هفتهها کردیم ماه و سالها کردیم پار
نور بودیم و شدیم از کار ناهنجار نار
یافتیم ار یک گهر، همسنگ شد با صد خزف
داشتیم ار یک هنر، بودش قرین هفتاد عار
گاه سلخ و غره بشمردیم و گاهی روز و شب
کاش میکردیم عمر رفته را روزی شمار
شمع جان پاک را اندر مغاک افروختیم
خانه روشن گشت، اما خانهٔ دل ماند تار
صد حقیقت را بکشتیم از برای یک هوس
از پی یک سیب بشکستیم صدها شاخسار
دام تزویری که گستردیم بهر صید خلق
کرد ما را پایبند و خود شدیم آخر شکار
تا بپرد، سوزدش ایام و خاکستر کند
هر که را پروانه آسانیست پروای شرار
دام در ره نه هوی را تا نیفتادی بدام
سنگ بر سر زن هوس را تا نگشتی سنگسار
نوگلی پژمرده از گلبن بخاک افتاد و گفت
خوار شد چون من هر آنکو همنشینش بود خار
کار هستی گاه بردن شد زمانی باختن
گه بپیچانند گوشت، گه دهندت گوشوار
تا کنی محکم حصار جسم، فرسود است جان
تا بتابی نخ برای پود، پوسیداست تار
سالها شاگردی عجب و هوی کردی بشوق
هیچ دانستی در این مکتب که بود آموزگار
ره نمودند و نرفتی هیچگه جز راه کج
پند گفتند و نپذرفتی یکی را از هزار
جهل و حرص و خودپسندی دشمن آسایشند
زینهار از دشمنان دوست صورت، زینهار
از شبانی تن مزن تا گرگ ماند ناشتا
زندگانی نیک کن تا دیو گردد شرمسار
باغبان خسته چون هنگام حاصل شد غنود
میوهها بردند دزدان زین درخت میوهدار
ما درین گلزار کشتیم این مبارک سرو را
تا که گردد باغبان و تا که باشد آبیار
رهنمای راه معنی جز چراغ عقل نیست
کوش، پروین، تا به تاریکی نباشی رهسپار



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به تبیین چالشهای زندگی و خطرات هوسهای دنیوی میپردازد. شاعر از گذر زمان و عمری که بر باد رفته با حسرت سخن میگوید و بر اهمیت دانایی و تفکر تأکید میکند. او به نقش خیالبافی و حرص در گمراهی انسانها اشاره کرده و خطرات این رفتارها را هشدار میدهد. در انتها، به نیاز به خودشناسی و خردورزی در زندگی اشاره میکند و بر این نکته تأکید دارد که تنها نور عقل میتواند انسان را در مسیر درست هدایت کند.
هوش مصنوعی: مدتها وقت خود را صرف گذراندن ماهها و سالها کردیم. در حالی که نور وجودمان را داشتیم، در نتیجه اعمال نادرست، از آن نور دور و به تاریکی کشیده شدیم.
هوش مصنوعی: اگر چه ما تنها یک مروارید پیدا کردیم، ولی ارزش آن به اندازهٔ صدها تکه شیشه است. و اگر یک هنر داشتیم، همان هنر با هفتاد عیب سنجیده میشود.
هوش مصنوعی: گاهی روزهای ماه را شمردیم و گاهی شب و روزها را، ای کاش میتوانستیم عمر از دست رفته را نیز بهطور مفصل بشماریم.
هوش مصنوعی: ما زندگی و جان انسانی را به خاطر خواستههای خود روشن کردیم، اما در عوض، دل ما همچنان در تاریکی باقی ماند.
هوش مصنوعی: ما برای به دست آوردن یک آرزو یا هوس زودگذر، حقیقتهای زیادی را نابود کردیم و به خاطر دستیابی به یک چیز کمارزش مانند یک سیب، خسارتهای بسیاری به دیگر چیزهای باارزش زدهایم.
هوش مصنوعی: ما به خاطر گرفتن افراد، دام فریبی درست کردیم که خود ما را در آن گرفتار کرد و در نهایت خود ما به عنوان طعمهای برای آن دام تبدیل شدیم.
هوش مصنوعی: زندگی و زمانه به سرعت میگذرد و میسوزاند؛ هر کسی که مانند پروانه به دنبال لذتهای زودگذر برود، به سادگی در آتش درد و مشکلات گرفتار میشود.
هوش مصنوعی: در مسیر زندگی به دنبال خواستههای نفسانی نباش، چون اگر به دام هوی و هوس بیفتی، مانند کسی که تحت تأثیر آنها قرار میگیرد، دچار عذاب و پشیمانی خواهی شد. تا زمانی که به دام نیفتادهای، با عقل و آگاهی خود، هوس را مانند سنگی بر سرت قرار نده و خود را به مصیبت نینداز.
هوش مصنوعی: گلی که تازه و زیبا بود، از باغ به زمین افتاد و گفت وقتی به خاک افتادم و پژمرده شدم، خوار و بیارزش شدم؛ هر کسی که در کنار من بود، مثل خار بیمقدار شده است.
هوش مصنوعی: زندگی گاهی به موفقیت میانجامد و گاهی به شکست. بعضی وقتها میخواهند تو را فریب دهند و از تو استفاده کنند، و گاهی نیز چیزی به تو میدهند که خیال کنی در حال دریافت هستی.
هوش مصنوعی: برای اینکه بتوانی به خوبی از جسم و تن خود محافظت کنی، باید بدانی که روح و جان تو در حال فرسودگی هستند. اگر میخواهی زندگی تازهای به پود خود بدهی، باید توجه کنی که تار وجود تو هم در حال پوسیدگی است.
هوش مصنوعی: سالها به شوق یادگیری در این مکتب مشغول به یادگیری و شاگردی بودی، اما هیچ چیز یاد نگرفتی که بدانیم آموزگارت چه کسی بوده است.
هوش مصنوعی: به تو نشان دادند اما تو از راه صحیح نرفتی و همواره در مسیر نادرست باقی ماندی. پندها و نصیحتها به تو رسید، اما هیچکدام را نپذیرفتی و توجه نکردی، گویی فقط یک نفر از هزار نفر را میتوانستی بشنوی.
هوش مصنوعی: جهل، طمع و خودخواهی، موانع آرامش و آسایش انسانها هستند. پس مراقب باشید از افرادی که به ظاهر دوست هستند ولی در باطن، دشمن شما میباشند.
هوش مصنوعی: تن به شبانی نزن و به دنبال شبانی نرو، زیرا اگر گرگ گرسنه بماند، نمیتواند زندگی خوب و سعادتمند داشته باشد. تلاش کن تا تو با کردار نیک، دیو (شر) را به شرمساری وادار کنی.
هوش مصنوعی: باغبان که از زحماتش خسته شده، وقتی زمان برداشت میوهها فرامیرسد، دزدان میوههای این درخت پربار را به سرقت میبرند.
هوش مصنوعی: ما در این باغ گل، این درخت سرو را کشتیم تا باغبان از آن مراقبت کند و آبیاریاش نماید.
هوش مصنوعی: تنها منبع هدایت در مسیر حقیقت، چراغ عقل است. پروین، تلاش کن تا در تاریکیها نتوانی راه را گم کنی و به درستی حرکت کنی.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
نافه دارد زیر اندر گشاده بی شمار
لاله دارد زیر نافه در شکسته صد هزار
خانمان از رنگ و بوی او همیشه چون بهشت
روزگار از تار و پود او شکفته چون بهار
چشم زی رویش نگه کرد اندرو لاله شکفت
[...]
هر سپاهی را که چون محمود باشد شهریار
یمن باشد بر یمین ویسر باشد بریسار
تیغشان باشد چو آتش روز و شب بد خواه سوز
اسبشان باشد چوکشتی سال و مه دریا گذار
از عجایب خیمه شان با شد چو دریا وقت موج
[...]
ای خداوندان مال العتبار الاعتبار
ای خداوندان قال الاعتذار الاعتذار
پیش ازاین کاین جان عذرآورفروماند ز نطق
پیش از آن کین چشم عبرت بین فرو ماند زکار
توبه پیش آرید و نادم از گُنه کاری خویش
[...]
بار دیگر بر ستاک گلبن بی برگ و بار
افسر زرین بر آرد ابر مروارید بار
گاه مینا زینت آرد زو نگار بوستان
گاه مرجان زیور آرد زو عروس مرغزار
غنچه سازد باغ را پر گلبن از مینا و زر
[...]
ابر آذاری برآمد از کران کوهسار
باد فروردین بجنبید از میان مرغزار
این یکی گل برد سوی کوهسار از مرغزار
وان گلاب آورد سوی مرغزار از کوهسار
خاک پنداری به ماه و مشتری آبستنست
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.