زمین از دامن تر عالم آب است پنداری
ز غفلت آسمان ها پرده خواب است پنداری
ز شوخی گرچه آسایش نفهمیده است مژگانش
نظر با شوخی چشمش رگ خواب است پنداری
مرا کز دوری او با در و دیوار در جنگم
قدح زخم نمایان، باده خوناب است پنداری
به خون تشنه است چندانی که از خط خاک می لیسد
به ظاهر گرچه لعل یار سیراب است پنداری
ز لغزیدن میسر نیست پردازد به خودداری
رخش آیینه و نظاره سیماب است پنداری
ز سوز عشق می بالم به خود چون شعله هر ساعت
نهالم را ز آتش ریشه در آب است پنداری
ز بس کز منت خشک کریمان زخمها خوردم
به کامم موج آب خضر قلاب است پنداری
دل آزاده می گردد سیاه از پرتو منت
به چشم روزن من گل ز مهتاب است پنداری
نپیچند از کجی سر، تیغ اگر بر فرقشان بارد
کجی در کیش مردم طاق محراب است پنداری
چنان شد زندگانی تلخ بر من زین ترشرویان
که مرگ تلخ در چشمم شکرخواب است پنداری
ز سوز سینه، گر افتد به دریا راه من صائب
به چشم تشنه ام صحرای بی آب است پنداری



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با ردیف «پنداری» مجموعهای از تشبیهها و خیالهای سبک هندی است. شاعر از یک سو شوخی چشم و لطافت چهره و تشنگی لب یار را وصف میکند و از سوی دیگر سوز عشق و رنج دوری خود را بیان میکند. در بیتهای پایانی به نکوهش منتگذاری کریمان و کجروی و ترشرویی مردم میپردازد؛ زندگی را چنان تلخ مییابد که مرگ برایش خوابی شیرین است و عطشش را حتی دریا فرو نمینشاند.
هوش مصنوعی: از بس که مردم دامنآلوده و گناهکارند، گویی زمین سراسر دریا و آب شده است. و از غفلت اهل عالم، گویی آسمانها پردهٔ خوابی است که بر چشمها کشیده شده.
هوش مصنوعی: مژگان یار از بس شوخ و ناآرام است هرگز آرامش را نشناخته است. با این همه، نگاه در برابر شوخی چشم او چنان بیتاب و مسحور میشود که گویی رگ خوابِ نگاه را در دست دارد.
هوش مصنوعی: من که از دوری یار با در و دیوار در جنگم، جام شراب در نظرم زخمی آشکار است و باده گویی خونابهای است که از آن زخم میچکد.
هوش مصنوعی: لب لعل یار هرچند به ظاهر سیراب و تازه مینماید، چنان تشنهٔ خون عاشقان است که از خطِ سبز گرد لبش، خاک را میلیسد.
هوش مصنوعی: چهرهٔ یار چون آینه صاف و لغزنده است و نگاه بیننده چون سیماب بر آن میلغزد، چنان که نمیتواند بر آن قرار بگیرد و خود را نگه دارد.
هوش مصنوعی: از سوز عشق هر ساعت مانند شعله قد میکشم و رشد میکنم. گویی ریشهٔ نهال وجودم به جای آب در آتش است و آتش برایم حکم آب را دارد.
هوش مصنوعی: از بس از منتهای بیحاصل بخشندگان زخم خوردهام، اکنون حتی آب حیات خضر در کامم چون قلابی است که دهانم را زخمی میکند.
هوش مصنوعی: دل آزاده از پرتو منت دیگران سیاه و تیره میشود. برای همین در چشم روزن خانهٔ من، نور مهتاب مانند گِل است و آن را میپوشاند و تیره میکند.
هوش مصنوعی: مردم از کجی و ناراستی دست برنمیدارند، حتی اگر شمشیر بر سرشان ببارد. گویی در آیین آنان کجی مانند طاق محراب، مقدس و عبادت است.
هوش مصنوعی: زندگی از دست این مردمان ترشرو و بدخلق چنان بر من تلخ شده است که مرگ تلخ در چشمم مانند خوابی شیرین و آسوده است.
هوش مصنوعی: صائب میگوید سوز سینهام چنان است که اگر گذرم به دریا بیفتد، در چشم تشنهٔ من مانند صحرایی بیآب به نظر میرسد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.