دست در یوزه خسیسانه به بالا چه کنم؟
طرف وعده کریم است تقاضا چه کنم؟
نیست یک جبهه واکرده درین وحشتگاه
ننهم روی خود از شهر به صحرا چه کنم؟
از گرانان جهان قاف سبکروحترست
نکشم رخت بر سر منزل عنقا چه کنم؟
زندگی را کند احسان ترشرویان تلخ
برنگردم به لب تشنه ز دریا چه کنم؟
پیش هر کس نتوان کرد دل خود خالی
ننهم سر به خط جام چو مینا چه کنم؟
نه چنان مرده دل من که دگر زنده شود
دم جان بخش توقع ز مسیحا چه کنم؟
نوشداروی امان در گره حنظل نیست
شهد راحت طلب از قبه خضرا چه کنم؟
می توان چشم ز اوضاع جهان پوشیدن
با دل روشن و با جان مصفا چه کنم؟
مطلب روی زمین در ته دامان شب است
نزنم دست در آن زلف چلیپا چه کنم
سایه را سرکشی از سرو سبک جولان نیست
نروم در پی آن قامت رعنا چه کنم؟
بی کشاکش نبود موجه دریای سراب
طمع خاطر آسوده ز دنیا چه کنم؟
آب و رنگ چمن از برق سبکسیرترست
سربرآرم ز گریبان تماشا چه کنم؟
من که از خانه بدوشان جهانم چو حباب
از گرانسنگی سیلاب محابا چه کنم
نیست در عالم ایجاد چو فریادرسی
تلخ صائب دهن از شکوه بیجا چه کنم؟



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: صائب در این غزل با ردیف پرسشی «چه کنم» دلایل کنارهگیری خود از مردم و دنیا را برمیشمارد: نبودِ چهرهٔ گشاده، تلخیِ احسانِ ترشرویان، ناپایداری جهان و بیحاصلی امید به آسمان. در میانه به عشق و شراب پناه میبرد و آنها را تنها راه گریز میداند. در پایان نتیجه میگیرد که چون فریادرسی در جهان نیست، شکایت کردن هم بیهوده است.
هوش مصنوعی: چرا با فرومایگی دست گدایی به سوی آسمان دراز کنم؟ وقتی آنکه وعده داده بخشنده است، اصرار و درخواست چه لزومی دارد؟
هوش مصنوعی: در این دنیای وحشتانگیز یک چهرهٔ گشاده و خندان پیدا نمیشود؛ اگر از شهر به بیابان رو نکنم، چه کار کنم؟
هوش مصنوعی: کوه قاف از آدمهای سنگین و ملالآور دنیا سبکروحتر است؛ اگر بار سفر را به منزل عنقا در قاف نبرم و از مردم کناره نگیرم، چه کنم؟
هوش مصنوعی: بخشش آدمهای ترشرو زندگی را تلخ میکند؛ پس اگر با لب تشنه از دریا (بخشش آنان) برنگردم، چه کنم؟
هوش مصنوعی: نمیتوان راز دل را پیش هر کسی گفت؛ پس مانند شیشهٔ شراب که خود را در جام خالی میکند، اگر سر به پیمانه نسپارم و دلم را با شراب خالی نکنم، چه کنم؟
هوش مصنوعی: دل من چنان مرده نیست که دوباره زنده شود (یعنی چنان مرده است که امیدی به زنده شدنش نیست)؛ پس چه انتظاری از دم زندهکنندهٔ مسیح داشته باشم؟
هوش مصنوعی: پادزهر آرامش در دل میوهٔ تلخ حنظل یافت نمیشود؛ پس چرا از گنبد سبز آسمان شیرینی آسایش بخواهم؟
هوش مصنوعی: میشود از دیدن وضع دنیا چشم بست، اما با دل روشن و جان پاکی که همه چیز را میبیند چه کنم؟
هوش مصنوعی: مراد همهٔ اهل زمین در زیر دامن شب نهفته است؛ پس اگر دست در آن زلف خمیده و شبگون یار نزنم، چه کنم؟
هوش مصنوعی: سایه نمیتواند از سروِ خرامان سرپیچی کند و جدا شود؛ من هم اگر در پی آن قامت زیبا نروم، چه کنم؟
هوش مصنوعی: حتی موج دریای سراب هم بیکشمکش و آشوب نیست؛ پس چگونه از دنیا امید آسودگی خاطر داشته باشم؟
هوش مصنوعی: طراوت و رنگ باغ از برق هم زودگذرتر است؛ پس چرا از گریبان سر بیرون آورم و به تماشای آن بپردازم؟
هوش مصنوعی: من که مانند حباب خانه به دوش و بیاقامتم، از سنگینی و هجوم سیلاب چه باکی دارم؟
هوش مصنوعی: صائب، در عالم آفرینش فریادرسی نیست؛ پس چرا دهانم را با شکایت بیجا تلخ کنم؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.