سپیدهدم علم صبح چون روان کردند
زمهر بر سر آفاق زرفشان کردند
مدبران امور فلک ز راه ختن
به تیرگی ز حبش لشگری روان کردند
به صد لباس برآمد سپهر بوقلمون
چو صبح را تتق از ساده پرنیان کردند
چو چتر خسرو خاور خرام پیدا شد
سپاه شب بنه در کوهها نهان کردند
خروس صبح چو زد بال آتشین بر چرخ
غراب را به شب آواره ز آشیان کردند
ز آسمان چو نشان شفق پدید آمد
کنار کوه پر از تازه ارغوان کردند
مسافران سماوی به خطهٔ مغرب
هزیمت از طرف راه کهکشان کردند
ز زنگ آینهٔ صبح زان نفس شد پاک
که تیغ مهر زراندود زرفشان کردند
مجاهزان فلک صدهزار عقد گهر
نثار چتر شهنشاه کامران کردند
کشید تیر بر اعدای دولت سلطان
مبارزان ختن روی در جهان کردند
سحر ز شعلهٔ خورشید دشمنانش را
چو شمع آتش دلسوز در دهان کردند
در آنزمان ز سر صدق قدسیان هردم
دعای دولت شاه از میان جان کردند
سپهر و انجم و خورشید توتیای بصر
ز گرد سم سمند خدایگان کردند
جمال دنیی و دین پادشاه هفت اقلیم
که بخت و دولت بر درگهش قران کردند
شهنشهی که ز دیوان کبریا او را
خطاب شاه سلاطین انس و جان کردند
نظام خدمت او چرخ توامان بستند
کمند طاعت او طوق اختران کردند
ضمیر روشن و رای مبارک او را
بر آسمان و زمین شاه قهرمان کردند
جهان پناها دست و دلت ز روی کردم
جهانیانرا تا حشر میهمان کردند
ترا به دولت سرمد ز بامداد ازل
مدبران قضا و قدر ضمان کردند
جوان شدند ز سر چرخ پیر و دهر خرف
چو التجا به چنین دولت جوان کردند
ز لطف و عنف تو رمزیکه باز میگفتند
زبان کلک و سنان تو ترجمان کردند
چو تیغ قهر کشیدند در ازل آجال
نخست بر سر خصم تو امتحان کردند
در آنزمان که به قدرت مهندسان قضا
بنای شش جهت و هفت آسمان کردند
علو جاه ترا شاهی زمین دادند
سپاه عدل ترا حامی زمان کردند
چو قصر قدر تو میساختند روز ازل
حضیص پایهٔ او فرق فرقدان کردند
فراز بام جلال تو پیر گردون را
چو هندوان گه و بیگاه پاسبان کردند
به عهد عدل تو افسانه گشت در افواه
حکایتی که ز دارا و اردوان کردند
شدند غرق حیا پیش ابر احسانت
کسان که قصهٔ دریا و وصف کان کردند
جناب جاه تو پاینده باد کز ازلش
مقر معدلت و منزل امان کردند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به مدح پادشاهی میپردازد که با علم و جلال خود صبح را به وجود میآورد و سپیدهدم را به مثابه نواختن طرب و زندگی تجسم میکند. او با توصیف عروج خورشید، تاریکی شب را میزداید و زیبایی روز را به تصویر میکشد. همچنین، شاعر به قدرت و عظمت پادشاه و حمایت او از عدالت و تمدن اشاره میکند و نوید میدهد که تحت رهبری او، جامعهای از امنیت و نعمت برخوردار خواهد شد. در نهایت، او از جاودانگی و پایداری پادشاهی یاد میکند و برکات دولت او را برای مردم به تصویر میکشد.
هوش مصنوعی: در بامداد، سپیدهدم مانند پرچم صبح به اهتزاز درآمد و نور آن را از مشرق به سوی آسمان گسترش دادند.
هوش مصنوعی: مدیران آسمان از سمت ختن (منطقهای در چین) به دستور میانهٔ شعلهور و سیاه (تیرگی) لشکری را به حرکت درآوردند.
هوش مصنوعی: آسمان به رنگهای مختلفی درآمد و مانند بوقلمون نقاشی شده شد، بهطوریکه صبح را با سادهترین پارچهها تزئین کردند.
هوش مصنوعی: با طلوع خورشید، مانند چتری که خسرو شرق (خورشید) دارد، سپاه شب در کوهها پنهان شدند.
هوش مصنوعی: وقتی که خروس صبح با صدای بلندش روز را آغاز میکند و بالهایش شبیه به آتش است، شب به پایان میرسد و با بلند شدن روز، کبوترها را از لانههای خود بیرون میآورند.
هوش مصنوعی: زمانی که در آسمان، رنگ شفق نمایان شد، جانب کوه را با گلهای تازه و زیبا از نوع ارغوان (گلهای بنفش و قرمز) پر کردند.
هوش مصنوعی: مسافران آسمانی به سمت غرب، به دلیل راه کهکشان، به سفر و حرکت خود ادامه دادند و از آنجا دور شدند.
هوش مصنوعی: نفس صبح به قدری زلال و پاک است که آینهها از آن زنگها زدوده میشوند و همچنین درخشش سپیدهدم، چون تیغی از جنس طلا، به نور زرین میدرخشد.
هوش مصنوعی: ستارگان آسمان، صدهزار درخشش و زیبایی مانند گوهری را تحت چتر پادشاه کامیاب پراکنده کردند.
هوش مصنوعی: تیرهایی که به سوی دشمنان سلطان پرتاب شد، موجب پیروزی و مبارزات برتر در سرزمین ختن گردید و نامی در جهان به جا گذاشت.
هوش مصنوعی: سحرگاه، نور خورشید به دشمنانش حمله کرد و آنها را مانند شمعهایی که دلسوزی به آنها آتش میزند، سوزانده و نابود کرد.
هوش مصنوعی: در آن زمان، قدسیان (فرشتگان یا موجودات پاک) همواره با صداقت، دعای رسیدن به دولت و کامیابی شاه را از عمق جان خود به زبان میآوردند.
هوش مصنوعی: آسمان، ستارهها و خورشید به خاطر با شکوهی و عظمت تو، مانند سروی که در نظر میآید، به خاک پای تو افتادهاند.
هوش مصنوعی: جمال دنیا و دین پادشاهی که بر هفت اقلیم حکومت میکند، به گونهای است که بخت و ثروت در درگاه او جمع شده و به او رو آوردهاند.
هوش مصنوعی: پادشاهی که از دیوان بزرگ هستی و خلقت، او را به عنوان فرمانروای سلاطین انسان و روح خطاب کردند.
هوش مصنوعی: نظام خدمت او را به گونهای سامان دادند که مانند چرخهای آسمان به دور او بچرخند و بندگی او را چنان بزرگ کردند که مانند گردنبند برای ستارهها محسوب شود.
هوش مصنوعی: خود او (خدا یا یک پادشاه بزرگ) را با عقل و اندیشهٔ نیکو بر آسمان و زمین پادشاه قدرتمند و پیوستهای قرار دادهاند.
هوش مصنوعی: جهان به خاطر تو و محبت و صداقت تو به دیگران پناه داده شده و مردم را تا روز قیامت مهمان کردهاند.
هوش مصنوعی: به خاطر نعمت ابدی که به تو داده شده، از ابتدای خلقت در روز اول، تدبیرکنندگان سرنوشت تو را تحت حمایت خود قرار دادند.
هوش مصنوعی: زمانه و چرخ فلک، کهنه و فرسوده شدهاند و جوانی را به خاطر این نعمت و دولت بزرگ، به آنها برگرداندهاند.
هوش مصنوعی: از نیکویی و قدرت تو، سخنی که پیشتر میگفتند، با زبان قلم و شمشیر تو ترجمه کردند.
هوش مصنوعی: زمانی که در ابتدا (ازل) خداوند خشم خود را مانند تیری تند بر سر دشمنان تو (خدا) فرود آورد، آزمایش کردند.
هوش مصنوعی: در زمانی که مهندسان سرنوشت، شش جهت (جهات جهان) و هفت آسمان را آفریدند، قدرت و توانایی آنها به اوج خود رسید.
هوش مصنوعی: به تو، که مقام و رتبهٔ بلندت را دارند، سلطنت زمین را اعطا کردند و از جانب زمان، لشکری از عدل و انصاف را برای حمایت تو فراهم کردند.
هوش مصنوعی: در روز نخست آفرینش، وقتی به ساختن قصر عزت و مقام تو مشغول بودند، پایهٔ آن قصر را با ستارهٔ درخشان فرقد (دو ستارهٔ در صورت فلکی) برابر قرار دادند.
هوش مصنوعی: عظمت و برجستگی تو به قدری است که کهنترین آسمان را هم به دور خود میچرخاند و به مانند حوادثی که در زمانهای مختلف در هند رخ میدهد، بر آن نظارت میکند.
هوش مصنوعی: در دوران حکومت عادلانه تو، داستانی که دربارهٔ دارا و اردوان (دو پادشاه ایرانی) روایت میشد، به موضوعی مشهور و معروف تبدیل شد و در زبانها افتاد.
هوش مصنوعی: کسانی که داستان دریا و معادن را بیان کردند، به دلیل کرم و بزرگواری تو، به قدری شرمنده و خجل شدند که در حیا غرق شدند.
هوش مصنوعی: بهتر است که وجود حضرت و مقام شما همیشه برقرار باشد؛ زیرا از ازل، جایگاه عدل و منزلت امنیت را برای مردم برقرار کردهاید.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ز شست عشق چو تیر بلا روان کردند
نخست جان من خسته را نشان کردند
کسی که زد قدمی در ره وفاداری
بهر جفا و بهر جورش امتحان کردند
مس وجود دهی کیمیای عشق بری
[...]
گهی که آیت حسن تو را بیان کردند
مرا به مسألهٔ عشق امتحان کردند
ز فاش کردن سرّ تو سرفرازان را
همین بس است که سر در سر زبان کردند
مگیر خرده بر اطوار بی دلان کاین قوم
[...]
عجب رعایل حال تو امتان کردند
تو را به کرببلا خوب میهمان کردند
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.