تا کی غبار خاطر صحرا شود کسی؟
چون گردباد، بادیه پیما شود کسی
می بایدش هزار قدح خون به سر کشید
تا در مذاق خلق گوارا شود کسی
اوضاع زشت مردم عالم ندیدنی است
امروز صرفه نیست که بینا شود کسی
روشندلی که لذت تجرید یافته است
بیرون رود ز خویش چو پیدا شود کسی
تا می توان ز آبله دست رزق خورد
بهر چه خوشه چین ثریا شود کسی؟
آنجاست آدمی که دلش آرمیده است
هر لحظه ای اگر چه به صد جا شود کسی
حرف مقام قافله بارست بر دلش
چون پیشتر ز کوچ مهیا شود کسی
چون در حباب، موج پر و بال وا کند؟
در تنگنای چرخ چسان وا شود کسی؟
در چشم این سیاه دلان صبح کاذب است
در روشنی اگر ید بیضا شود کسی
تا می توان ز لذت دیدار محو شد
بیخود چرا ز نشائه صهبا شود کسی؟
تا ممکن است زیستن از خلق بی نیاز
راضی چرا به ننگ تمنا شود کسی؟
تا سر توان نهاد به زانوی خود، چرا
منت پذیر بالش خارا شود کسی؟
می بایدش به خون جگر خورد غوطه ها
تا از غبار جسم مصفا شود کسی؟
مژگان هنوز داد تماشا نداده است
آن فرصت از کجاست که بینا شود کسی
یک اهل درد نیست به درد سخن رسد
خونش به گردن است که گویا شود کسی
صائب بس است فکر خط و خال گلرخان
تا کی سیاه خیمه سودا شود کسی؟



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل مجموعهای از اندرزهای اخلاقی و عرفانی است که بیشتر با پرسشهای انکاری بیان شده است. صائب از سرگردانی، نیاز به مردم، منتکشی و مستی ظاهری انتقاد میکند و بینیازی، آرامش دل، رنجکشیدن برای پاکشدن و محو شدن در دیدار حق را میستاید. او همچنین از زشتی احوال مردم و نبودن اهل درد برای فهم سخن گله دارد و در پایان خود را از دلبستن به خط و خال زیبارویان بازمیدارد.
هوش مصنوعی: تا کی باید انسان مانند گردباد در بیابان سرگردان باشد و مایهٔ آزردگی و غبار دل صحرا شود؟ یعنی آوارگی و سرگشتگی تا کی؟
هوش مصنوعی: آدمی باید هزار جام خون (رنج و غصه) بنوشد تا در کام مردم پذیرفتنی و خوشایند شود.
هوش مصنوعی: رفتار و احوال زشت مردم جهان دیدنی نیست؛ پس امروز بینا بودن سودی ندارد و بهتر است چشم را بست.
هوش مصنوعی: روشندلی که لذت تنهایی و وارستگی را چشیده، هرگاه کسی پیدا شود (یا خود او آشکار و شناخته شود) از خود بیرون میرود و میگریزد؛ یعنی از جلوه و نمود پرهیز دارد.
هوش مصنوعی: تا وقتی میتوان با رنج دست و تاول کار روزی خورد، چرا باید دست به سوی آسمان دراز کرد و از خوشهٔ ثریا (بزرگان و بلندپایگان) خوشهچینی کرد؟
هوش مصنوعی: آدمی در حقیقت همان جاست که دلش آرام گرفته است، هرچند تنش هر لحظه به صد جا برود.
هوش مصنوعی: کسی که پیش از کوچ آمادهٔ رفتن باشد، سخن از توقف و منزل کردن کاروان بر دلش سنگینی میکند؛ یعنی مرد آمادهٔ سفر آخرت دل به ماندن نمیبندد.
هوش مصنوعی: همانگونه که موج درون حباب نمیتواند پر و بال بگشاید، انسان هم در تنگنای این آسمان و جهان چگونه میتواند گشادهدل و شکفته شود؟
هوش مصنوعی: اگر کسی در روشنی چون ید بیضای موسی هم بدرخشد، در چشم این سیهدلان مانند صبح کاذب، روشنایی دروغین و بیارزش است.
هوش مصنوعی: تا وقتی میتوان از لذت دیدار محبوب محو و بیخود شد، چرا باید از مستی شراب بیخود شد؟
هوش مصنوعی: تا وقتی ممکن است بینیاز از مردم زندگی کرد، چرا باید به ننگ خواهش و درخواست از دیگران تن داد؟
هوش مصنوعی: تا وقتی میتوان سر بر زانوی خود نهاد (در خود فرو رفت و به خود تکیه کرد)، چرا باید منت بالش سنگی دیگران را کشید؟
هوش مصنوعی: انسان باید بارها در خون جگر غوطه بخورد و رنج بسیار ببرد تا از آلودگی و غبار تن پاک و صاف شود.
هوش مصنوعی: مژگان هنوز حق تماشا را به جا نیاورده و فرصت نگاه کامل نیافته است؛ پس کجا چنان فرصتی هست که کسی به راستی بینا شود؟ عمر کوتاهتر از آن است.
هوش مصنوعی: یک اهل درد هم نیست که درد و ارزش سخن را دریابد؛ پس اگر کسی در چنین روزگاری زبان به سخن بگشاید، خونش به گردن خودش است.
هوش مصنوعی: صائب، اندیشیدن به خط و خال زیبارویان بس است؛ تا کی باید آدمی خیمهٔ سیاه سودا و عشق و جنون برپا کند و در آن گرفتار باشد؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.