از دل گم گشته خود گر نشان می یافتم
یوسف خود را میان کاروان می یافتم
چشم من از نقش تا بر خامه نقاش بود
برگ عیش نوبهاران از خزان می یافتم
می توانستم به گرد خود حصاری ساختن
خاکساری همچو خود گردرجهان می یافتم
رشته پرواز من تا در کف تسلیم بود
در قفس دایم حضور آشیان می یافتم
بلبلان چون برگ گل از آشیان می ریختند
رخصت یک ناله گر از باغبان می یافتم
روزاول کاش خود را راست می کردم چو تیر
تا خلاصی از کشاکش چون کمان می یافتم
این زمان در کعبه چون سنگ نشانم بیخبر
من که فیض کعبه از سنگ نشان می یافتم
این زمان بیداریم خواب است، ورنه پیش ازین
دولت بیدار در خواب گران می یافتم
ناله تنهایی من باغ را دیوانه کرد
آه اگر هم ناله ای در بوستان می یافتم
گر نمی شد تنگ صائب خلق من ازروزگار
هم درین عالم بهشت جاودان می یافتم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: صائب در این غزل حسرت حالِ گذشته را با ناکامی کنونی میسنجد: زمانی که تسلیم و رضا داشت، در قفس آشیانه و از خزان بهار و در خواب بخت بیدار مییافت، اما اکنون حتی در کعبه غافل است. از تنهایی و نیافتن همدل و همناله مینالد و آرزو میکند کاش از آغاز راست و بیکژی میزیست. در پایان نتیجه میگیرد که اگر خلق و خوی او از روزگار تنگ نمیشد، بهشت را در همین جهان مییافت.
هوش مصنوعی: اگر از دل گمشدهٔ خود نشانی مییافتم، یوسفِ گمشدهام (معشوق یا حقیقت گمگشته) را در میان کاروان پیدا میکردم. دل گمشده همان یوسف در چاه است که با یافتنش گمشدهٔ اصلی هم پیدا میشود.
هوش مصنوعی: تا زمانی که چشمم، صورت و نقش را بر قلم نقاش (یعنی دست صانع ازلی) میدید و نه بر خود نقش، از خزان هم سرمایهٔ شادی بهار را مییافتم؛ یعنی چون همه را کار آفریننده میدیدم، پاییز و بهار برایم یکسان و خوش بود.
هوش مصنوعی: اگر در جهان خاکسار و فروتنی مانند خودم پیدا میکردم، میتوانستم از چنین کسانی گرد خود حصاری بسازم و در پناه آنان ایمن باشم؛ ولی چنین کسی نیافتم.
هوش مصنوعی: تا وقتی رشتهٔ پروازم در دست تسلیم و رضا بود، در قفس هم پیوسته آرامش و حضور آشیانه را احساس میکردم.
هوش مصنوعی: اگر باغبان به من اجازهٔ یک ناله میداد، بلبلان از سوز نالهٔ من مانند برگ گل از آشیانه فرومیریختند.
هوش مصنوعی: کاش از همان روز نخست خود را مانند تیر راست و درست میکردم تا مانند کمان از کشمکش و خمیدگی رهایی مییافتم؛ کجی مایهٔ گرفتاری است.
هوش مصنوعی: اکنون در خود کعبه مانند سنگِ نشانه بیخبر و غافل ماندهام، در حالی که پیشتر از همان سنگ نشانهٔ راه، فیض کعبه را دریافت میکردم؛ یعنی دوریام با شوق همراه بود و نزدیکیام با غفلت.
هوش مصنوعی: اکنون بیداریام همچون خواب است و غافلم؛ اما پیش از این حتی در خواب سنگین هم بخت بیدار و سعادت را مییافتم.
هوش مصنوعی: نالهٔ تنهای من باغ را شیدا و دیوانه کرد؛ افسوس اگر همنالهای در بوستان پیدا میکردم، چه شوری برپا میشد.
هوش مصنوعی: صائب، اگر خوی و اخلاقم از گردش روزگار تنگ و ناخوش نمیشد، در همین دنیا بهشت جاودان را مییافتم؛ بهشت در گشادهخویی است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
گر ز چنگ شحنه هجران امان مییافتم
از وصال یار، عمر جاودان مییافتم
خویش را پروانه میسوزد ز گرمیهای شمع
مهر میگشتم، اگر یک مهربان مییافتم
بهر هر کالای معنی، در کمین صد رهزن است
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.