باده کم خور، خرد به باد مده
خویش را یاد او به یاد مده
هوش یار تو به، که بیهوشی
هوشیاری تو، باده کم نوشی
می بتونت کشد سر از بستان
بنگ رویت کند به گورستان
باده در خیک و بنگ در انبان
گر نه دیوانهای مشو جنبان
خیک و انبان به خوک و سگ بگذار
خوک گندیده و سگ مردار
می سرخت نمد به دوش کند
بنگ سبزت گلیم پوش کند
دل سیاهی دهند و رخ زردی
بهل این سبز و سرخ، اگر مردی
بنگت آن اشتها دهد به دروغ
که چو ماء العسل بلیسی دوغ
می چنانت کند به نادانی
که بز ماده را پری خوانی
هر سقط کز جهان برو خندند
این دو دلاله شان فرو بندند
بنگ در بر کشد به زنجیرت
گر نباشد مویز و انجیرت
خوردن آب گرم وسبزهٔ خشک
خون بسوزاندت چو نافهٔ مشک
بهل آن آب را، که تر گردی
مخور این سبزه را، که خر گردی
آب گندیده، خاک پوسیده
در تو چون نفس و روح دو سیده
ترکشان کن، که دشمنان بدند
زانکه این هر دو دشمن خردند
بت پرستی ز میپرستی به
مردن غافلان ز مستی به
جود نیکست وجود مستان بد
هوشیاری ز مست مستان بد
مست نادم شود به هشیاری
تو ز مستان طمع چه میداری؟
گر چه در هر دو وضع و رفعی نیست
هم شراب ای پسر، که نفعی نیست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این اثر، به منع نوشیدن شراب و مواد مخدر میپردازد و ابراز میدارد که باده و بنگ باعث تباهی عقل و خرد انسان میشوند. او با اشاره به عواقب منفی این اعتیادات، افراد را به دوری از آنها ترغیب میکند و بر هوشیاری تأکید میکند. شاعر به واقعیتهای تلخی چون بیماری و مرگ اشاره میکند و آنها را ناشی از پرخوری و مستی میداند. در نهایت، او معتقد است که در زندگی هیچ منفعتی از مستی و بادهنوشی عاید نمیشود و بهتر است انسان از این اعتیادات دور بماند.
هوش مصنوعی: کم شراب بنوش و عقل خود را در خطر نینداز. خود را فراموش نکن و یاد او را از خاطر مبر.
هوش مصنوعی: عقل و هوش محبوب تو در حالتی هست که در هنگام مستی و بیهوشی، آگاهی و هشیاری تو تحت تأثیر قرار نمیگیرد؛ بنابراین بهتر است که کم بنوشی.
هوش مصنوعی: شراب تو را به حال طبیعیات برنمیگرداند و تو را از زیباییهای زندگی (بستان) دور میکند و به عواقب مرگ (گورستان) میکشاند.
هوش مصنوعی: شراب (باده) را در خیک بریز و با بنگ (مادهٔ مخدر) در انبان بگذار، اما اگر دیوانه نباشی، به این کارها دست نزن.
هوش مصنوعی: شراب و بنگ را به خوک و سگ بسپار، زیرا خوک گندیده و سگ مردهاند.
هوش مصنوعی: شراب سرخ، مانند نمد، بر دوش میریزد و علف سبز، گلیم را میپوشاند. این تصویر به تأثیرات مخرب نوشیدن مشروبات الکلی اشاره دارد که باعث میشود انسان به حالت غیر طبیعی و غیراخلاقی درآید.
هوش مصنوعی: اگر مردی، با دل سیاه و چهره زردی سر و کار داشته باشی، این رنگهای سبز و سرخ را رها کن، چرا که ارزش واقعی در این زیباییها نیست.
هوش مصنوعی: بنگ، تو را به دروغ اشتیاق میدهد و به تو القا میکند که مانند عسل شیرین است، در حالی که در واقع نوشیدنیات همان دوغ است.
هوش مصنوعی: شراب تو را آنقدر گمراه میکند که به نادانی فکر میکنی بز ماده را پری (شخصیت خیالی زیبا) خواندهای.
هوش مصنوعی: هر اتفاق یا غم و اندوهی که در دنیا بیفتد، این دو دلیل (شراب و مستی) باید آن را پنهان کنند و افراد را نسبت به آن خندان و شاداب نمایند.
هوش مصنوعی: اگر انگور و انجیر در دسترس نباشد، بنگ (مخدر) تو را به زنجیر خواهد کشید و به بند خواهد کشید، یعنی تو را اسیر کرده و از حالت طبیعی خارج میکند.
هوش مصنوعی: خوردن آب گرم و سبزهٔ خشک باعث آسیب و سوزش خونت میشود، مانند سوزش و تاثیر نافهٔ مشک (که عطر آن باعث تحریک و حساسیت میشود).
هوش مصنوعی: این بیت به ما میگوید که نباید آب را که موجب تر شدن و نازکی میشود، بنوشی و نیز نباید از این سبزهٔ خشک خوراکی بخوری که تو را به شکل انسانی بیفایده و ناتوان در میآورد.
هوش مصنوعی: آب گندیده و خاک پوسیده در تو مانند نفس و روح، هر دو چیزهایی فاسد و ناپسند هستند.
هوش مصنوعی: ترک کردن شراب و مستی را لازم میداند، زیرا این دو چیز هم دشمن عقل هستند و هم دشمنان واقعی انسان.
هوش مصنوعی: بتپرستی از میپرستی بهتر است، زیرا مستی غافلان (بیخبران) را به مرگ میکشاند.
هوش مصنوعی: بخششی که از جانب خدا نیکوست، در حالی که وجود میخوارگان بد و خودآگاهی آنها از مستیشان نیز بد است.
هوش مصنوعی: مستی که به خاطر آگاهی و پشیمانی از کارهایش از مستی دست بکشد، از تو (خداوند) چگونه امیدی و طمعی داری؟
هوش مصنوعی: اگرچه در هر دو حالت، چه در حال مستی و چه در حال هوشیاری، شراب سودی ندارد، پسر، نباید به آن تمایل داشته باشی.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.