حسن خود عرضه کن، ای ماه پسندیده صفات
تا شود دیدهٔ ما روشن از آثار صفات
لب لعل و دهن تنگ و خط سبز تو برد
در جهان آب رخ معدن و حیوان و نبات
چشمم از گریه فراتست و رخ از ناخن نیل
تو توانی که به هم جمع کنی نیل و فرات
همچو فرهاد دگر کوه گرفتیم و کمر
در فراق رخت، ای دلبر شیرین حرکات
جز وفاق تو حدیثم نبود وقت نشو
جز وفای تو به یادم نبود روز وفات
سیم اشک من از آن نقد روانست، که گشت
لب لعل تو محصل، خط سبز تو برات
هر چه گویی بتوانم، مگر از روی تو صبر
و آنچه خواهی بکنم، جز به فراق تو ثبات
نیک درویشم و در حسن زکاتی هم همست
بده، ای محتشم حسن، به درویش زکات
کردم اندیشه که آن روز کجا دانم رفت؟
گر بیابم ز کمند سر زلف تو نجات
اوحدی داد تو از شاه بخواهد روزی
که بگردد به فراق رخ زیبای تو مات



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: عاشق از معشوق میخواهد زیباییاش را آشکار کند و میگوید لب و دهان و خط او از گوهر و آب حیات و سبزه برتر است. سپس از گریه و چهرهٔ خراشیده و کوهنشینیاش مانند فرهاد سخن میگوید و وفاداریاش را از کودکی تا مرگ اعلام میکند. شعر پر از بازی با واژههای مالیات و زکات و شطرنج است؛ عاشق زکات حسن را طلب میکند و در پایان میگوید اوحدیِ ماتشده روزی داد خود را از معشوق نزد شاه خواهد خواست.
هوش مصنوعی: ای یار ماهرویی که صفتهایت پسندیده است، زیباییات را آشکار کن تا چشم ما از دیدن نشانههای صفات تو روشن شود.
هوش مصنوعی: لب سرخ چون لعل، دهان کوچک و موی تازهرستهٔ سبزگونِ کنار لبت آبروی سه عالم کانی و جانوری و گیاهی را برده است: لبت از لعل کان برتر است، دهانت از آب حیات و خطت از سبزه. «آب حیوان» نیز در اینجا ایهام دارد.
هوش مصنوعی: چشمم از گریه مانند رود فرات شده و چهرهام از خراشیدن با ناخن کبود و نیلی گشته است. تنها تو میتوانی نیل و فرات را کنار هم گرد آوری؛ «نیل» هم به معنی رنگ کبود است و هم نام رود نیل.
هوش مصنوعی: در دوری از چهرهٔ تو، ای دلبری که رفتارت شیرین است، ما هم مانند فرهاد سر به کوه گذاشتیم و کمر همت بستیم. «شیرین» یادآور معشوق فرهاد است.
هوش مصنوعی: از روزگار بالیدنم جز از همدلی با تو سخنی نداشتم، و در روز مرگ هم جز وفای تو چیزی در یادم نخواهد بود.
هوش مصنوعی: اشکهای سیمین من از آن رو مانند پول نقد روان است که لب لعل تو مأمور گرفتن مالیات شده و خط سبزت حوالهٔ پرداخت آن. یعنی زیبایی تو از من خراج اشک میگیرد. «روان» هم به معنی جاری است و هم به معنی پول رایج.
هوش مصنوعی: هر فرمانی بدهی میتوانم انجام دهم، جز اینکه از دیدن رویت صبر کنم؛ و هر چه بخواهی میکنم، جز اینکه در دوریات پایداری نشان دهم.
هوش مصنوعی: من سخت تهیدستم و زیبایی هم زکاتی دارد. پس ای بزرگ و توانگرِ زیبایی، زکات حسنت را به این درویش بده.
هوش مصنوعی: اندیشیدم که اگر روزی از کمند زلف تو رهایی یابم، آن روز به کجا میتوانم بروم؟ یعنی جز گرفتاری در زلف تو جایی و پناهی ندارم و رهایی نمیخواهم.
هوش مصنوعی: اوحدی که در دوری از چهرهٔ زیبای تو درمانده و مات شده است، روزی دادخواهی از تو را نزد شاه خواهد برد. «شاه» و «مات» یادآور بازی شطرنج است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای به عدل تو جهان یافته از جور نجات
دولت و ملک ملک را زبقای تو ثبات
گر بنازند وزیران کُفات از تو سزد
زانکه هم شمس وزیرانی و هم صدر کفات
آن وزیری تو که از بعد رسول قُرَشی
[...]
دوستان با جگرِ تشنه رسید آب حیات
کوریِ مدّعیان را به محمّد صلوات
شکرِ حق را که نمردیم و رسیدیم به کام
عاقبت هم اثری روی نمود از دعوات
ما به فروسِ ملاقات رسیدیم و حسود
[...]
تا قلندر نشوی راه نیابی به نجات
در سیاهی شو، اگر میطلبی آب حیات
موی بتراش و کفن ساز تنت را از موی
تا درین عرصه نگردی تو بهر مویی مات
به یلک هر دو جهان را یله کن، تا چو یلان
[...]
ای مرا خاک کف پای تو چون آبحیات
در هوای توام از آتش غم نیست نجات
بر رخ همچو مهت نیل صبوحی که کشید
که مرا دیده شد از حسرت او عین فرات
دایه حسن لب لعل شکر بار ترا
[...]
دلبرا چشمه نوشت ببرد آب حیات
بشکر خنده لعلت برود آب نبات
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.