نبالد بر خود از شهرت دل نازک خیال من
ز انگشت اشارت بیش می کاهد هلال من
ز برق تشنگی از خرمن من دود اگر خیزد
به آب زندگی لب تر نمی سازد سفال من
نبیند با هزاران چشم پیش پای خود گردون
اگر از دل قدم بیرون نهد گرد ملال من
تمنای وصالش چون به گرد خاطرم گردد؟
پریرویی که از تمکین نیاید در خیال من
به امید چه روز حشر از لب مهر بردارم؟
که کوته می کند طول زمان را عرض حال من
ز حیرت سروها را می رود از یاد بالیدن
به هر گلشن که گردد جلوه گر نازک نهال من
ازان از فربهی چون ماه می سازم تهی پهلو
که بیش از بدر ناخن می زند بر دل هلال من



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این غزل، شاعر از لاغری و فروتنی خود سخن میگوید و خود را به هلال ماه مانند میکند که شهرت و اشارهٔ انگشت مردم آن را میکاهد. او از مناعت طبعش در برابر هر منّتی، از انبوهی اندوه دلش و از دستنیافتنی بودن معشوقِ باوقار میگوید. در پایان، باز به تصویر هلال بازمیگردد و لاغری را برتر از فربهی میشمارد، چون هلال بیش از ماه تمام دلها را میخراشد.
هوش مصنوعی: دل باریکاندیش من از شهرت و نامآوری به خود نمیبالد و مغرور نمیشود. همانگونه که ماه نو با انگشت نشان دادن مردم کاسته میشود، هلال وجود من نیز با اشارهٔ مردم و شهرت لاغرتر و کاستهتر میشود.
هوش مصنوعی: حتی اگر از سوزش تشنگی، چون برق، از خرمن هستی من دود برخیزد، کوزهٔ سفالین من لب خود را به آب حیات هم تر نمیکند. یعنی از سر مناعت طبع، منّت هیچکس را نمیپذیرم، حتی برای آب زندگی.
هوش مصنوعی: اگر غبار اندوه من از دلم بیرون بیاید و پراکنده شود، آسمان با آنهمه چشم (ستارگان) جلوی پای خود را هم نخواهد دید. اندوه من چنان بسیار است که فلک را تیره و نابینا میکند.
هوش مصنوعی: آرزوی وصال او چگونه به ذهنم راه یابد، در حالی که آن پریروی از شدت وقار و تمکین حتی به خیال من هم نمیآید؟ وقتی خیالش به سراغم نمیآید، وصالش که جای خود دارد.
هوش مصنوعی: به چه امیدی روز قیامت لب به سخن بگشایم، وقتی شرح حال من چنان مفصل است که درازی زمان قیامت در برابرش کوتاه مینماید؟ «عرض حال» در اینجا هم به معنای بیان حال است و هم به معنای پهنا که در برابر «طول» آمده است.
هوش مصنوعی: در هر باغی که نهال نازکاندام من (یار خوشقامت) جلوه کند، سروها از حیرت قامت او بالیدن و قد کشیدن را فراموش میکنند.
هوش مصنوعی: من مانند ماه، پهلوی خود را از فربهی خالی میکنم و لاغری را برمیگزینم، زیرا میبینم که هلال لاغر بیش از ماه تمام بر دلها ناخن میزند و اثر میگذارد. لاغری و کاستی من نیز دلها را بیشتر میخراشد و کارگرتر است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
نباشد در مقام دلبری نازک نهال من
ز تمکین ذوق گل چیدن ندارد خردسال من
من آن مرغم که باشد چرخ و اختر خط و خال من
پی پرواز همت هر دو عالم شد دوبال من
به معراج خیال قامتش هر گه رود فکرم
فلک چون سبزه ی خوابیده گردد پایمال من
نظر گر جانب آیینه با این وحشت اندازم
[...]
نمودی جلوه ای شیرین شمایل در خیال من
حنای پای گلگونت شود، خون حلال من
گرانی می کشد از تار کاکل، سرو ناز تو
نداری طاقت بار دلی، نازک نهال من
به این ضعفی که نتوانم نمودن راست، قامت را
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.