چون قلم آن را که در سر هست سودای سخن
سر نمی پیچد به زخم تیغ از پای سخن
از سخن ارض و سما تشریف هستی یافته است
هیچ دست از آفرینش نیست بالای سخن
می شود خلخال ساق عرش از هر حلقه ای
نارسایی نیست در زلف دلارای سخن
از قلم چون دست بردارم، که در هر جلوه ای
بیت معموری کند ایجاد ز انشای سخن
می کند روشن سواد مردم از نقش قدم
می گذارد هر که سر چون خامه بر پای سخن
هستی ده روزه را عمر مؤبد می کند
همچو آب روح بخش خضر، صهبای سخن
دیده ها را چون جواهر سرمه روشن می کند
گر به ظاهر تیره افتاده است سیمای سخن
از سیاهی قسمت خضرست آب زندگی
از هزاران کس یکی گردد شناسای سخن
از گهر رزق حباب پوچ آه حسرت است
نیست کار هر سبکسر غور دریای سخن
صورت دیوار باشد در جهان آب و گل
نیست هر کس را که در تن جان گویای سخن
پیش هر نادان دهن مگشا که جز فهم رسا
راست ناید هیچ تشریفی به بالای سخن
طوطیان را زنگ در منقار خواهد بست حرف
گر چنین عالم تهی گردد ز جویای سخن
شکوه ما زان لب شکرفشان بیجا نبود
در دهان تنگ او می بود اگر جای سخن!
صائب از قحط سخن سنجان خموشم، ورنه من
چون قلم دارم ید طولی در احیای سخن



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل در ستایش سخن است: سخن را مایهٔ آفرینش جهان، برتر از همه چیز و بخشندهٔ عمر جاودان مانند آب حیات میداند. شاعر سپس تأکید میکند که شناسندگان سخن اندکاند و نباید پیش نادان سخن گفت. در پایان، صائب خاموشی خود را نه از ناتوانی، بلکه از کمیابی سخنسنجان میداند.
هوش مصنوعی: کسی که مانند قلم شوق سخن در سر دارد، حتی اگر با تیغ زخمی شود (چنانکه قلم را با قلمتراش میتراشند)، از راه سخن روی برنمیگرداند.
هوش مصنوعی: زمین و آسمان با سخن (فرمان «کن») جامهٔ هستی پوشیدهاند؛ پس در آفرینش هیچ چیز برتر از سخن نیست.
هوش مصنوعی: زلف دلآرای سخن چنان بلند است که هر حلقهاش خلخالی برای ساق عرش میشود؛ یعنی سخن به بالاترین مرتبه میرسد و کوتاهی ندارد.
هوش مصنوعی: چگونه دست از قلم بردارم، وقتی سخنآفرینی در هر جلوهاش خانهای آباد و مقدس (مانند بیتالمعمور) پدید میآورد؛ با ایهامی به «بیت» شعر.
هوش مصنوعی: هر کس مانند قلم سر بر پای سخن بگذارد، با نقش قدمش (نوشتهاش) سیاهی چشم مردم را روشن میکند و به آنان بینش میبخشد.
هوش مصنوعی: شراب سخن، مانند آب حیاتبخش خضر، زندگی کوتاه و چندروزه را به عمری جاودان بدل میکند و نام سخنور را ماندگار میسازد.
هوش مصنوعی: سخن اگرچه در ظاهر سیاه است (با مرکب نوشته شده)، مانند سرمهای از جواهر چشمها را روشن میکند.
هوش مصنوعی: آب حیات در تاریکی فقط نصیب خضر شد؛ سخن نیز در سیاهی مرکب پنهان است و از هزاران نفر تنها یکی قدر آن را میشناسد.
هوش مصنوعی: حباب توخالی از گوهر دریا جز آه حسرت بهرهای ندارد؛ فرورفتن در ژرفای دریای سخن کار هر سبکمغزی نیست.
هوش مصنوعی: کسی که جان سخنگو و اهل سخن در تن ندارد، در این جهان خاکی مانند نقشی بیجان بر دیوار است.
هوش مصنوعی: پیش هر نادانی لب به سخن مگشا، زیرا هیچ جامهای جز فهم رسا و درست بر قامت سخن راست نمیآید.
هوش مصنوعی: اگر جهان اینگونه از خواستاران سخن خالی شود، سخن در منقار طوطیان زنگ میزند و حتی طوطیان نیز از سخن گفتن بازمیمانند.
هوش مصنوعی: گلهٔ ما از آن لب شیرینگفتار معشوق بیدلیل نبود؛ ولی دهان او چنان تنگ است که جایی برای سخن (و پاسخ) در آن نیست.
هوش مصنوعی: صائب میگوید: به سبب کمیابی سخنشناسان خاموشم، وگرنه مانند قلم در زنده کردن سخن دستی توانا دارم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
تا ز سرو قامتش دل شد مهیای سخن
ریختم رنگ قیامت را ز بالای سخن
بس که باشد هر سر مویم پذیرای سخن
سبزه ی خاکم کشد چون خامه طغرای سخن
خامه در فیض سخن آزاد می گردد ز بند
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.