بطعنه پیش سگی گفت گربه کای مسکین
قبیلهٔ تو بسی تیرهروز و ناشادند
میان کوی بخسبی و استخوان خائی
بداختری چو تو را، کاشکی نمیزادند
برو به مطبخ شه یا بمخزن دهقان
بشهر و قریه، بسی خانهها که آبادند
کباب و مرغ و پنیر است و شیر، طعمهٔ من
ز حیلهام همه کار آگهان بفریادند
جفای نان نکشیدست یکتن از ما، لیک
گرسنگان شما بیشتر ز هفتادند
بگفت، راست نگردد بنای طالع ما
چرا که از ازلش پایه، راست ننهادند
مرا به پشت سرافکند حکم چرخ، ز خلق
شگفت نیست گرم در بروی نگشادند
کسی بخانهٔ مردم بمیهمانی رفت
که روز سور، کسی از پیش فرستادند
بروزی دگران چون طمع توانم کرد
مرا ز خوان قضا، قسمت استخوان دادند
تو خلق دهر ندانستهای چه بی باکند
تو عهدها نشنیدی چه سست بنیادند
کسی بلطف، بدرماندگان نظر نکند
درین معامله، دلها ز سنگ و پولادند
هزار مرتبه، فقر از توانگری خوشتر
توانگران، همه بدنام ظلم و بیدادند
نخست رسم و ره ما، درستکاری ماست
قبیلهٔ تو، در آئین دزدی استادند
برای پرورش تن، بدام بدنامی
نیوفتند کسانی که بخرد و رادند
پی هوی و هوس، نوع خودپرست شما
سحر ببصره و هنگام شب ببغدادند
ز جور سال و مه ایدوست کس نرست، تمام
اسیر فتنهٔ دیماه و تیر و مردادند
بچهرهها منگر، خاطر شکسته بسی است
عروس دهر چو شیرین و خلق فرهادند
من از فتادگی خویش هیچ غم نخورم
فتادگان چنین، هیچگه نیفتادند
اسیر نفس توئی، همچو ما گرفتاران
ز بند بندگی حرص و آز، آزادند
تو شاد باش و دل آسوده زندگانی کن
سگان، به بدسری روزگار معتادند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، گربه به سگی طعنه میزند و از وضعیت ناپسند قبیله او سخن میگوید. گربه از زندگی خوشمزه و آسوده خود در مقایسه با وضعیت نامطلوب سگان صحبت کرده و به آنها یادآوری میکند که بدبختی را خودشان انتخاب کردهاند. او همچنین از بیعدالتیهای روزگار و اینکه فقر بهتر از ثروت است، سخن میگوید و به سگی که در این شرایط غمگین است، میگوید که باید بهراه خودش ادامه دهد و از زندگی لذت ببرد. در نهایت، او بر این باور است که آزاداندیشی و رهایی از تنگناهای مادی میتواند بهتر از بندگی و حرص و آز باشد.
هوش مصنوعی: گربه به سگی که در حال تمسخر او بود، میگوید که تو، ای مسکین، با وجود اینکه خودت را مهم میپنداری، قبیلهات (سگها) زندگی سخت و غمانگیزی دارند.
هوش مصنوعی: در این بیت، گربه با طعنه به سگ میگوید که تو در کوچهها میخوابی و تنها استخوان میخوری، و ای کاش کسانی مانند تو به دنیا نیامده بودند، زیرا زندگی تو پر از بدبختی و ناراحتی است.
هوش مصنوعی: به خانههای شهریار یا انبار کشاورز برو، در شهر و روستا، خانههای زیادی وجود دارد که آباد و سرزندهاند.
هوش مصنوعی: من از طریق تدبیر و فریب، غذاهای خوشمزهای مثل کباب، مرغ، پنیر و شیر فراهم کردهام و همه افرادی که تجربه و دانش دارند این امر را تأیید میکنند.
هوش مصنوعی: نیکی و ظلمی در حق ما از سوی کسی نبوده است، اما گرسنگان شما بهراستی بیشتر از هفتاد نفر هستند.
هوش مصنوعی: افرادی که در زندگی ما تأثیرگذار هستند، میگویند که سرنوشت و آینده ما به درستی بنا نشده است، زیرا آغاز آن از ابتدا نادرست بوده و اساس درستی نداشته است.
هوش مصنوعی: سرنوشت من از جانب چرخ (سرنوشت) به قدری ناگواری بود که من را به ذلت انداخت، و این موضوع از رفتار مردم تعجبآور نیست، چرا که آنها در حق من هیچ مهربانی نکردند و هیچ کمکی به من نکردند.
هوش مصنوعی: شخصی به خانهٔ مردم برای مهمانی رفت، اما روز مهمانی کسی را از قبل فرستاده بودند تا او را دعوت کند.
هوش مصنوعی: در روزی که دیگران به طمع چیزی نزد من خواهند آمد، برای من از خوان قضا، فقط استخوان (یک چیز ناچیز) نصیبم شده است.
هوش مصنوعی: تو مردم عصر را نمیشناسی که چقدر بیباک و بیاعتنا به عواقب هستند و نمیدانی که پیمانهایی که میبندند چقدر ضعیف و بیاساساند.
هوش مصنوعی: در این بیت گفته شده است که در این زندگی، افرادی که در حال رنج و درد هستند، به لطف کسی امیدوار نیستند، زیرا دلهای آنها سخت و مقاوم مثل سنگ و فولاد شده است.
هوش مصنوعی: فقر بهتر از ثروت است، زیرا افراد ثروتمند معمولاً به بدنامی و ظلم و ستم مشهور هستند.
هوش مصنوعی: نخستین نشانه و راه و رسم ما، درستکاری است، در حالی که طایفهٔ تو در دزدی و نیرنگ مهارت دارند.
هوش مصنوعی: کسانی که عاقل و باهوش و درستکارند، برای پرورش و بهبود جسم خود به کارهای زشت و بینام و نشان تن نمیدهند.
هوش مصنوعی: افرادی که به دنبال هوی و هوس هستند و خود را محوری میبینند، در شب و به ویژه در بغداد تحت تأثیر خواستههای خود قرار میگیرند.
هوش مصنوعی: به خاطر ستم و حوادث سال و ماه، کسی نجات نمییابد و همه در دام فتنههای دیماه (پاییز) و تیر و مرداد (تابستان) گرفتار هستند.
هوش مصنوعی: به ظواهر و چهرهها نگاه نکن، زیرا در دلها غم و اندوه زیادی وجود دارد. دنیا مانند زنی زیبا و دلربا است، اما مردم همچون فرهاد (که عاشق شیرین بود و در رنج و عذاب میگذرانید) در درد و رنج به سر میبرند.
هوش مصنوعی: من به خاطر افتادن و شکست خود غمی ندارم، زیرا کسانی که واقعاً افتادهاند، هرگز به این حالت دچار نشدهاند.
هوش مصنوعی: تو مانند ما گرفتار نفس و هوای نفس هستی، ولی کسانی که در دام حرص و آز گرفتار نمیشوند، از بند بندگی رهایی یافتهاند.
هوش مصنوعی: شاد باش و با دل راحت زندگی کن، زیرا سگان (که نماد کسانی هستند که به بدی عادت کردهاند) به بدسری و سختی روزگار عادت کردهاند و از آن رنج نمیکشند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
اگر غمی رسد از دهر شاد باش ایدل
که غم نشانه شادیست هر کرا دادند
چو شادیی رسد از غم مباش غافل هم
چرا که شادی و غم هر دو توأمان زادند
سر پدر به طبق نزد وی چو بنهادند
ستم رسیده زنان خود ز دیده بگشادند
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.