گر در اقلیم رضا کاشانهای میداشتم
در بهشت نقد اینجا خانهای میداشتم
کرد تنهایی به من این خاکدان را دلنشین
میشدم آواره گر همخانهای میداشتم
میکشیدم قامت همچون خدنگش را به بر
چون کمان من هم اگر سر خانهای میداشتم
بیسرانجامی مرا دارد مسلمان اینچنین
میشدم کافر اگر بتخانهای میداشتم
باعث آزادی چندین دبستان طفل شد
کاش من هم طالع دیوانهای میداشتم
نامه اعمال را زین بیش میکردم سیاه
گر امید گریهٔ مستانهای میداشتم
گرد ویرانی نمیگردید از جایی بلند
در خور سیلاب اگر ویرانهای میداشتم
از نزول غم نمیشد خانه یک دل خراب
گر به قدر درد و غم کاشانهای میداشتم
آنچه از خون جگر در کاسه من کرد چرخ
جمع اگر میساختم میخانهای میداشتم
میتوانستم گره صائب به بال برق زد
گربه کشت خود امید دانهای میداشتم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با ردیف «میداشتم» از آرزوها و نداشتههای شاعر سخن میگوید. در هر بیت شرطی آمده است: اگر چیزی داشتم، چه میشد. گاه نداشتن را مایهٔ آسودگی و پاکی میداند، مانند تنهایی و بیسرانجامی. گاه نیز اندازهٔ غم و خون دل خود را چنان بزرگ نشان میدهد که میتواند همهٔ غمهای جهان را در خود جای دهد. در پایان، شاعر از بیحاصلی کشت خود و ناامیدیاش میگوید.
هوش مصنوعی: اگر در سرزمین رضا و خشنودی به خواست خدا جای و منزلی داشتم، همینجا در دنیا خانهای در بهشتِ نقد و حاضر داشتم. یعنی راضی بودن به تقدیر، بهشتِ همین دنیاست.
هوش مصنوعی: تنهایی این دنیای خاکی را برایم دلپذیر کرده است. اگر همخانه و همدمی داشتم، از دست او آواره و سرگردان میشدم.
هوش مصنوعی: اگر من هم مانند کمان سر و سامان و جایی داشتم، قامتِ راست و تیرمانندِ یار را در آغوش میگرفتم، همانگونه که کمان تیر را به بر میکشد.
هوش مصنوعی: تنها بیسر و سامانی و نداشتن وسیله است که مرا مسلمان نگه داشته است. اگر بتخانهای داشتم، کافر میشدم. یعنی مسلمانیام از بیامکانی است، نه از پرهیزگاری.
هوش مصنوعی: دیوانه سبب آزادی کودکان بسیاری از مکتب شد، چون کودکان مکتب را رها میکنند و به دنبال او میدوند. کاش من هم بخت و اقبال دیوانهای را داشتم.
هوش مصنوعی: اگر امید داشتم که گریهای مستانه گناهانم را بشوید، نامهٔ اعمالم را از این هم سیاهتر میکردم.
هوش مصنوعی: اگر ویرانهای به اندازهٔ سیلِ بلا داشتم، از هیچ جای دیگری گرد ویرانی برنمیخاست. یعنی همهٔ سیلها به سوی من میآمدند و دیگران از بلا در امان میماندند.
هوش مصنوعی: اگر خانهای به وسعت درد و غمم داشتم، همهٔ غمها در دل من جا میگرفت و از فرود آمدن غم، خانهٔ دل هیچکس ویران نمیشد.
هوش مصنوعی: اگر خونِ دلی را که چرخِ روزگار در کاسهام ریخته است جمع میکردم، به اندازهٔ یک میخانه میشد.
هوش مصنوعی: صائب، اگر به کشتزار خود امید یک دانه داشتم، میتوانستم بال برق را گره بزنم و آن را از سوزاندن کشتم بازدارم. اما چون از کشت خود امیدی ندارم، در پی این کار نیستم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.