کسی که او نظر مهر در زمانه کند
چنان سزد که همه کار عاقلانه کند
هر آنچه خاطر موری ازو بیازارد
اگرچه آب حیاتست از آن کرانه کند
قناعتست و مروت نشان آزادی
نخست خانهٔ دل وقف این دوگانه کند
چو نیک و بد به سر آید جهان همان بهتر
که زندگی همه بر طبع شادمانه کند
زبان ز گفتن و ناگفتنی نگه میدار
که شمع، هستی خود در سر زبانه کند
درین سرای که اول ز آخرش عدمست
به خلق خوش طلب عمر جاودانه کند
زمانه را چو شناسی که چیست عادت او
روا بود که کسی تکیه بر زمانه کند؟
به نقد خوش خور و خوش نوش و نام نیک اندوز
که عاقل از پی یک نوش صد بهانه کند
مخور غمی که به فردا چگونه خواهد بود
که چرخ عمر تو ضایع برین ترانه کند
اگرچه عالم خاکی نیرزد اندر راه
برای تیر نظر عاقلی نشانه کند
ز گوشهای به جهان ناکوتر تر نبود
که تا وظایف طاعات ازو دانه کند
کسی که صحبت سعدی طلب کند در دهر
سعادت دو جهانی طلب چرا نه کند
اگرچه کار عمارت طریق دانش نیست
علی الخصوص کسی کاندرین زمانه کند
بود هر آینه نزدیک عاقلان معذور
کسی که از پی مسکن اساس خانه کند
که گرچه مرغ توکل کند به دانه و آب
به دست خود ز برای خود آشیانه کند


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده بر اهمیت خرد و تدبیر تأکید میکند و قناعت و مروت را نشانههای آزادی میداند. او به مخاطب میآموزد که در زندگی باید به خوشی و شادمانی فکر کند و از غمهای آینده پرهیز کند. همچنین، تأکید میکند که باید از زمانه شناخت داشته باشیم و بر آن تکیه کنیم، درحالیکه زندگی را باید با نیکوگویی و حسن نیت سپری کرد. شاعر به عاقلانه عمل کردن و تلاش برای ایجاد مآوی و آسایش اشاره میکند و در پایان، سخن گفتن با سعدی را وسیلهای برای دستیابی به سعادت دو جهان معرفی میکند.
هوش مصنوعی: کسی که با محبت به دنیا نگاه کند، شایسته است که در تمام کارهایش با خرد و عاقلانه عمل کند.
هوش مصنوعی: هر چیزی که ذهن موری (موری به معنای مور کوچک و بیاهمیت) را آزار دهد، حتی اگر آب حیات باشد، نباید از آن دوری گزید.
هوش مصنوعی: قناعت (رضا به داشتهها) و مروت (شرافت و انسانیت) نماد آزادی حقیقی هستند و نخستین گام برای دستیابی به این آزادی، این است که دل را به این دو ویژگی اختصاص دهیم.
هوش مصنوعی: زمانی که نیک و بد در زندگی به پایان میرسد، بهتر است که انسان زندگی خود را بهگونهای سپری کند که با طبع شاداب و خوشحال باشد.
هوش مصنوعی: زبان خود را در گفتن و ناگفتن کنترل کن، زیرا شمع با سوختن خود باعث روشنایی میشود.
هوش مصنوعی: در این دنیا که آغاز و پایان آن نیست و به طور کلی وجودی ندارد، آدمی باید با مردم خوب رفتار کند و در جستجوی زندگی جاودانه باشد.
هوش مصنوعی: وقتی که زمانه و ویژگیهای آن را خوب بشناسی، آیا عاقلانه است که بر آن تکیه کنی و به آن اعتماد کنی؟
هوش مصنوعی: خوب و خوش زندگی کن و از نوشیدن لذت ببر و در کنار آن نام نیک بر جای بگذار، زیرا شخص عاقل به خاطر یک لذت، بهانههای زیادی برای زندگی و خوشی پیدا میکند.
هوش مصنوعی: غم نخور که فردا چه خواهد شد، چون گردش زمان زندگیات را به این آواز بیثمر تبدیل میکند.
هوش مصنوعی: هرچند که دنیا و مسائل مادی ارزش واقعی ندارند، اما عقل و بصیرت انسان میتواند به درستی آنها را شناسایی کرده و نشان دهد.
هوش مصنوعی: از هیچ گوشهای در جهان، آرامش و آسودگی بیشتر از این نیست که انسان به انجام وظایف دینی و نیک خود بپردازد.
هوش مصنوعی: کسی که بخواهد با سعدی همصحبت شود، چرا نباید در دو جهان خوشبختی و سعادت را جستجو کند؟
هوش مصنوعی: هرچند ساخت و ساز و آبادانی به دانش مربوط نیست، بهویژه برای کسی که در این زمانه، به دنبال آن است.
هوش مصنوعی: عاقلان هرگز کسی را که در جستجوی مسکن و پایهگذاری خانهای است، سرزنش نمیکنند و او را معذور میدانند.
هوش مصنوعی: اگرچه مرغ به توکل بر خدا به دنبال دانه و آب میرود، اما خود باید تلاش کند و آشیانهٔ خود را بسازد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
نگار من به یکی لحظه صد بهانه کند
وگر به جان طلبم بوسهای رهانه کند
به سنگ خویش بریزد ز طره عنبر و مشک
هر آنگهی که سر زلف را به شانه کند
ز چشم من پس ازین گر چنین رود سیلاب
[...]
مقیم کعبه که عیب شرابخانه کند
به این بهانه حدیث می مغانه کند
دلم چکونه نتازد به صیدگاه کسی
که شوق ناوک او کار تازیانه کند
ستم فروش درآ، در زمانه، باک مدار
[...]
اراده داشت که آن نامه را بهانه کند
به کوفه نزد پدر قاصدی روانه کند
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.