کوچکدلی است مایه تسخیر عالمی
آفاق را گرفت سلیمان به خاتمی
دریا به سوز سینه عاشق چه می کند؟
خورشید سیر چشم نگردد به شبنمی
بی حاصلی که زنده نباشد دلش به عشق
در چشم اهل دید بود نخل ماتمی
همسایه وجود نباشد اگر عدم
چون ملک نیستی نتوان یافت عالمی
چون ماه روزه گرچه به لب مهر داشتم
سررشته حساب مرا داشت عالمی
گیرم که آب شد دلم از شرم معصیت
دامان باغ را نکند پاک شبنمی
حیف است صرف خنده بی عاقبت کند
آن را که همچو صبح ز عالم بود دمی
گر نیست بر مراد تو دنیا مشو ملول
برپای گو مباش ترا بند محکمی
عیسی به آسمان چهارم نمی گریخت
می داشت زیر چرخ گر امید همدمی
مه را برون نیاورد از بوته گداز
دارد اگرچه زیر نگین مهر، عالمی
صائب چو راز عشق غریب اوفتاده ایم
ما را بس است از همه آفاق محرمی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل پراکندهمضمون دربارهٔ فروتنی، سوز سیریناپذیر عشق، بیثمری دل بیعشق و غنیمت شمردن عمر کوتاه است. شاعر با تمثیلهایی چون انگشتری سلیمان، شبنم و خورشید، صبح، عیسی و ماه نشان میدهد که دنیا جای دلبستگی و یافتن همدم نیست. در پایان صائب خود را چون راز عشق غریب میداند و تنها آرزوی یک محرم را دارد.
هوش مصنوعی: فروتنی و کوچک شمردن خود مایهٔ چیره شدن بر جهان است؛ چنانکه سلیمان با انگشتری کوچک همهٔ جهان را به فرمان درآورد.
هوش مصنوعی: دریا هم نمیتواند سوز سینهٔ عاشق را خاموش کند؛ همانگونه که خورشید با قطرهٔ شبنمی سیر نمیشود. آتش عشق با هیچ مقدار آب فرو نمینشیند.
هوش مصنوعی: انسان بیثمری که دلش به عشق زنده نیست، در چشم اهل بصیرت مانند نخل ماتم است که فقط برای عزا برپا میشود و میوهای ندارد.
هوش مصنوعی: اگر نیستی در همسایگی هستی نبود، کسی جهانی به آسودگی و فراخی قلمرو نیستی پیدا نمیکرد. یعنی آسایش راستین در فنا و نیستی است که نزدیک ماست.
هوش مصنوعی: هرچند مانند ماه رمضان بر لب خود مهر خاموشی زده بودم، باز همهٔ مردم حساب کار مرا نگه میداشتند و به من چشم داشتند؛ چنانکه مردم روزهای ماه روزه را میشمارند.
هوش مصنوعی: فرض کنیم دلم از شرم گناه آب شود؛ اما یک قطره شبنم دامن آلودهٔ باغ را پاک نمیکند. یعنی اشک اندک من برای شستن گناه بسیار کافی نیست.
هوش مصنوعی: کسی که مانند صبح فقط یک دم در جهان فرصت دارد، حیف است آن را به خندهٔ بیحاصل و بیفرجام بگذراند.
هوش مصنوعی: اگر دنیا به کام تو نیست، دلگیر مشو؛ بگو دنیا پابرجا نباشد تا بند محکمی بر پای تو نشود. ناکامی در دنیا مایهٔ رهایی از دلبستگی است.
هوش مصنوعی: اگر عیسی در زیر آسمان امید یافتن همدمی داشت، به آسمان چهارم نمیگریخت. یعنی در این جهان همدم راستین پیدا نمیشود.
هوش مصنوعی: ماه هرچند جهانی را مانند نقش زیر نگین در فرمان دارد، باز از بوتهٔ گداختن و کاستن رها نشده است. یعنی شکوه و قدرت انسان را از رنج و فرسودگی ایمن نمیکند.
هوش مصنوعی: صائب میگوید: ما مانند راز عشق در جهان غریب و تنها ماندهایم و از همهٔ جهان یک محرم راز ما را بس است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
تا خوی ابر گل رخ تو کرده شبنمی
شبنم شدهست سوخته چون اشک ماتمی
... این مصرع ساقط شده ...
کاندر جهان به کس مگرو جز به فاطمی
کی مار ترسگین شود و گربه مهربان؟
[...]
ای آدمی به صورت و بیهیچ مردمی
چونی به فعل دیو چو فرزند آدمی؟
گر اسپ نیست استر و نه خر، تو هم چون او
نه مردمی نه دیو، یکی دیو مردمی
کم دید چشم من چو تو زیرا که چون کمند
[...]
آمد بهار خرم و آورد خرمی
وز فر نوبهار شد آراسته زمی
خرم بود همیشه بدین فصل آدمی
با بانگ زیر و بم بود و قحف در غمی
صدر جهان رسید به شادی و خرمی
در دوستان فزونی و در دشمنان کمی
شاه جهان و صدر جهان شاد و خرم است
جاوید باد شاه به شادی و خرمی
ای شاه راز طلعت فرخنده فال تو
[...]
در عالم کفایت عقل مجسمی
وز غایت لطافت روح مسلمی
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.