از سر صدق اگر سینه خود چاک کنی
فیض صبح از نفس پاک خود ادراک کنی
در قیامت گل بی خار ثمر می بخشد
نیش خاری که تو از آبله نمناک کنی
ابر از گوهر شهوار ترا لقمه دهد
دهن خویش اگر همچو صدف پاک کنی
از تو هر پاره دل برگ نشاطی گردد
صبر چون غنچه اگر بر دل غمناک کنی
پیش ازان دم که کند خاک ترا در دل خون
می به دست آر که خون در جگر خاک کنی
گله خار ز پیراهن یوسف بیجاست
تا به کی شکوه ز ناسازی افلاک کنی؟
حسن شد پا به رکاب از خط مشکین، بشتاب
تا مگر گردی ازین قافله ادراک کنی
برگ عشرت مکن ای غنچه که ایام بهار
آنقدر نیست که پیراهن خود چاک کنی
مشو ای گل طرف آن رخ نازک که تری
عرقی نیست که از جبهه خود پاک کنی
سرو اگر بنده آن قامت رعنا نشود
طوق بر فاختگان حلقه فتراک کنی
روی ناشسته به درگاه تو خوبان آیند
گر تو چون آینه دامان نظر پاک کنی
تخم چون سوخت برومند نگردد صائب
دانه اشک به امید چه در خاک کنی؟



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل مجموعهای از اندرزهای عاشقانه و عارفانه است: صداقت، پاکدهانی، صبر و پاکی نظر مایهٔ فیض و پاداش شمرده میشود و رنج راه عشق ثمری بیآزار دارد. شاعر از شکایت از روزگار نهی میکند و با تصویرهای غنچه، گل و سرو، کوتاهی بهار زیبایی و برتری جمال یار را یادآوری میکند. در پایان، صائب از بیحاصلی اشکی سخن میگوید که از دل سوخته میریزد.
هوش مصنوعی: اگر از روی راستی و صداقت سینهٔ خود را بشکافی، مانند صبح صادق که سینه میدرد، فیض و روشنی صبح را از نفس پاک خودت درمییابی.
هوش مصنوعی: نیش خاری را که در راه طلب با آب تاول پایت خیس میکنی، در روز قیامت میوهاش گلی بیخار خواهد بود. یعنی رنج راه عشق، پاداشی بیآزار به بار میآورد.
هوش مصنوعی: اگر دهانت را مانند صدف پاک نگه داری و از ناپاکی بپرهیزی، ابر به تو مروارید شاهوار روزی میدهد، همانگونه که قطرهٔ باران در دهان صدف گوهر میشود.
هوش مصنوعی: اگر مانند غنچه بر دل اندوهگین خود صبر کنی، هر پارهٔ دلت به گلبرگی از شادی تبدیل میشود؛ چنانکه غنچه با شکیبایی میشکفد.
هوش مصنوعی: پیش از آنکه خاک گور دل تو را خون کند و تو را در خود فرو برد، شراب به دست بیاور تا با شادی و خوشگذرانی، دل خاک را از حسرت خون کنی.
هوش مصنوعی: شکایت پیراهن یوسف از خار بیجاست، چون زیبایان همیشه آسیب میبینند؛ پس تو هم تا کی از ناسازگاری آسمانها گله میکنی؟
هوش مصنوعی: با رستن خط سیاهرنگ بر چهرهٔ یار، زیبایی پا در رکاب رفتن گذاشته است؛ بشتاب تا شاید دستکم گردی از این کاروان در حال رفتن به دست آوری.
هوش مصنوعی: ای غنچه، برای عیش و خوشی ساز و برگ فراهم مکن، زیرا روزهای بهار آنقدر نیست که فرصت شکفتن و پیراهن دریدن داشته باشی.
هوش مصنوعی: ای گل، با آن چهرهٔ لطیف یار رقابت مکن؛ زیرا طراوت و لطافت او عرقی نیست که بتوانی از پیشانی خود پاک کنی، و شرمساری شکست تو هم پاکشدنی نیست.
هوش مصنوعی: ای یار، اگر سرو بندهٔ قامت زیبای تو نشود، تو طوق گردن قمریها و فاختههای عاشق سرو را حلقهٔ ترکبند شکار خود میکنی؛ یعنی عاشقان سرو را از او میربایی.
هوش مصنوعی: اگر تو مانند آینه دامن نگاهت را پاک نگه داری، زیبارویان با شتاب و بیآنکه حتی روی خود را بشویند به درگاه تو میآیند.
هوش مصنوعی: صائب، دانهٔ سوخته هرگز بارور نمیشود؛ پس دانهٔ اشکی را که از دل سوخته برمیآید به چه امیدی در خاک میکاری؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.