ز جوش سینه حرف آفرین میخانه خویشم
ز معنیهای رنگین باده پیمانه خویشم
نیم پروانه تا برگرد شمع دیگران گردم
که من از شعله آواز خود پروانه خویشم
حجاب از خوبی کردار گردیده است گفتارم
به خواب غفلت از شیرینی افسانه خویشم
ز خلوت حلقه صحبت مرا بیرون نمی آرد
که در هر جا که باشم چون کمان در خانه خویشم
ز نعمتهای الوان بوی خون آید به مغز من
درین مهمانسرا قانع به آب و دانه خویشم
نیم ثابت قدم در کفر و ایمان از دو رنگیها
گهی بیت الحرام خویش و گه بتخانه خویشم
ز جوی شیر کردم تلخ بر خود خواب شیرین را
خجل چون کوهکن زین بازی طفلانه خویشم
ز بار دل سبک سازم اگر دوش دو عالم را
همان در زیر بار همت مردانه خویشم
چو خون شد مشک ممکن نیست دیگر بار خون گردد
عبث در فکر اصلاح دل دیوانه خویشم
ز قحط حسن با سوز دل خود عشق می بازم
درین وحدت سرا هم شمع و هم پروانه خویشم
ربوده است آنچنان فکر و خیال او مرا صائب
که در صحبت همان در خلوت جانانه خویشم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: صائب در این غزل از بینیازی و خودبسندگی خود سخن میگوید: خود میخانه و باده و شمع و پروانهٔ خویش است و به گرد دیگران نمیگردد. در کنار این، از قناعت، دورنگی میان کفر و ایمان، بار همت و ناممکن بودن اصلاح دل دیوانه میگوید. در پایان روشن میشود که این تنهایی درونی از غرق شدن در خیال معشوق است که او را در میان جمع هم در خلوت با جانان نگه میدارد.
هوش مصنوعی: از جوشش درون سینهام سخن میآفرینم و خود میخانهٔ خویشم؛ از معناهای رنگین شعرم، خود شراب پیمانهٔ خویشم و از بیرون مستی نمیگیرم.
هوش مصنوعی: پروانه نیستم که گرد شمع دیگران بچرخم؛ از شعلهٔ آواز و سخن خودم، پروانهٔ خویشم و شیفتهٔ گفتار خود هستم.
هوش مصنوعی: گفتار خوشم پردهای بر کردار نیکم شده و آن را پنهان کرده است؛ مانند کسی که با شنیدن افسانه به خواب میرود، از شیرینی سخن خود در خواب غفلت ماندهام.
هوش مصنوعی: حلقهٔ همنشینی و جمع مرا از خلوت درونم بیرون نمیآورد؛ زیرا مانند کمان که همیشه در خانهٔ خود (کماندان) است، هر جا باشم در خانهٔ خویشم.
هوش مصنوعی: از نعمتهای رنگارنگ بوی خون به مشامم میرسد؛ از این رو در این مهمانسرای دنیا به آب و دانهٔ اندک خود قانعم.
هوش مصنوعی: به سبب دورنگی و ناپایداری، در کفر و ایمان استوار نیستم؛ گاه خانهٔ کعبهٔ خویشم و گاه بتخانهٔ خویش.
هوش مصنوعی: مانند فرهاد کوهکن که برای شیرین جوی شیر کند، خواب شیرین را بر خود تلخ کردم؛ و چون او از این کار کودکانهٔ خود شرمسارم.
هوش مصنوعی: اگر دوش دو جهان را از بار دل خود سبک کنم، باز هم زیر بار همت مردانهٔ خود هستم؛ یعنی همت بلند هرگز مرا آسوده نمیگذارد.
هوش مصنوعی: همانطور که خون چون مشک شد دیگر به خون بازنمیگردد، دل دیوانهٔ من هم به حال پیشین برنمیگردد و بیهوده در فکر اصلاح آن هستم.
هوش مصنوعی: چون زیبارویی سزاوار نمییابم، با سوز دل خود عشق میورزم؛ در این سرای تنهایی و وحدت، هم شمع خویشم و هم پروانهٔ خویش.
هوش مصنوعی: صائب، فکر و خیال معشوق چنان مرا ربوده است که حتی در میان جمع نیز گویی در خلوت با جانان خویشم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
نمیسازد هوای جز هوای خانهٔ خویشم
مبر سوی چمن ای همدم از کاشانهٔ خویشم
من دیوانه دستافشان و پاکوبان روم از جا
زند زنجیر اگر روزی صلای خانهٔ خویشم
برافروزد چراغآسا ز شادی داغ حرمانم
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.