تو آن نه ای که ره از خود بدر توانی برد
نمرده از سر خود دردسر توانی برد
کمر نبسته به قصد هلاک خود چون شمع
کجا ز بزم جهان تاج زر توانی برد؟
ز شاخ خشک تو آن روز گل توانی چید
که در بهار سری زیر پر توانی برد
ترا ستیزه به گردون خوش است در وقتی
که التجا به سپهر دگر توانی برد
به داغ عشق اگر آشنا شوی امروز
در آفتاب قیامت بسر توانی برد
گره نکرده نفس را به سینه چون غواص
کجا ز بحر حقیقت گهر توانی برد؟
نه آنچنان ز خود افتاده ای تو غافل دور
که ره به منزل اصلی دگر توانی برد
اگر به خشک لبی چون صدف شوی قانع
به خانه نهر ز آب گهر توانی برد
تو کز صفای دل خویش عاجزی صائب
کلف چگونه ز روی قمر توانی برد؟



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل خطابی سرزنشآمیز به مخاطب، و در پایان به خود شاعر، است. پیام آن این است که هیچ دستاورد معنوی بدون فنای نفس، خویشتنداری و قناعت به دست نمیآید. شاعر این معنا را با تمثیلهایی چون شمعِ خودسوز، غواصی که نفس را حبس میکند، پرندهای که سر زیر بال میبرد و صدفِ تشنهلب بیان میکند. در بیت پایانی نتیجه میگیرد کسی که دل خود را صاف نکرده، نمیتواند از چهرهٔ ماه لکه بزداید.
هوش مصنوعی: تو کسی نیستی که بتوانی از خودِ خویش بیرون بروی و از خودپرستی رها شوی. تا از خود نمیری، یعنی نفس را نکشی، نمیتوانی رنج و گرفتاری را از سر خود دور کنی.
هوش مصنوعی: اگر مانند شمع برای فنا کردن خود کمر نبندی، چگونه میتوانی از بزم جهان تاج زرین بربری؟ تاج زرینِ شمع شعلهٔ اوست که با سوختن و فنای خودش به دست میآید.
هوش مصنوعی: روزی میتوانی از شاخهٔ خشک وجودت گل بچینی که در فصل بهار، هنگام شور و هوس، مانند پرنده سر زیر بال ببری و از تماشا و لذتهای دنیا چشم بپوشی. پرهیز و خلوتگزینی است که وجود خشک را شکوفا میکند.
هوش مصنوعی: ستیزه کردن با فلک تنها وقتی به صلاح توست که بتوانی به آسمان و پناهگاه دیگری پناه ببری. چون چنین پناهی نداری، با روزگار درنیفت.
هوش مصنوعی: اگر امروز در دنیا با داغ و سوز عشق آشنا شوی، فردا میتوانی گرمای سوزان آفتاب قیامت را تاب بیاوری و از آن به سلامت بگذری.
هوش مصنوعی: اگر مانند غواص نفس را در سینه حبس نکنی، چگونه میتوانی از دریای حقیقت گوهر به دست آوری؟ رسیدن به حقیقت به خویشتنداری و مهار نفس نیاز دارد.
هوش مصنوعی: تو چنان غافلوار و دور از خود افتادهای که دیگر نمیتوانی راه منزل اصلی و سرچشمهٔ خود را پیدا کنی و به آن بازگردی.
هوش مصنوعی: اگر مانند صدف به لب خشک و تشنگی قناعت کنی، میتوانی رودی از آب و درخشش گوهر به خانه ببری. قناعت و تحمل تشنگی، گوهر گرانبها به بار میآورد.
هوش مصنوعی: ای صائب، تو که از پاک کردن دل خود ناتوانی، چگونه میتوانی لکه را از چهرهٔ ماه بزدایی؟ کسی که خود را اصلاح نکرده، از اصلاح دیگران و جهان عاجز است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.