چو می روح بخشی نیاید به دست
دریغا که بر دستِ ناکس بُدست
عذابی شدیدست و رنجی عظیم
ز دستِ مخالف شرابِ حمیم
اگر جان شیرین دهندت به زور
ز دست ترش روی تلخ است و شور
زبانی دوزخ حریفِ بَدست
تو زو در عذابی و او از خودست
بتر از بتر چیست بدمستِ لُنب
کنارت پر افعیست برخود مَجُنب
به لاحول ابلیس را دور کن
به کسنی مداوای محرور کن
مده خرس را آب خضر ای پسر
که جز مُهره بر خر نزیبد گهر
چرا مفتیان می کنندش حرام
سخن راست بشو زپس احترام
دریغ است در کونِ خر ریختن
از آن شد سزایِ برآویختن
مگر مریم انگورِ آبستن است
که روحش درون همچو جان در تن است
چو از روح محض است آبستنیش
چرا زیر پای خران افکنیش



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این بخش از دستورنامه دربارهٔ شایستگی بادهخواران است. نزاری میگوید شراب از دست آدم ترشرو و ناهمدل عذاب است و همنشین بدمست مانند نگهبان دوزخ است، پس نعمت گرانبها را نباید به نااهل داد. در پایان علت حرام شمردن شراب را همین هدر رفتنش در کام نااهلان میداند و انگور را به مریم آبستن از روح پاک تشبیه میکند که نباید زیر پای خران افکنده شود.
هوش مصنوعی: شرابی که باید جانبخش باشد، وقتی از دست آدم فرومایه برسد آن اثر را ندارد. افسوس که چنین شرابی به دست نااهل افتاده است.
هوش مصنوعی: شرابی که از دست آدم ناسازگار و ناهمدل بگیری، مانند آب جوشان دوزخ است و عذابی سخت و رنجی بزرگ به همراه دارد.
هوش مصنوعی: اگر هم به زور به تو جان شیرین بدهند، وقتی از دست آدم ترشرو باشد تلخ و شور به کام میآید.
هوش مصنوعی: همنشین بد در بزم مانند نگهبان دوزخ است. تو از او در عذابی و او خود از سرشت بدش در عذاب است.
هوش مصنوعی: بدتر از هر بدی، مست عربدهجوی شکمباره و بیادب است. همنشینی با او مانند آن است که دامنت پر از افعی باشد؛ پس آرام بنشین و تکان نخور تا آسیبی نبینی.
هوش مصنوعی: شیطان را با گفتن «لاحول» از خود دور کن، و آدم گرممزاج و تندخو را با کاسنی که خنککننده است درمان کن؛ یعنی هر بدی را با چارهای درخور آن دفع کن.
هوش مصنوعی: ای پسر، آب حیات خضر را به خرس نده؛ همانگونه که بر گردن خر فقط مهرهای ارزان زیبنده است نه گوهر. نعمت گرانبها را به نااهل نباید داد.
هوش مصنوعی: میپرسد چرا مفتیان شراب را حرام میدانند، و میگوید با حفظ احترام آنان، سخن راست را بشنو.
هوش مصنوعی: حیف است که چنین شرابی را به کام آدمِ خرصفت بریزند؛ به همین سبب است که کار شرابخواری نااهلان سزاوار مجازات و دار شده است.
هوش مصنوعی: گویی انگور مانند مریم آبستن است و روحی در درون دارد، چنانکه جان در تن جای دارد.
هوش مصنوعی: وقتی آبستنی انگور از روح پاک است، چرا آن را زیر پای خران و نااهلان میاندازی و تباه میکنی؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.