از غبار خط رخ آن ماه می بالد به خویش
آنچنان کز گرد لشکر شاه می بالد به خویش
تامبدل شد به خط زلفش دلم آسوده شد
راهرو از منزل کوتاه می بالد به خویش
پشت آن لب زودتر گردید سبز از عارضش
برلب جو سبزه خاطر خواه می بالد به خویش
آنچنان کز طوق قمری سرو رعنا می شود
هرقدر دل تنگ گردد آه می بالد به خویش
نیل چشم زخم، خوبی را دعای جوشن است
ازسیه بختی دل آگاه می بالد به خویش
تشنگی گردد ز احسان تهی چشمان زیاد
وای برکشتی کزآب چاه می بالد به خویش
زود می آید بسر دوران آن کوتاه بین
کز فروغ عاریت چون ماه می بالد به خویش
فربه از مدح سبک مغزان نفس خسیس
این ستور خوش علف ازکاه می بالد به خویش
زود می گردد ز حال خویش حسن عاریت
ماه ازان، گه می گدازد گاه می بالد به خویش
دربلندی گرچه می بیند زوال آفتاب
همچنان نادان زعزو جاه می بالد به خویش
اهل همت کاسه محتاج را خواهد تهی
مهر تابان از گداز ماه می بالد به خویش
ناخن دخل است صائب باعث جوش سخن
آنچنان کز کاوش آب چاه می بالد به خویش



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: غزل با ردیف «میبالد به خویش» نمونههای گوناگونی از بالیدن و افزون شدن را کنار هم میگذارد. آغاز آن دربارهٔ خطِ تازهدمیده بر چهرهٔ یار است و سپس به اندرز میرسد: کسی که به نور و زیبایی عاریهای یا به ستایش نادانان و جاه دنیا ببالد، زود رو به زوال میرود. در پایان، صائب نقد و ایرادگیری را مایهٔ جوشش سخن میداند، همچون کاویدن چاه که آبش را افزون میکند.
هوش مصنوعی: چهرهٔ آن یار ماهرو با غبار خطِ تازهرُسته بر خود میبالد و جلوهاش بیشتر میشود؛ همانگونه که شاه به گرد و غبار لشکرش افتخار میکند.
هوش مصنوعی: از وقتی زلف بلند او جای خود را به خط کوتاه داد، دل من آسوده شد؛ چنانکه رهرو از کوتاه بودن منزل و نزدیکی مقصد شاد و دلگرم میشود.
هوش مصنوعی: پشت لب او زودتر از رخسارش سبز شد و خط برآورد؛ چون سبزه بر لب جوی به دلخواه و زودتر میروید. «لب» یار به «لب جو» تشبیه شده است.
هوش مصنوعی: همانطور که سرو رعنا از طوقِ قمریِ نشسته بر آن جلوه و بالندگی مییابد، هرچه دل تنگتر شود، آه بلندتر و افزونتر میگردد.
هوش مصنوعی: خال سیاه و نیلی که برای دفع چشمزخم میزنند، برای زیبایی چون دعا و زرهی نگهبان است؛ از این رو دلِ آگاه به سیهبختی خود مینازد، چون آن را مایهٔ حفظ خود میداند.
هوش مصنوعی: بخشش آدمِ تنگچشم و بخیل تشنگی را بیشتر میکند نه کمتر؛ وای بر کشتزاری که به آب چاه دلخوش است و از آن میروید.
هوش مصنوعی: دوران آن کوتهبینی که مانند ماه به نور عاریهای و دیگران بر خود میبالد، زود به پایان میرسد.
هوش مصنوعی: نفس پست از ستایش آدمیان سبکمغز فربه میشود؛ این چارپای پرخور با کاه هم چاق میشود و بر خود میبالد.
هوش مصنوعی: زیبایی عاریهای زود دگرگون میشود؛ به همین سبب ماه گاهی میکاهد و گاهی میافزاید.
هوش مصنوعی: با آنکه نادان میبیند خورشید هم در اوج بلندی رو به زوال میگذارد، باز به عزت و مقام خود مغرور است.
هوش مصنوعی: بلندهمتان کاسهٔ نیازمند را خالی میخواهند تا خود آن را پر کنند؛ چنانکه خورشید تابان از کاستن و گداختن ماه شاد است، چون فرصت مییابد دوباره نورش ببخشد.
هوش مصنوعی: صائب، ناخنِ ایرادگیری و نقد سبب جوشش و فزونی سخن است؛ همانگونه که آب چاه با کاویدن بیشتر میجوشد و بالا میآید.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.