که یابد رهایی ز دام نگاهش ؟
که یک حلقه اوست چشم سیاهش
دل تنگ با جلوه اش چون برآید؟
گه گردون غباری است از جلوه گاهش
کمر بسته چون بندگان بهر خدمت
مه از هاله پیش رخ همچو ماهش
اگر آب گردد رهایی نیابد
به هر دل که پیچد زلف سیاهش
زراندود شد چون خطوط شعاعی
خس و خار عالم زبرق نگاهش
نکردند دلها دگر راست قامت
شکستند روزی که طرف کلاهش
طلبکار اوراست چون تیغ پایی
که سنگ فسان می شود سنگ راهش
چه گل چیند از سرکشی دست صائب ؟
که دامن ز گل می کشد خار راهش



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل در وصف قدرت و دستنیافتنی بودن معشوق است: نگاه و چشم و زلف او دامی است که دل از آن رهایی ندارد و آسمان و ماه در برابر جلوه و روی او حقیر و خدمتگزارند. شاعر نشان میدهد که حتی گوشهٔ کلاه او دلها را میشکند و نگاهش خار را زرین میکند. در پایان، صائب از سرکشی معشوق نومید است و میگوید از او گلی نمیتوان چید، چون حتی خار راهش از گل دامن برمیچیند.
هوش مصنوعی: چه کسی میتواند از دام نگاه او رها شود، وقتی چشم سیاهش تنها یکی از حلقههای این دام است؟ یعنی دام نگاهش آنقدر گسترده است که چشم سیاه فقط یک حلقهٔ آن است.
هوش مصنوعی: دل تنگ و کوچک چگونه میتواند با جلوه و خرامش او برابری کند، وقتی آسمان خود تنها غباری از جلوهگاه اوست؟
هوش مصنوعی: ماه با هالهای که به گرد خود دارد، مانند بندگانی که برای خدمت کمر میبندند، در برابر روی ماهمانند او کمر خدمت بسته است.
هوش مصنوعی: زلف سیاه او به هر دلی که بپیچد، آن دل حتی اگر آب شود و بگدازد، باز از بند آن زلف رها نمیشود.
هوش مصنوعی: از برق نگاه او، خس و خار جهان مانند پرتوهای خورشید زرین و درخشان شد؛ یعنی نگاه او بیارزشترین چیزها را هم ارزشمند و نورانی میکند.
هوش مصنوعی: روزی که او گوشهٔ کلاهش را کج کرد و شکست، دلها هم شکستند و دیگر هرگز قامت راست نکردند؛ یعنی ناز و کجکلاهی او دلها را برای همیشه شکسته کرد.
هوش مصنوعی: کسی که در طلب او پایی مانند شمشیر دارد، سنگ راه برایش سنگ فسان میشود؛ یعنی سختیهای راه عاشق راستین را تیزتر و آمادهتر میکند.
هوش مصنوعی: دست صائب از سرکشی و ناز معشوق چه گلی میتواند بچیند، وقتی حتی خار راه او دامن خود را از گل کنار میکشد؟ یعنی معشوق چنان دستنیافتنی است که حتی خار راهش هم مغرور است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.