ای پیرِ سالخورده غمِ خود نمیخوری
رو خونِ رز مریز که بر خویش خونگری
بت در کنار داری و زنّار در میان
تا چون موحّدان نشوی از خودی بری
در ابتدا نه هم ز قیاسِ من و تو خاست
ترتیبِ بتپرستی و ترکیبِ بتگری
بود و نبود و رای و قیاس تو چیست بُت
زین جمله وا رهی اگر از خویش بگذری
اینجا تو کیستی و من ای یار جمله اوست
پس چیست این که معترفم من تو منکری
توفیق بر نصیبهی فطرت مقدّرست
من بُردم آنِ خویش تو هم آنِ خود بری
گر یک طرف ز گوشه برقع برافکند
من ضامنم که بیش به خود باز بنگری
کورست عقل در رهِ عشّاق نه دلیل
خفّاش را رسد که کند دعویِ خوری
خطِّ یگانگی ندهندت نزاریا
تا لوحِ دل زحرف دویی پاک نستری
چون خاکِ راه معتکفِ کوی دوست باش
تا زیر پای نطعِ سماوات بسپری



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: غزلی عرفانی است که با خطاب به پیری غافل آغاز میشود و خودبینی و دوگانهبینی «من و تو» را ریشهٔ بتپرستی میداند. شاعر میگوید رأی و قیاس و حتی هستی و نیستی بتاند و راه رهایی گذشتن از خود و دیدن اینکه همه اوست. عقل را در راه عشق کور میخواند و توفیق را بهرهٔ از پیش مقدّر هر کس میداند. در پایان نزاری خود را پند میدهد که دل را از دویی بشوید و با فروتنی بر کوی دوست از آسمانها برتر رود.
هوش مصنوعی: ای پیر سالخورده، تو در اندیشهٔ حال و سرانجام خود نیستی؛ برو و دیگر شراب (خون انگور) مریز و بنوش، بلکه باید بر حال خود خون بگریی.
هوش مصنوعی: تو بت را در آغوش داری و زنّار (نشان کفر و دوگانگی) بر کمر بستهای؛ از این رو مانند یکتاپرستان از خودپرستی و منیّت رها نمیشوی.
هوش مصنوعی: بتپرستی و ساختن بت در آغاز مگر از همین قیاس و پندار «من» و «تو» برنخاست؟ یعنی ریشهٔ بتپرستی همین دوگانهبینی و خودبینی است.
هوش مصنوعی: هستی و نیستی و رأی و قیاس تو همه بتاند؛ اگر از خود بگذری، از همهٔ این بتها رها میشوی.
هوش مصنوعی: ای یار، در این مقام نه تو کسی هستی و نه من؛ همه اوست. پس این چه حالی است که من به این حقیقت اقرار دارم و تو انکارش میکنی؟
هوش مصنوعی: توفیق بر پایهٔ بهرهای است که در سرشت هر کس از پیش مقدّر شده؛ من سهم خود را بردم و تو نیز سهم خود را خواهی برد.
هوش مصنوعی: اگر معشوق یک گوشه از روبند خود را کنار بزند، من ضمانت میکنم که دیگر هرگز به خودت نگاه نکنی و خود را از یاد ببری.
هوش مصنوعی: عقل در راه عاشقان کور است و راهنما نیست؛ چنانکه خفاش را نسزد که ادعای دیدن خورشید و خورشیدی کند.
هوش مصنوعی: ای نزاری، تا لوح دلت را از حرف دوگانگی پاک نکنی، خط و منشور یگانگی را به تو نمیدهند.
هوش مصنوعی: مانند خاک راه، در کوی دوست بنشین و فروتن و ملازم باش، تا بساط آسمانها را زیر پا بگذاری و از آن برتر شوی.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
زلفین برشکسته و قد صنوبری
زیر دو زلف جعدش دو خط عنبری
دو لب عقیق و زیر عقیقش دو رسته در
نرگس دو چشم و زیر دو نرگس گل طری
چشم و دو زلف و دو رخ، جمله مشعبدند
[...]
ای اَبر بهمنی که به چشم من اندری
تن زن زمانکی و بیاسای و کم گری
این روز و شب گریستن زاروار چیست
نه چون منی غریب و غم عشق برسری
بر حال من گری که بباید گریستن
[...]
برگ گل سپید به مانند عبقری
برگ گل دو رنگ به کردار جعفری
برگ گل مُوَرَّدِ بشکفتهٔ طری
چون روی دلربای من، آن ماه سعتری
پوشیده مشگ ز ابر سیه چرخ چنبری
کافور بر گرفت ز که باد عنبری
از گل زمین شده چو تذروان هندوی
وز ابر آسمان چو پلنگان بربری
از سنگ خاره گشت گلاب و عرق روان
[...]
ای فال گیر کودک فالم ز روی تو
با روشنایی مه و با سعد مشتری
هستت زنخ، بلور گُویّ و در آن بلور
پیدا خیال حسن لطیفی و دلبری
دارند صورت پری اندر بلور و تو
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.