طومار عمر طی شد و غافل نشسته ای
برخاست شور حشر و تو کاهل نشسته ای
در وادیی که برق خورد نیش کاهلی
از غفلت آرمیده چو منزل نشسته ای
نیلوفر سپهر به خون تو تشنه است
ای لاله شکفته چه غافل نشسته ای
خضر رهی و پشت به دیوار داده ای
آیینه ای، چه سود که در گل نشسته ای
بر چهره ات چگونه در فیض وا شود؟
آخر کدام شب به در دل نشسته ای؟
در کعبه ای و پشت به محراب کرده ای
هم محملی به لیلی و غافل نشسته ای
چندین هزار مرحله می بایدت برید
تا روشنت شود که به منزل نشسته ای
این آن غزل که فیضی شیرین کلام گفت
در دیده ام خلیده و در دل نشسته ای



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل خطابی سرزنشآمیز به انسان غافل است که عمرش به پایان رسیده و قیامت نزدیک است اما او بیحرکت و کاهل مانده است. شاعر با تصویرهایی چون خضرِ تکیهداده به دیوار، آیینهٔ در گل مانده و کسی که در کعبه پشت به محراب کرده، نشان میدهد که استعداد و حقیقت نزد خود انسان است و او از آن بیخبر است. در بیت ششم نتیجه میگیرد که پس از پیمودن راهی دراز تازه درمییابی که مقصد همان جایی بود که نشسته بودی، و در پایان یادآور میشود که این غزل به اقتفای غزلی از فیضی سروده شده است.
هوش مصنوعی: طومار عمرت پیچیده و تمام شد و تو هنوز غافل نشستهای؛ غوغای قیامت برخاسته و تو همچنان تنبل و بیحرکت ماندهای.
هوش مصنوعی: در بیابانی که حتی برق، با آن شتاب، از نیش کاهلی رنج میبرد و سرزنش میشود، تو از سر غفلت مانند خودِ منزل آرام و بیحرکت نشستهای.
هوش مصنوعی: آسمانِ کبودرنگ که چون گل نیلوفر است تشنهٔ خون توست؛ ای کسی که مانند لالهٔ شکفتهای، چرا از این خطر غافل نشستهای؟
هوش مصنوعی: تو میتوانی مانند خضر راهنمای دیگران باشی اما به دیوار تکیه داده و بیکار ماندهای؛ آیینهای اما چه سود که در گل فرو رفتهای و روشنیات پوشیده است.
هوش مصنوعی: چگونه درِ فیض و رحمت به رویت گشوده شود، وقتی هیچ شبی بر درِ دل خود به مراقبه و انتظار ننشستهای؟
هوش مصنوعی: در خودِ کعبه هستی اما به محراب پشت کردهای؛ مانند محملی هستی که لیلی در آن نشسته و تو با او همنشینی و باز از او بیخبری؛ یعنی معشوق نزدیک توست و تو غافلی.
هوش مصنوعی: باید هزاران منزل راه سلوک را بپیمایی تا سرانجام بفهمی که از آغاز در مقصد نشسته بودی و حقیقت در خود تو بوده است.
هوش مصنوعی: صائب میگوید این غزل استقبال از غزل فیضیِ شیرینسخن است که گفته بود: ای معشوق، در چشمم خلیدهای و در دلم جای گرفتهای.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.