شبی زیت فکرت همی سوختم
چراغ بلاغت می افروختم
پراکنده گویی حدیثم شنید
جز احسنت گفتن طریقی ندید
هم از خبث نوعی در آن درج کرد
که ناچار فریاد خیزد ز درد
که فکرش بلیغ است و رایش بلند
در این شیوهٔ زهد و طامات و پند
نه در خشت و کوپال و گرز گران
که این شیوه ختم است بر دیگران
نداند که ما را سر جنگ نیست
وگر نه مجال سخن تنگ نیست
توانم که تیغ زبان بر کشم
جهانی سخن را قلم در کشم
بیا تا در این شیوه چالش کنیم
سر خصم را سنگ، بالش کنیم
سعادت به بخشایش داورست
نه در چنگ و بازوی زور آورست
چو دولت نبخشد سپهر بلند
نیاید به مردانگی در کمند
نه سختی رسید از ضعیفی به مور
نه شیران به سرپنجه خوردند و زور
چو نتوان بر افلاک دست آختن
ضروری است با گردشش ساختن
گرت زندگانی نبشتهست دیر
نه مارت گزاید نه شمشیر و شیر
وگر در حیاتت نماندهست بهر
چنانت کشد نوشدارو که زهر
نه رستم چو پایان روزی بخورد
شغاد از نهادش برآورد گرد؟



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، سعدی به بیان نگرش خود نسبت به جنگ و زور میپردازد. او از شخصی میگوید که در دل خود بر افروختن چراغ بلاغت را برگزیده و به جای فریاد و شمشیر، به تساهل و خردورزی روی میآورد. سعدی خاطرنشان میسازد که موفقیت و سعادت در زندگی به قدرت فیزیکی و زور بازو مربوط نیست، بلکه به بخشایش و حسن تدبیر بستگی دارد. او بر این نکته تأکید میکند که زندگی بساز و سازگار با شرایط است، و در نهایت بیان میکند که اگر دولت و شانس در زندگی نباشد، هیچ چیزی نمیتواند انسان را به قلههای موفقیت برساند.
هوش مصنوعی: شبی در اندیشه خود میسوختم و چراغ بلاغت را روشن میکردم.
هوش مصنوعی: شنیدم که کسی در مورد سخنانم میگوید و فقط از روی احترام و تحسین، نه به خاطر فهم و نقد، چیز دیگری نگفته است.
هوش مصنوعی: در نوع بشر، ناشی از ویژگیهای بدی است که باعث میشود فرد به خاطر درد و رنجی که دارد، ناگزیر فریاد بزند.
هوش مصنوعی: کسی که اندیشهاش عمیق و اثرگذار است و سخنانش ارزشمند و معنادار است، در این روش زهد (خودکنترلی) و نصیحتها، به خوبی عمل میکند.
هوش مصنوعی: در این بیت سعدی به این موضوع اشاره میکند که نه در ابزارهای سخت و سنگین مانند خشت (خشتکاری) و کوپال (سپر) و گرز (چماق) باید به دنبال قدرت و تسلط باشیم، بلکه این گونه روشها و شیوهها به پایان میرسند و در نهایت به دیگران میرسند. یعنی اصل و اساس روش زندگی و زهد در چیزهای مادی و قدرتنمایی نیست.
هوش مصنوعی: او نمیداند که ما قصد نزاع و جنگ نداریم، و اگر نه، برای گفتگو فضای کافی وجود دارد.
هوش مصنوعی: من میتوانم با کلامم مثل شمشیری بر علیه دشمن بمیرم و قدرت سخن را چون قلمی بیافزایم.
هوش مصنوعی: بیایید با هم به این روش مبارزه بپردازیم و سر دشمن را مانند بالش نرم کنیم.
هوش مصنوعی: سعادت و خوشبختی در هدیه و لطف خداوند به دست میآید، نه در قدرت و زور بازو.
هوش مصنوعی: اگر بخت و اقبال به کسی عطا نکند، از مردانگی و شجاعت آنگونه که باید، نتوان خواهد آمد و این شخص در دام و تله نخواهد افتاد.
هوش مصنوعی: مشکل یا سختیای به ضعیفان مانند مور (موجود کوچک) نمیرسد و شیران (قدرتمندان) نیز با قدرت و زور خود آسیب نمیبینند.
هوش مصنوعی: اگر انسان نتواند به اوج آسمانها دست یابد و به مقامات بالا برسد، لازم است با دورانی که در زندگی دارد، سازگاری و تطابق ایجاد کند.
هوش مصنوعی: اگر زندگانی برای تو به درازا نوشته شده باشد، نه مار به تو آسیبی میزند و نه شمشیر و شیر (حیوانات درنده).
هوش مصنوعی: اگر در زندگیات چیزی نمانده باشد، چه فایده دارد که کسی برای تو دارویی بیاورد که زهر (عذاب) را برطرف کند؟
هوش مصنوعی: آیا رستم، قهرمان اسطورهای ایران، هنگام پایانی روزی که شغاد (برادرش) به او زهر داده بود، غافل از این خطر بود؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.