ز سیر باغ نگردد دل پریشان جمع
که خویش را نکند آب در گلستان جمع
مرابه غنچه درین باغ رشک می آید
که بهر پاره شدن می کند گریبان جمع
کمند طول امل درکشاکش است مدام
ز صید دل نشود طره پریشان جمع
به روشنایی فهم از چراغ قانع شو
که این دوشمع نگردد به یک شبستان جمع
مرا که بحر گهر ازکنار می گذرد
چرا کنم چو صدف آب چشم نیسان جمع
مجو بلندی اگر رحمت آرزو داری
که می شود به زمینهای پست باران جمع
تمام شب ز برای ذخیره فردا
کنم ز کوچه وبازار ،سنگ طفلان جمع
چو گل شکفت محال است غنچه گردد باز
به هیچ حیله نگردد دل پریشان جمع
ز موج حادثه مردان نمی روند از جا
که زیر تیغ کند کوه پابه دامان جمع
کجا ز سیر پریشان ما خبر داری ؟
ترا که هست دل آهنین چوپیکان جمع
بلاست دایره خلق چون وسیع افتاد
که دام و دد همه باشند دربیابان جمع
به آفتاب جهانتاب می رسد صائب
چو شبنم آن که کند دل درین گلستان جمع



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل دربارهٔ جمع نشدن دل پریشان است. شاعر با تصویرهایی از باغ، غنچه، آب، صدف، کوه و شبنم نشان میدهد که گردش و تماشا، آرزوهای دراز و معاشرت گسترده دل را آرام نمیکند. در برابر، فروتنی، استواری در برابر حوادث و بینیازی را میستاید. در بیت پایانی میگوید کسی که مانند شبنم دلش را جمع کند، به خورشید میرسد.
هوش مصنوعی: گردش در باغ دل پریشان را آرام و جمع نمیکند؛ چنانکه آب نیز در گلستان یکجا نمیماند و در جویها پخش و روان میشود.
هوش مصنوعی: در این باغ به غنچه حسادت میکنم؛ زیرا گریبانش را جمع میکند تا بعد آن را پاره کند و بشکفد. من حتی همین جمعیت پیش از پاره شدن را هم ندارم.
هوش مصنوعی: کمند آرزوهای دراز همیشه در کشمکش است و آرام نمیگیرد؛ همانگونه که زلف پریشان معشوق از شکار دلها هرگز سیر و جمع نمیشود.
هوش مصنوعی: به روشنایی فهم و دانش درونی بسنده کن و در پی چراغ بیرونی نباش؛ زیرا این دو شمع در یک خانه با هم جمع نمیشوند.
هوش مصنوعی: من که دریای گوهر از کنارم میگذرد، چرا باید مانند صدف قطرههای باران بهاری را اندوخته کنم؟ کسی که از سرچشمهٔ فراوانی برخوردار است، به اندوختن اندک نیازی ندارد.
هوش مصنوعی: اگر رحمت و بخشش میخواهی، در پی بلندی و برتری نباش؛ زیرا باران در زمینهای پست جمع میشود. فروتنی مایهٔ رسیدن به رحمت است.
هوش مصنوعی: من در حال دیوانگی همهٔ شب سنگهایی را که کودکان در کوچه و بازار پرتاب کردهاند گرد میآورم تا برای فردا اندوختهای داشته باشم؛ یعنی دیوانه به سنگ خوردن خو گرفته است.
هوش مصنوعی: همانگونه که گل پس از شکفتن دیگر نمیتواند به غنچه بازگردد، دل پریشان نیز با هیچ چارهای دوباره جمع و آرام نمیشود.
هوش مصنوعی: مردان استوار با موج حوادث از جای خود نمیجنبند؛ همانگونه که کوه حتی زیر تیغ نیز پا در دامن میکشد و آرام و پابرجا میماند.
هوش مصنوعی: تو که دلت مانند پیکان آهنین سخت و یکپارچه است، از سرگردانی و پریشانی ما چه خبری داری؟
هوش مصنوعی: اگر دایرهٔ آشنایی و معاشرت با مردم گسترده شود، مایهٔ گرفتاری است؛ همانگونه که در بیابانِ گسترده همهٔ جانوران وحشی و درنده گرد میآیند.
هوش مصنوعی: صائب، هر کس مانند شبنم دلش را در این گلستان جمع و یکپارچه کند، به خورشید جهانتاب میرسد؛ یعنی دل آرام و یکدل به حقیقت متعالی میپیوندد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
به آن کسی که کند یک دل پریشان جمع
دهند اجر کسی را که کرده قرآن جمع
صبا ز آمدن او مگر رسانده خبر
که بلبلان همه گشتند در گلستان جمع
به سینه این دل دیوانه سخت مضطرب است
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.