تیغ تو در نیام کند قطع زندگی
از آب ایستاده که دید این برندگی؟
باشد عیار بینش هر کس به قدر شرم
نرگس تمام چشم شد از سرفکندگی
فرمان پذیر باش که هیچ آفریده ای
با اختیار جمع نکرده است بندگی
افکنده ام چو نافه ز خود دور سایه را
آهو به گرد من نرسد در دوندگی
دریا به جای قطره ز نیسان گهر گرفت
نقصان نکرده است کسی از دهندگی
در چشم خلق سبز نگردد ز انفعال
تنها چو خضر هر که خورد آب زندگی
استادگی حیات ندانسته است چیست
ریگ روان نفس نکشد در روندگی
در بندگی است صائب اگر هست عزتی
یوسف عزیز مصر شد از راه بندگی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل از مضمون تیغ معشوق آغاز میشود و سپس به ستایش فروتنی، فرمانبری و بندگی میپردازد. شاعر با تمثیلهایی چون نرگسِ سرافکنده، دریایی که قطره داد و گوهر گرفت، و ریگ روان نشان میدهد که شرم بینش میآورد، بخشش زیان ندارد و زندگی در حرکت است. در پایان، با داستان یوسف که از بندگی به عزیزی مصر رسید، نتیجه میگیرد که عزت در بندگی است.
هوش مصنوعی: شمشیر تو حتی وقتی در غلاف است جان میگیرد. چه کسی دیده است که آبِ ایستاده چنین بُرّنده باشد؟ درخشش تیغ به آب مانند شده و تیغِ در نیام به آبِ ساکن.
هوش مصنوعی: اندازهٔ بینش هر کس به اندازهٔ شرم و فروتنی اوست. گل نرگس چون سر به زیر انداخته، سراسر چشم شده است.
هوش مصنوعی: فرمانبردار باش، زیرا هیچ آفریدهای نتوانسته بندگی را با اختیار و خودسری یکجا داشته باشد.
هوش مصنوعی: من مانند نافهٔ مشک که از آهو جدا میشود، سایهٔ خود، یعنی خودی و تعلقم، را از خود دور کردهام. ازاینرو در شتاب و رفتن، آهو هم به من نمیرسد، همانگونه که بوی مشک از آهو پیش میافتد.
هوش مصنوعی: دریا قطرهای بخشید و در عوض از باران نیسان مروارید گرفت. هیچکس از بخشیدن زیان نکرده است.
هوش مصنوعی: هر کس مانند خضر آب زندگی را تنها و بیدیگران بنوشد، از شرمساری در چشم مردم سبز و سرافراز نمیشود. کامیابیِ خودخواهانه آبرو نمیآورد.
هوش مصنوعی: زندگی ایستادن و درنگ را نمیشناسد. ریگ روان در رفتن حتی برای نفسکشیدن هم نمیایستد، یعنی زندگی در حرکت پیوسته است.
هوش مصنوعی: صائب، اگر عزت و ارجمندیای هست، در بندگی است. یوسف از راه بندگی به عزیزی مصر رسید.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
لعل لبش کزو بچکد آب زندگی
آورد خط بنام من از بهر بندگی
در جستجوی عارض چون آفتاب او
هستم چو ماه گرد جهان در دوندگی
طوطی جان همی زندم بال تا کند
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.