با مور گفت مار، سحرگه بمرغزار
کاز ضعف و بیخودی، تو چنین خردی و نزار
همچون تو، ناتوان نشنیدم بهیچ جا
هر چند دیدهام چو تو جنبندگان هزار
غافل چرا روی، که کشندت چو غافلان
پشت از چه خم کنی، که نهندت به پشت بار
سر بر فراز، تا نزنندت بسر قفا
تن نیکدار، تا ندهندت به تن فشار
از خود مرو، ز دیدن هر دست زورمند
جان عزیز، خیره بهر پا مکن نثار
کار بزرگ هستی خود را مگیر خرد
آگه چو زین شمار نهای، پند گوشدار
از سست کاری، اینهمه سختی کشی و رنج
بی موجبی کسی نشد، ایدوست، چون تو خوار
آن را که پای ظلم نهد بر سرت، بزن
چالاک باش همچو من، اندر زمان کار
از خویشتن دفاع کن، ارزانکه زندهای
از من، ببین چگونه کند هر کسی فرار
ننگ است با دو چشم به چه سرنگون شدن
مرگ است زندگانی بی قدر و اعتبار
من، جسم زورمند بسی سرد کردهام
هرگز ندادهام به بداندیش زینهار
سرگشته چون تو، بر سر هر ره نگشتهام
گاهی به سبزه خفتهام آسوده، گه به غار
از بهر نیم دانه، تو عمری تلف کنی
من صبح موش صید کنم، شام سوسمار
همواره در گذرگه خلقی، تو تیرهروز
هر روز پایمالی و هر لحظه بیقرار
خندید مور و گفت، چنین است رسم و راه
از رنج و سعی خویش، مرا نیست هیچ عار
آسوده آنکه در پی گنجی کشید رنج
شاد آنکه چون منش، قدمی بود استوار
بیهش چه خوانیم، که ندیدست هیچ کس
مانند مور، عاقبت اندیش و هوشیار
من، دانهای به لانه کشم با هزار سعی
از پا دراوفتم به ره اندر، هزار بار
از کار سخت خود نکنم هیچ شکوه، زانک
ناکرده کار، مینتوان زیست کامکار
غافل توئی، که بد کنی و بیخبر روی
در رهگذار من نبود دام و گیر و دار
من، تن بخاک میکشم و بار میبرم
از مور، بیش ازین چه توان داشت انتظار
کوشم بزندگی و ننالم بگاه مرگ
زین زندگی و مرگ که بودست شرمسار
جز سعی، نیست مورچگان را وظیفهای
با فکر سیر و خفتن خوش، مور را چه کار
شادم که نیست نیروی آزار کردنم
در زحمت است، آنکه تو هستیش در جوار
جز بددلی و فکرت پستت، چه خصلتی است
از مردم زمانه، ترا کیست دوستدار
ایمن مشو ز فتنه، چو خود فتنه میکنی
گر چیرهای تو، چیرهتر است از تو روزگار
افسونگر زمانه، ترا هم کند فسون
صیاد چرخ پیر، ترا هم کند شکار
ای بیخبر، قبیلهٔ ما بس هنرورند
هرگز نبودهاست هنرمند، خاکسار
مورم، کسی مرا نکشد هیچگه بعمد
ماری تو، هر کجاست بکوبند مغز مار
با بد، به جز بدی نکند چرخ نیلگون
از خار، هیچ میوه نچیدند غیر خار
جز نام نیک و زشت، نماند ز کارها
جز نیکوئی مکن، که جهان نیست پایدار



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر دربارهٔ گفتوگو بین یک مور و یک مار است. مار به مور میگوید که ضعف و ناتوانیاش باعث شده همیشه به خطر بیفتد و او را نصیحت میکند تا از خود دفاع کند و نگذارد دیگری بر او تسلط یابد. مور در پاسخ بر تلاش و زحمت خود تأکید میکند و میگوید از رنج نمیهراسد، زیرا سختیها رنج بیهودهای نیستند و او برای اهدافش تلاش میکند. در نهایت، هر یک درسهایی دربارهٔ زندگی و تلاش در برابر دشواریها را به دیگری میآموزند و به ارزشهای خود اشاره میکنند.
هوش مصنوعی: مار به مور میگوید: صبحگاهان در مرتع، تو به خاطر ناتوانی و بیخود بودنت، اینقدر کوچک و زار و ضعیفی.
هوش مصنوعی: در هیچ جای دنیا مانند تو، موجود ناتوانی ندیدهام، هرچند که هزاران جنبنده مشابه تو را دیدهام.
هوش مصنوعی: چرا غافل هستی و متوجه نیستی که مانند افراد نادان تو را به زمین خواهند زد؟ چرا خودت را خم میکنی تا بار را بر پشتت بگذارند؟
هوش مصنوعی: به خودت توجه کن و سرت را از بالا نگهدار تا هیچ کسی نتواند تو را به ضربهای بیازارد. در عین حال، به بدن خودت اهمیت بده و نگذار به تو فشاری وارد شود.
هوش مصنوعی: از خود دور نشو و به دیدن هر کسی که قدرت و زور دارد، دقت کن. به خاطر جان عزیزت، از پای خود فراتر نرو و خود را فدای او نکن.
هوش مصنوعی: به کار بزرگ و ارجمند بودن خود مغرور نشو، زیرا اگر از آن سر رشته نداری، بدان که در این صورت، هشدار بپذیر و نصیحت را گوش کن.
هوش مصنوعی: به دلیل سستی و ناتوانیات، این همه زحمت و سختی را متحمل میشوی و این وضعیت بیدلیل توست، چون تو خود را به ذلت انداختهای.
هوش مصنوعی: هر کسی که بر تو ظلم کند و فشار بیاورد، باید با هوشیاری و سرعت عمل مثل من واکنش نشان دهی و در حقش اقدام کنی.
هوش مصنوعی: از خودت محافظت کن، چون زنده هستی. از من بیاموز که هر کسی به چه نحوی در برابر خطرات و مشکلات فرار میکند.
هوش مصنوعی: سرنگون شدن و گرفتار مرگ شدن، ننگی بزرگ است برای کسی که با دو چشم میبیند. زندگیای که ارزش و اعتباری ندارد، به مرگ مانند است.
هوش مصنوعی: من، بدن قوی و نیرومندی دارم که به خاطر ترس و نگرانی به انجماد و سکوت درآمدهاست و هرگز به یک بداندیش و بدخواه اجازه ندادهام که به من آسیبی برساند.
هوش مصنوعی: من مثل تو سرگردان و پریشان نیستم که در هر راهی گام بزنم؛ گاهی در دشتهای سبز آرام گرفتهام و گاهی در غارها پناه گرفتهام.
هوش مصنوعی: برای به دست آوردن یک دانه کوچک، تو عمرت را هدر میدهی در حالی که من در صبح موشها را شکار میکنم و در شام مارها را.
هوش مصنوعی: تو همیشه در میان مردم در حال نادانی و بدبختی هستی و هر روز به نوعی تحقیر میشوی و در هر لحظه احساس ناآرامی میکنی.
هوش مصنوعی: مور خندید و گفت که این چنین است سیرت و روش؛ من از زحمت و تلاش خود هیچ خجالت یا عیب نمیبینم.
هوش مصنوعی: کسی که برای رسیدن به گنجینهای زحمت میکشد، در زندگی آسوده و راحت است، و کسی که مانند من قدمهای استوار و محکم برمیدارد، شاد و خوشحال است.
هوش مصنوعی: بیهش را چه نامیم، که هیچکس مانند مور، عاقبتنگر و آگاه نبوده است.
هوش مصنوعی: من برای به دست آوردن یک دانه، با هزار تلاش و کوشش به زمین میافتم و در مسیر هزار بار به زحمت و سختی میافتم.
هوش مصنوعی: من از کار سختی که انجام میدهم هیچ گلایهای نمیکنم، چون بدون انجام کار، نمیتوان به زندگی سالم و خوشی دست یافت.
هوش مصنوعی: تو غافل هستی که کار بد میکنی و بیخبر از اینی که در مسیر من دام و تلهای وجود ندارد.
هوش مصنوعی: من به خاطر بار سنگینی که بر دوش دارم، در حال بیحرکت ماندن و به زمین افتادن هستم و از مور، که موجودی کوچک و ضعیف است، بیشتر نمیتوانم در انتظار بمانم.
هوش مصنوعی: من تلاش میکنم تا زندگی کنم و در بروز مرگ شکایت نکنم، زیرا زندگی و مرگ هر دو باعث شرمساریاند.
هوش مصنوعی: مورچگان جز تلاش و کوشش وظیفهای ندارند، آنها فکر نمیکنند که چگونه آرامش و استراحت داشته باشند، برای مور (که نماد کار و تلاش است) این پرسش بیمعناست.
هوش مصنوعی: من خوشحالم که قدرت آزار دادن دیگران را ندارم و در زحمت میافتم. کسی که تو هستی (یعنی محبوب یا دوست) در کنار من است و این برایم ارزشمند است.
هوش مصنوعی: جز بددلی و ناپسندی و افکار زشت تو، چه ویژگیای در تو وجود دارد که کسی از مردم زمانه به تو علاقهمند باشد؟
هوش مصنوعی: اگر خودت در کار فتنهانگیزی و فساد هستی، نباید از فتنهها راحت باشی و فکر کنی که در امان هستی؛ زیرا روزگار و زمانه به مراتب قویتر از تو هستند و میتوانند بر تو غلبه کنند.
هوش مصنوعی: زمانه تو را فریفته و جادو میکند و چرخ روزگار، به مانند یک صیاد، تو را نیز به دام میاندازد.
هوش مصنوعی: ای کسی که از وضعیت ما بیخبر هستی، بدان که قبیله ما افرادی با هنر و استعداد بسیار هستند و هرگز در میان ما هنرمندانی با ناز و خودبزرگبینی وجود نداشته است.
هوش مصنوعی: من به خود مطمئن هستم که هیچکس مرا عمداً نخواهد کشت، حتی اگر ماری باشد که هر کجا برم، مغزش را بکوبند.
هوش مصنوعی: چرخ نیلگون (زندگی یا سرنوشت) به جز بدی از کارهای بد نتیجهای نمیگیرد و نمیتواند هیچ چیز خوب و مثبتی به بار آورد، همچنان که از خار (گیاه زخمزن) میوهای مطلوب تولید نمیشود.
هوش مصنوعی: تنها نام نیک و بد از کارها باقی میماند و جز کار نیکو انجام ندهید، زیرا دنیا پایدار نیست و زودگذر است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
ای خواجه، این همه که تو بر میدهی شمار
بادام تر و سهیکی و بهمان و باستار
مار است این جهان و جهانجوی مارگیر
از مارگیر مار برآرد همی دمار
نیلوفر کبود نگه کن میان آب
چون تیغ آبداده و یاقوت آبدار
همرنگ آسمان و به کردار آسمان
زردیش بر میانه چو ماه ده و چار
چون راهبی که دو رخ او سال و ماه زرد
[...]
از دیدن و بسودن رخسار و زلف یار
در دست مشک دارم و در دیده لاله زار
بامشک رنگ دارم از آن زلف مشکرنگ
با لاله کار دارم از آن روی لاله کار
ماندست چون دل من در زلف او اسیر
[...]
یکروز مانده باز زماه بزرگوار
آیین مهر گان نتوان کرد خواستار
آواز چنگ وبربط و بوی شراب خوش
با ماه روزه کی بود این هر دو سازگار
ورزانکه یاد از و نکنی تنگدل شود
[...]
باران قطره قطره همی بارم ابروار
هر روز خیره خیره ازین چشم سیل بار
ز آن قطره قطره، قطره باران شده خجل
ز آن خیره خیره، خیره دل من ز هجر یار
یاری که ذره ذره نماید همی نظر
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.