یکی مشت زن بخت و روزی نداشت
نه اسباب شامش مهیا نه چاشت
ز جور شکم گل کشیدی به پشت
که روزی محال است خوردن به مشت
مدام از پریشانی روزگار
دلش حسرت آورد و تن سوگوار
گهش جنگ با عالم خیرهکش
گه از بخت شوریده، رویش ترش
گه از دیدن عیش شیرین خلق
فرو میشدی آب تلخش به حلق
گه از کار آشفته بگریستی
که کس دید از این تلختر زیستی؟
کسان شهد نوشند و مرغ و بره
مرا روی نان مینبیند تره
گر انصاف پرسی نه نیکوست این
برهنه من و گربه را پوستین
چه بودی که پایم در این کار گل
به گنجی فرو رفتی از کام دل!
مگر روزگاری هوس راندمی
ز خود گرد محنت بیفشاندمی
شنیدم که روزی زمین میشکافت
عظام زنخدان پوسیده یافت
به خاک اندرش عقد بگسیخته
گهرهای دندان فرو ریخته
دهان بی زبان پند میگفت و راز
که ای خواجه با بینوایی بساز
نه این است حال دهن زیر گل
شکر خورده انگار یا خون دل
غم از گردش روزگاران مدار
که بی ما بگردد بسی روزگار
همان لحظه کاین خاطرش روی داد
غم از خاطرش رخت یک سو نهاد
که ای نفس بی رای و تدبیر و هش
بکش بار تیمار و خود را مکش
اگر بندهای بار بر سر برد
وگر سر به اوج فلک بر برد
در آن دم که حالش دگرگون شود
به مرگ از سرش هر دو بیرون شود
غم و شادمانی نماند ولیک
جزای عمل ماند و نام نیک
کرم پای دارد، نه دیهیم و تخت
بده کز تو این ماند ای نیکبخت
مکن تکیه بر ملک و جاه و حشم
که پیش از تو بودهست و بعد از تو هم
خداوند دولت غم دین خورد
که دنیا به هر حال میبگذرد
نخواهی که ملکت برآید بهم
غم ملک و دین هر دو باید بهم
زرافشان، چو دنیا بخواهی گذاشت
که سعدی در افشاند اگر زر نداشت
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این متن شعری از سعدی است که به بیان مشکلات و رنجهای یک مشتزن میپردازد. او از نبود امکان تهیه غذا و سختیهای زندگی خود سخن میگوید و حسرتها و غمهایش را بیان میکند. در حالی که دیگران از زندگی لذت میبرند، او در فقر و تنگدستی به سر میبرد. سعدی در این شعر میفرماید که روزگار همیشه در حال تغییر است و غم و شادی هر دو موقتی هستند. او به خواننده توصیه میکند که به جای تکیه بر ثروت و قدرت، بر نیکنامی و اخلاق تمرکز کند و درک کند که دنیا به سرعت میگذرد و در نهایت اعمال نیک و نام نیک از خود بر جای میگذارد.
هوش مصنوعی: مردی بود که نه شانس خوبی داشت و نه امکاناتی برای فراهم کردن غذا در شب یا صبح.
هوش مصنوعی: بر اثر ظلم و فشار گرسنگی، به زحمت دقت کن که روزی ممکن است که چیزی به صورت نداشته باشی یا به سختی به دست بیاوری.
هوش مصنوعی: او همیشه از بینظمی و مشکلات زندگی احساس ناراحتی میکند و دلش از غم و اندوه پر شده است.
هوش مصنوعی: هر گاه او با جهانیان جنگ کند، خشمگین و بیتاب است، زیرا بخت و روزگارش شوم و تلخ است.
هوش مصنوعی: گاهی اوقات، به خاطر مشاهدهی شادی و لذت دیگران، دلت به حال خودت میسوزد و تلخی زندگیات را احساس میکنی.
هوش مصنوعی: گاهی از شدت ناراحتی و آشفتگی، اشک میریزی و هیچکس نمیداند که زندگی اینقدر تلخ و دشوار است.
هوش مصنوعی: برخی از افراد از خوشیها و لذتهای زندگی بهرهمند میشوند، اما من تنها به نان و زندگی ساده خود فکر میکنم و نمیتوانم به چیزهای دیگر توجه کنم.
هوش مصنوعی: اگر به انصاف نگاه کنی، این درست نیست که من برهنه هستم و گربه لباس پشمی دارد.
هوش مصنوعی: چرا من در این کار، پایم به چیزی گرانبها فرو رفته است که از دل خواستهام؟
هوش مصنوعی: شاید روزی به خاطر آرزوها از خود دور شوم و بار مشکلات را بر دوشم بگذارم.
هوش مصنوعی: روزی شنیدم که زمین شکافته شد و استخوانهای یک زن کهنه و فرسوده را پیدا کردند.
هوش مصنوعی: در دل خاک، لؤلؤهایی که در دندانهای شکسته ریخته شده، پراکندهاند.
هوش مصنوعی: دهان بی زبان به آرامی نصیحت میکرد و سخن را پنهان میگفت که ای آقا، با فقیر بودن کنار بیا و سازگاری کن.
هوش مصنوعی: دهان شیرین و لذیذی دارد، گویی که زیر گل شکر خوابیده است، یا مانند آن است که از دلش خون رفته باشد.
هوش مصنوعی: غم نخور که روزگار به دور خود میچرخد و ما نیز در آن به فراموشی خواهیم رفت. زندگی بدون ما ادامه خواهد یافت و تغییرات زیادی خواهد داشت.
هوش مصنوعی: در همان لحظهای که این فکر به ذهنش آمد، غم و ناراحتی از دلش بیرون رفت و کنار گذاشته شد.
هوش مصنوعی: ای جان بی فکر و برنامه، بار غم و درد را به دوش بکش و خودت را نادیده بگیر.
هوش مصنوعی: اگر کسی بار سنگینی را به دوش بکشد و یا به اوج آسمانها برسد، در هر حال عزت و مقام او بستگی به اعمال و کردار او دارد.
هوش مصنوعی: زمانی که حال کسی تغییر کند و به مرگ نزدیک شود، روح و جان او از بدنش جدا میشود.
هوش مصنوعی: شادمانی و غم نمیپاید، اما نتیجه کارها و نام نیک انسان باقی خواهد ماند.
هوش مصنوعی: پای کرم به زمین متصل است و نیازی به تاج و تخت ندارد، زیرا از تو به عنوان فرد نیکبخت چیزی فراتر از اینها باقی نمانده است.
هوش مصنوعی: به خودت مغرور نشو و به ثروت یا مقام و اطرافیانت تکیه نکن، زیرا این چیزها موقت هستند و قبلاً هم کسانی بودند که مثل تو از آن بهرهمند بودند و بعد از تو نیز خواهند بود.
هوش مصنوعی: خداوند برکت و خوشبختی را به کسانی میدهد که به دین اهمیت میدهند، زیرا دنیا به هر صورت و با گذشت زمان، از بین میرود.
هوش مصنوعی: اگر نمیخواهی که سرزمینت دچار آشفتگی شود، باید هم به مشکلات سیاسی و هم به مسائل دینی رسیدگی کنی.
هوش مصنوعی: اگر بخواهی دنیا را به دست بیاوری، باید مثل سعدی رفتار کنی و دانایی و سخن خوب را پراکنده کنی، حتی اگر دارایی مادی نداشته باشی.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.