ما لب خشک قناعت لب نان می دانیم
دست شستن ز طمع آب روان می دانیم
دل نبندیم به اسباب سبکسیر جهان
بادپیمایی اوراق خزان می دانیم
در تماشاگه این معرکه طفل قریب
هر که پوشد نظر، از دیده و ران می دانیم
چیده ایم از دو جهان دامن الفت چون سرو
هر که از ما گذرد آب روان می دانیم
بهر برداشتن از خاک مذلت ما را
هر که قد راست کند تیر و سنان می دانیم
فکر در عالم حیرانی ما محرم نیست
خامشی را ز پریشان سخنان می دانیم
چه فتاده است برآییم چو یوسف از چاه
ما که خود را به زر قلب گران می دانیم
حسن از پرده محال است که آید بیرون
روی چون آینه را به آینه دان می دانیم
هر که سنگ ره ما گرمروان می گردد
در بیابان طلب، سنگ فسان می دانیم
سنگ اگر بر سر دیوانه ما می بارد
صائب از بیخبری رطل گران می دانیم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل دربارهٔ قناعت، بینیازی و وارستگی گوینده از دنیاست. شاعر میگوید قناعت جای نان و آب را برای او گرفته، به اسباب ناپایدار جهان و حتی به یاری و منّت دیگران دل نمیبندد و در حیرت خود حتی خاموشی را هم زیادی میداند. در پایان، دشواریها و آزارها را به سود خود تعبیر میکند: مانعِ راه را سنگ فسان میشمارد و سنگی را که بر سر دیوانه میبارد، جام شراب میپندارد.
هوش مصنوعی: ما لبِ خشکی را که از قناعت داریم، به جای نان میشماریم و دست کشیدن از طمع را آبِ روانِ خود میدانیم. یعنی قناعت ما را از نان و آب بینیاز کرده است.
هوش مصنوعی: به وسایل و داراییهای گذرا و شتابانِ دنیا دل نمیبندیم، چون آنها را مانند برگهای پاییزی میدانیم که باد با خود میبرد؛ یعنی بیدوام و بیهودهاند.
هوش مصنوعی: در این تماشاخانهٔ دنیا که کودکان را فریب میدهد، هر کس از تماشا چشم بپوشد، او را از اهل بینش و صاحبنظران میشماریم.
هوش مصنوعی: ما مانند سرو دامنِ دلبستگی را از هر دو جهان برچیدهایم و به هیچ چیز وابسته نیستیم؛ هر کس از کنار ما بگذرد، او را چون آبِ روانی میدانیم که میآید و میرود و دل به او نمیبندیم.
هوش مصنوعی: هر کس قامت راست کند تا ما را از خاکِ خواری بلند کند، او را برای خود مانند تیر و نیزه میدانیم؛ یعنی منّت یاری دیگران برای ما زخمیتر از خواری است.
هوش مصنوعی: در عالم حیرت ما حتی اندیشه هم راه ندارد و محرم نیست؛ تا آنجا که خاموشی را هم از جملهٔ پریشانگوییها میشماریم.
هوش مصنوعی: چه لزومی دارد که مانند یوسف از چاه بیرون بیاییم، در حالی که خود را حتی به بهای زرِ تقلبی هم گران میدانیم؟ یعنی ما برای خود ارزشی نمیبینیم که بخواهیم به بازار جلوه بیاییم.
هوش مصنوعی: محال است که زیبایی از پرده بیرون بیاید؛ ما آن روی آینهمانند را همیشه در جلدِ آینه پوشیده و پنهان میدانیم.
هوش مصنوعی: هر کس در بیابان طلب سنگِ راه ما رهروان پرشور شود، او را سنگ فسان میدانیم که ما را تیزتر و چالاکتر میکند؛ یعنی مانعها شوق ما را بیشتر میکنند.
هوش مصنوعی: صائب، اگر بر سر ما دیوانگان سنگ ببارد، از بیخبری و مستی آن را جام بزرگ شراب میپنداریم؛ یعنی آزار مردم برای ما دیوانهٔ عشق مایهٔ سرمستی است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.