دوستان وفا نکنی
من اعتماد ندارم که عهد می شکنی
به شیوه دگر افتاده ای ندانم دوش
چه خواب دیده ای امروز باز در چه فنی
چه خوانمت به که مانی جز این نمیدانم
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.