به جز خالش که خط عنبرین فام آورد بیرون
کدامین دانه را دیدی ز خود دام آورد بیرون؟
ز خط عنبرین یار روشن شد چراغ من
ز ظلمت اختر پروانه را شام آورد بیرون
ز شکرخنده زهر چشم خوبان کم نمی گردد
که نتواند شکر تلخی ز بادام آورد بیرون
به همواری توان سنگین دلان را مهربان کردن
که موم از چرب نرمی از نگین نام آورد بیرون
گرانسنگ است تمکین تو، ورنه جذب شوق من
ز کوه قاف عنقا را به ابرام آورد بیرون
غریقی را برون می آرد از دریای بی پایان
مرا هر کس که از فکر سرانجام آورد بیرون
مکن زین بیش بی پروایی ای صیاد سنگین دل
که از بی تابیم وقت است پر دام آورد بیرون
ز دولت تشنه خون رعیت می شود ظالم
زبان تیغ را سیرابی از کام آورد بیرون
ز مضمونش نشد آگاه عقل خرده بین صائب
مگر پیر مغان سر از خام جام آورد بیرون



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با تصویر خال و خط یار آغاز میشود که چون دانه و دام دلها را صید میکنند و بخت عاشق را روشن میسازند. شاعر سپس از تلخی نگاه زیبارویان، کارسازی نرمی با سنگدلان، نیروی اشتیاق خود و بیاعتنایی صیاد معشوق سخن میگوید. در پایان به ستمگری که قدرت او را تشنهٔ خون مردم میکند اشاره میکند و میگوید معنای این سخن را جز پیر مغان کسی درنمییابد.
هوش مصنوعی: جز خال یار که از کنارش خط و موی سیاه و خوشبو روییده است، کدام دانه را دیدهای که از خودش دام بیرون بیاورد؟ خال مانند دانه و خط مانند دامی است که از همان دانه روییده و دلها را شکار میکند.
هوش مصنوعی: از خط سیاه و خوشبوی یار، چراغ بخت من روشن شد؛ همانگونه که شب از دل تاریکی ستارهٔ بخت پروانه را پدید میآورد، چون پروانه در شب به شمع میرسد.
هوش مصنوعی: لبخند شیرین زیبارویان از تلخی و زهرِ نگاهشان نمیکاهد، چنانکه شکر هم نمیتواند تلخی را از بادام بیرون کند. چشم به بادام و لبخند به شکر مانند شده است.
هوش مصنوعی: با نرمی و ملایمت میتوان سنگدلان را مهربان کرد؛ چنانکه موم با نرمی خود نقش نام را از نگین سخت بیرون میکشد.
هوش مصنوعی: وقار و تمکین تو بسیار سنگین و استوار است، وگرنه کشش اشتیاق من چنان نیرومند است که با پافشاری، عنقا را هم از کوه قاف بیرون میآورد.
هوش مصنوعی: هر کس مرا از اندیشهٔ عاقبت و سرانجام کار رها کند، گویی غرقشدهای را از دریای بیکران نجات داده است.
هوش مصنوعی: ای صیاد سنگدل، بیش از این بیاعتنایی مکن؛ زیرا از بیقراری و تپیدن من، نزدیک است که خودِ دام بال درآورد و بپرد.
هوش مصنوعی: ستمگر از قدرت و دولت تشنهٔ خون مردم میشود؛ همانگونه که آبداری و سیرابی، زبان شمشیر را از نیام بیرون میآورد و آن را به خونریزی وامیدارد.
هوش مصنوعی: ای صائب، عقلِ باریکبین هم به معنای این شعر پی نبرد؛ مگر پیر مغان سر از خم شراب بیرون آورد و رمز آن را بگشاید.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.