من که از شرم گذارم چو خیال تو کنم
چه خیال است تمنای وصال تو کنم؟
نیست چون حوصله یک نگه دور مرا
به ازین نیست قناعت به خیال تو کنم
برگ بارست به نورسته نهالی که تراست
چون من اندیشه پیوند نهال تو کنم؟
چون به رخسار تو بی پرده توانم دیدن؟
من که می سوزم اگر یاد جمال تو کنم
سایه را نافه صفت دور ز خود می سازد
نظر از دور چسان من به غزال تو کنم؟
نیست محتاج به گلگونه عذاری که تراست
خون خود را به چه امید حلال تو کنم؟
از خدا می طلبم عمر درازی چون زلف
که به تفصیل نظر بر خط و خال تو کنم
طالعی چون عرض شرم تمنا دارم
که به صد چشم تماشای جمال تو کنم
بحر و کان در نظرت چشم ترست و لب خشک
به چه سرمایه تمنای وصال تو کنم؟
چون شوم از تو برومند، که در عالم آب
شرم نگذاشت لبی تر ز زلال تو کنم
نیم جانی که مرا هست کمین بخشش توست
چون من ای جان جهان بخل به مال تو کنم؟
نه ز اندیشه جان است، ز بی برگیهاست
اگر اندیشه ای از برق جلال تو کنم
ز نگه غبغب سیمین تو می گردد آب
چون به انگشت اشارت به هلال تو کنم؟
گل رخسار تو داغ از نگه گرم شود
لاله را چون طرف چهره آل تو کنم؟
از لطافت گل رخسار ترا نیست مثال
تا چو آیینه قناعت به مثال تو کنم
من که چشم تر من شبنم گلزار تو بود
چون تسلی دل خود را به خیال تو کنم؟
نشد از وصل دل تنگ تو صائب خرم
به چه تدبیر دگر رفع ملال تو کنم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: عاشق در این غزل از شرم و ناتوانی خود در برابر لطافت و شکوه معشوق میگوید: تاب نگاه و یاد او را ندارد، پس به خیالش قانع است. نهال نازک قامت، چهرهٔ بینیاز از سرخاب و رخسار بیمانند معشوق، هر آرزوی وصلی را از سوی او گستاخی و بیسرمایگی نشان میدهد. در پایان، بیت پانزدهم این قناعت به خیال را هم ناممکن میداند و شاعر به خود میگوید که دلش حتی با وصال هم شاد نشد و چارهای برای اندوهش نمیماند.
هوش مصنوعی: من که وقتی تنها به تو میاندیشم از شرم آب میشوم، چه خیال خامی است که آرزوی وصال تو را داشته باشم؟
هوش مصنوعی: چون من تاب یک نگاه از دور را هم ندارم، بهتر از این کاری نیست که به خیال تو بسنده کنم.
هوش مصنوعی: برای قامت نورستهٔ تو که مانند نهالی نازک است، حتی برگ هم باری سنگین است؛ پس من چگونه به پیوند و وصل با آن بیندیشم؟
هوش مصنوعی: من که حتی با یاد زیبایی تو میسوزم، چگونه میتوانم چهرهٔ تو را بیپرده ببینم؟
هوش مصنوعی: غزال تو (چشم یا وجود رمیدهٔ تو) حتی سایهٔ خود را، چنان که نافه از آهو جدا میشود، از خود دور میکند؛ پس من چگونه از دور هم به آن نگاه کنم؟
هوش مصنوعی: چهرهٔ سرخ تو نیازی به سرخاب ندارد؛ پس به چه امیدی خونم را بر تو حلال کنم، وقتی خون من حتی به کار گلگونهٔ رخسارت هم نمیآید؟
هوش مصنوعی: از خدا عمری به درازی زلف تو میخواهم تا بتوانم با فرصت و بهتفصیل خط و خال تو را تماشا کنم.
هوش مصنوعی: بختی میخواهم همچون شرم که گویی صد چشم دارد (مانند قطرههای عرق شرم)، تا با صد چشم زیبایی تو را تماشا کنم.
هوش مصنوعی: در نگاه تو دریا و معدن نیز گدایانی با چشم تر و لب خشکاند؛ پس من با چه سرمایهای آرزوی وصال تو را داشته باشم؟
هوش مصنوعی: چگونه از تو بهرهمند شوم، وقتی حتی در عالمی سراسر آب، شرم نگذاشت لبی از آب زلال تو تر کنم؟
هوش مصنوعی: ای جان جهان، این نیمجانی که دارم کمترین بخشش خود توست؛ پس چگونه در بخشیدن مال تو به خودت بخل بورزم؟ یعنی جانم را با رغبت فدای تو میکنم.
هوش مصنوعی: اگر از آذرخش شکوه و جلال تو بیمی دارم، از ترس جان نیست، بلکه از تهیدستی است که چیزی برای سوختن و پیشکش ندارم.
هوش مصنوعی: غبغب سیمین تو از یک نگاه آب میشود؛ پس چگونه با انگشت به هلال (چانهٔ هلالمانند) تو اشاره کنم؟
هوش مصنوعی: گل رخسار تو از نگاه گرم داغدار میشود؛ پس چگونه لالهٔ داغدار را همردیف چهرهٔ سرخ تو قرار دهم؟
هوش مصنوعی: گل رخسار تو از لطافت هیچ مانندی ندارد که من، مانند آینه، به تصویر و نمونهای از تو قانع شوم.
هوش مصنوعی: من که چشم گریانم روزگاری شبنم گلزار رخسار تو بود و از نزدیک تو را میدید، اکنون چگونه دلم را با خیال تو آرام کنم؟
هوش مصنوعی: ای صائب، دل تنگ تو حتی با وصال هم شاد نشد؛ دیگر با چه چارهای اندوه تو را برطرف کنم؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
من که باشم که تمنای وصال تو کنم
یا کیم تا که حدیث لب و خال تو کنم
کس به درگاه خیال تو نمییابد راه
من چه بیهوده تمنای وصال تو کنم
گلهٔ عشق تو در پیش تو نتوانم کرد
[...]
من که باشم که تمنای وصال تو کنم؟
یاکیم تا که حدیث لب و خال تو کنم
کس به درگاه خیال تو نمی یابد راه
من چه بیهوده تمنای وصال تو کنم
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.