سیر چشم فقرم از تحصیل دنیا فارغم
ابر سیرابم ز روی تلخ دریا فارغم
پیش پا دیدن نمی آید زمن چون گردباد
از خس و خاشاک اسن دامان صحرا فارغم
بی نیاز از خواب وخورکرده است حیرانی مرا
بیخودی کرده است از اندیشه جافارغم
ذکر او دارد زیاد دیگران غافل مرا
فکر او کرده است از سیر و تماشا فارغم
بیکسی روی مرا از مردمان گردانده است
درد بی درمان او دارد ز عیسی فارغم
چشم یکرنگی ندارم از دورنگان جهان
از ورق گرداندن گلهای رعنا فارغم
با وجود صد هنر بر عیب خود دارم نظر
بال طاوسی نمی گرداند از پا فارغم
برده شیرین کاری از دستم عنان اختیار
همچو فرهاد از شتاب کارفرما فارغم
بر نگردانم ورق چون دیده قربانیان
حیرت سرشار دارد از تماشافارغم
می برد بیطاقتی از بزم او بیرون مرا
چون سپند از دورباش مجلس آرا فارغم
مغز تا باشد به فکر پوست افتادن خطاست
صائب از اندیشه عقبی ز دنیا فارغم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این غزل، صائب با ردیف «فارغم» از آزادی خود از دنیا و نیازهایش سخن میگوید. فقر، حیرت، بیخودی و یاد معشوق او را از مال، خواب و خوراک، مردم، تماشا و حتی درمان بینیاز کرده است. او برای هر حال خود تمثیلی میآورد: ابر سیراب، گردباد، طاووس، فرهاد، چشم قربانی و اسپند. در پایان، دنیا را پوست و آخرت را مغز میداند و اندیشهٔ عقبی را سبب بینیازی خود از دنیا میشمارد.
هوش مصنوعی: فقر چشمم را سیر کرده و از به دست آوردن دنیا بینیازم. مانند ابری که از آب پر است و دیگر به روی تلخ دریا نیازی ندارد، من نیز از منّت دنیا آزادم.
هوش مصنوعی: مانند گردباد به پیش پای خود نگاه نمیکنم و بیپروا پیش میروم. از این رو به خس و خاشاکِ دامن این صحرا، یعنی ناچیزهای دنیا، اعتنایی ندارم.
هوش مصنوعی: حیرت و شگفتی مرا از خواب و خوراک بینیاز کرده است. بیخودی هم مرا از اندیشهٔ جا و مکان آزاد کرده است.
هوش مصنوعی: یاد معشوق مرا از یاد دیگران غافل کرده است. اندیشهٔ او مرا از گردش و تماشا بینیاز کرده است.
هوش مصنوعی: تنهایی و بیکسی مرا از مردم روگردان کرده است. دردِ بیدرمانِ عشق او چنان است که به درمانگری چون عیسی نیازی ندارم.
هوش مصنوعی: از مردم دورنگ و دورو امید یکرنگی ندارم. به همین سبب از رنگعوضکردن آنان، مانند ورق برگرداندن گل دورنگ رعنا، پروایی ندارم.
هوش مصنوعی: با آنکه صد هنر دارم، چشمم به عیب خودم است. مانند طاووس که با وجود بال زیبا پای زشتش را میبیند، زیبایی بال هم مرا از دیدن پای خود غافل نمیکند.
هوش مصنوعی: شیرینیِ کار (با اشاره به شیرین) اختیار را از دستم گرفته است. مانند فرهاد، بیآنکه کسی شتابزدهام کند، خود با شوق کار میکنم و به اصرار کارفرما نیازی ندارم.
هوش مصنوعی: مانند چشم قربانیان که باز و خیره میماند، نگاهم را برنمیگردانم. حیرتِ لبریز مرا از تماشای چیزهای دیگر بینیاز کرده است.
هوش مصنوعی: بیتابی خودم مرا از مجلس معشوق بیرون میبرد. مانند اسپند که خودش از آتش میجهد، نیازی نیست میزبان مرا دور کند.
هوش مصنوعی: تا مغز هست، به پوست پرداختن خطاست. صائب میگوید اندیشهٔ آخرت مرا از دنیا بینیاز کرده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.