ای زلف مشکبار تو از رحمت آیتی
وز لعل آبدار تو کوثر روایتی
جز سایه قد تو که ای پادشاه حسن
روی زمین گرفت به خوابیده رایتی؟
خامش نشین که زلف درازش نه آن شب است
کآخر شود به حرف کسی یا حکایتی
آن کس که بر جراحت ما می زند نمک
می کرد کاش حق نمک را رعایتی
پروانه مراد به گردش کند طواف
دارد چو شمع هر که زبان شکایتی
چشمی کز اوست خانه امید من خراب
معمور می کند به نگاهی ولایتی
از گمرهی منال که خورشید داده است
هر ذره را به دست، چراغ هدایتی
بیدار از نسیم قیامت نمی شود
در هر که نیست ناله نی را سرایتی
در خامشی است عیش نفس های سوخته
این شمع از نسیم ندارد شکایتی
تدبیر جان سپردن و آسوده گشتن است
آن راه را که نیست امید نهایتی
از تند باد حادثه شمع مرا بخر
چون دست دست توست، به دست حمایتی
چون صبح، فتح روی زمین در رکاب اوست
آن را که هست چون نفس راست رایتی
تنگ است وقت آن دهن از خط عنبرین
گر می کنی به صائب بیدل عنایتی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل عاشقانه با ستایش زلف و لب و قامت معشوق آغاز میشود و سپس به گله از بیوفایی او و دعوت به خاموشی و شکیبایی میرسد. در میانه، صائب مضمونهایی حکمی میآورد: هدایت برای هر ذره فراهم است، دلِ بیدرد بیدار نمیشود و صدق و راستی پیروزی میآورد. در پایان از معشوق میخواهد پیش از آنکه خط بر چهرهاش بدمد و فرصت از دست برود، به او لطفی کند.
هوش مصنوعی: ای معشوقی که زلف خوشبوی تو نشانهای از رحمت الهی است و لب سرخ و آبدارت روایتی از چشمهٔ کوثر بهشت است.
هوش مصنوعی: ای پادشاه زیبایی، جز سایهٔ قامت تو چه کسی توانسته با پرچمی خوابیده (افتاده بر خاک) همهٔ روی زمین را بگیرد؟ سایهٔ قد تو مانند پرچمی است که بر زمین افتاده و با این حال زمین را فتح کرده است.
هوش مصنوعی: خاموش بنشین، زیرا زلف بلند او آن شبی نیست که با سخنگفتن یا قصهگویی کسی به پایان برسد؛ درازی زلفش با گفتوگو تمامشدنی نیست.
هوش مصنوعی: کاش آن کسی که بر زخم ما نمک میپاشد، دستکم حق نمک (حق نان و نمک و آشنایی) را رعایت میکرد.
هوش مصنوعی: هر که مانند شمع زبانی برای شکایت داشته باشد، پروانهٔ مراد گرد او میچرخد؛ یعنی کسی که میسوزد و مینالد به آرزویش میرسد.
هوش مصنوعی: آن چشمی که خانهٔ امید مرا ویران کرده، با یک نگاه میتواند سرزمینی را آباد کند.
هوش مصنوعی: از گمراهی خود شکایت مکن، زیرا خورشید به دست هر ذره چراغی برای راهنمایی داده است؛ یعنی وسیلهٔ هدایت برای همه فراهم است.
هوش مصنوعی: کسی که نالهٔ نی در او اثر نکند، حتی با نسیم قیامت هم بیدار نمیشود؛ دلِ بیدرد هرگز بیدار نخواهد شد.
هوش مصنوعی: خوشی دلسوختگان در خاموشی است؛ این شمع (شمعِ خاموششده) از نسیم گلهای ندارد، چون خاموششدن مایهٔ آسودگی اوست.
هوش مصنوعی: در راهی که امیدی به پایانش نیست، چاره این است که جان بسپاری و آسوده شوی.
هوش مصنوعی: شمع وجود مرا از تندباد حوادث نجات بده و با دست حمایتت پناهش ده، چون اکنون قدرت و اختیار در دست توست.
هوش مصنوعی: هر که مانند صبح پرچمی از نفس راست و صادق داشته باشد، فتح روی زمین همراه و در رکاب اوست؛ چنانکه صبح صادق با نفس خود همه جهان را میگیرد.
هوش مصنوعی: اگر قصد لطف و عنایتی به صائب دلباخته داری، وقت تنگ است، چون خط خوشبوی تازهرسته دارد آن دهان را میپوشاند و فرصت میگذرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
نه بر خلاص حبس ز بختم عنایتی
نه در صلاح کار ز چرخم هدایتی
پیشم نهد زمانه ز تیمار سورتی
هر گه که بخوانم ز اندوه آیتی
از حبس من به هر شهر اکنون مصیبتی
[...]
ای در کف تو جایگه هر کفایتی
در زیر شکر و منت تو هر ولایتی
هر ساعتی ز اختر سعدت معونتی
هر لحظهای ز شاه جهانت عنایتی
بر هر زبان ز وصف کمال تو سورتی
[...]
ای آفتاب از ورق رویت آیتی
در جنب جام لعل تو کوثر حکایتی
هرگز ندید هیچ کس از مصحف جمال
سرسبزتر ز خط سیاه تو آیتی
بر نیت خطت که دلم جای وقف دید
[...]
ای از بسیط جاه تو گردون ولایتی
وی از سپاه رای تو خورشید رایتی
کرده زبان سوسن آزاد هر نفس
در باب لطف از دم خلقت روایتی
درشان حادثات بود گاه حلّ و عقد
[...]
ای از بهشت جزوی و از رحمت آیتی
حق را به روزگار تو با ما عنایتی
گفتم نهایتی بود این درد عشق را
هر بامداد میکند از نو بدایتی
معروف شد حکایتم اندر جهان و نیست
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.