مجو آسایش از دل تا مرادی در نظر دارد
که نخل ایمن نباشد از تزلزل تا ثمر دارد
ز ابراهیم ادهم پرس قدر ملک درویشی
که طوفان دیده از آسایش ساحل خبر دارد
نگردد سد راه عاشقان دنیا و اسبابش
که پیش صف رساند خویش را هر کس جگر دارد
ندارد دیده کوتاه بینان ناخن کاوش
وگرنه در گره هر قطره دریای گهر دارد
مهیای فنا را از علایق نیست پروایی
نیندیشد زخار آن کس که دامن بر کمر دارد
ندیدم روز خوش تا رفت دامان دل از دستم
که در غربت بود هر کس عزیزی در سفر دارد
نگیرد هشت جنت جای جانان را، که خون گرید
اگر یعقوب غیر از ماه کنعان ده پسر دارد
زفکر عاقبت یک دم دلش فارغ نمی گردد
کجا در خاطر صائب غم دنیا گذر دارد؟



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل درباره رهایی از تعلقات و آرزوهای دنیوی است: دلِ پرخواسته آرام ندارد و قدر فقر و درویشی را کسی چون ابراهیم ادهم میداند که از پادشاهی گذشت. شاعر عاشق دلیر و آماده فنا را از موانع دنیا بیپروا میداند و با تمثیل یعقوب نشان میدهد که هیچ چیز، حتی بهشت، جای معشوق را نمیگیرد. در پایان میگوید دلش چنان درگیر اندیشه عاقبت است که غم دنیا را در آن راهی نیست.
هوش مصنوعی: تا وقتی دل آرزو و خواستهای در نظر دارد، از آن آرامش مخواه؛ چنانکه درخت خرما تا میوه دارد از لرزیدن و تکان خوردن (به سنگ و دست چیننده) در امان نیست.
هوش مصنوعی: ارزش پادشاهی درویشی و فقر را از ابراهیم ادهم بپرس که پادشاهی را رها کرد و درویش شد؛ زیرا کسی که طوفان دیده است قدر آرامش ساحل را میداند.
هوش مصنوعی: دنیا و وسایل و تعلقاتش نمیتواند راه عاشقان را ببندد؛ هر کس دل و جرئت داشته باشد خود را به صف مقدم میرساند.
هوش مصنوعی: چشم کوتهبینان ناخنِ کاویدن و جستوجو ندارد؛ وگرنه در دل هر قطره دریایی از گوهر نهفته است. یعنی در هر چیز کوچک حقیقتی بزرگ پنهان است اما سطحینگران آن را نمیبینند.
هوش مصنوعی: کسی که آماده فنا و رها کردن خویش است، از تعلقات دنیا باکی ندارد؛ همانطور که کسی که دامنش را به کمر زده، از گیر کردن دامن به خار نمیترسد.
هوش مصنوعی: از وقتی دل از دستم رفت روز خوشی ندیدم؛ زیرا هر کس عزیزی در سفر داشته باشد، خودش هم گویی در غربت به سر میبرد.
هوش مصنوعی: هشت بهشت هم جای معشوق را پر نمیکند؛ چنانکه یعقوب با آنکه جز یوسف (ماه کنعان) ده پسر دیگر داشت، باز در فراق یوسف خون میگریست.
هوش مصنوعی: دل صائب یک لحظه از اندیشه عاقبت و آخرت آسوده نیست؛ پس چگونه غم دنیا میتواند به خاطر او راه یابد؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
خوشا باد سحرگاهی، که بر گلشن گذر دارد
که هر فصلی و هر وقتی یکی حال دگر دارد
گهی بر عارض هامون ز برگ لاله گل پوشد
گهی بر ساحت صحرا ز نقش گل صور دارد
دم عیسیست، پنداری، که مرده زنده گرداند
[...]
مَلِک سنجر جهانداری به میراث از پدر دارد
پدر شادست در فردوس تا چون او پسر دارد
ز فرّ و رسم و آیینش بیاراید همیگیتی
که فَرّ عمّ و رسم جدّ و آیین پدر دارد
بدو نازد همی دولت که با دولت خرد دارد
[...]
مسلمانان سرای عمر، در گیتی دو در دارد
که خاص و عام و نیک و بد بدین هر دو گذر دارد
دو در دارد: حیات و مرگ کاندر اوّل و آخر
یکی قفل از قضا دارد، یکی بند از قَدَر دارد
چو هنگام بقا باشد، قضا این قفل بگشاید
[...]
مرا گویند مولانا ترازوییست کز عدلش
نه میل این یکی دارد نه قصد آن دگر دارد
درین شک نیست کو همچون ترازوییست زین معنی
که میلش سوی آن باشد که او زر بیشتر دارد
هوا ز انسان خنک شد کز جنان حورا همی گوید
خنک آنکو درین سرما مقام اندر سقر دارد
ز مرغی کو خورد آتش حسدها میبرد مرغی
که طوبی آشیانست وز کوثر آبخور دارد
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.