بیا ساقی آن جام روشن چو ماه
به من ده به یاد زمین بوس شاه
که تا مهد بر پشت پروین کشم
به یاد شه آن جام زرین کشم
ولایت ستان شاه گینی پناه
فریدون کمر بلکه خاقان کلاه
ملک نصرةالدین که از داد او
خورد هر کسی باده بر یاد او
چو در دانش ودین سرافراز گشت
همه دانش و دین بدو بازگشت
سپهریست کهاختر بر او تافتهست
محیطی که تاج از گهر یافتهست
چو دریای ثالث نمط شوی خاک
ز ثالث ثلاثه جهان شسته پاک
چو سیارهٔ مشتری سر بلند
نظرهای او یک به یک سودمند
به تربیع و تثلیث گوهرفشان
مربع نشین و مثلث نشان
ز سرسبزی او جهان شاد خوار
جهان را ز چندین ملک یادگار
ستاره که بر چرخ ساید سرش
زده سکه عبده بر درش
جهان را به نیروی شاهنشهی
ز فرهنگ پر کرده و ز غم تهی
به بزم آفتابیست افروخته
به رزم اژدهائی جهان سوخته
ز روشن روانی که دارد چو آب
به دو چشم روشن شد است آفتاب
چو شمشیرش آهنگ خون آرد
ز سنگ آب و آتش برون آرد
چو تیر از کمان کمین افکند
سر آسمان بر زمین افکند
فرنگ فلسطین و رهبان روم
پذیرای فرمان مهرش چو موم
چو دیدم که بر تخت فیروزمند
به سرسبزی بخت شد سربلند
نثاری نبودم سزاوار او
که ریزم بر اورنگ شهوار او
هم از آب حیوان اسکندری
زلالی چنین ساختم گوهری
چو از ساختن باز پرداختم
به درگاه او پیشکش ساختم
سپردم نگین چنین گوهری
ز اسکندری هم به اسکندری
بقا باد شه را به نیروی بخت
بدو یاد سرسبزی تاج و تخت
چنین بلبلی در گلستان او
مبارک نفس باد بر جان او
زهی تاجداری که تاج سپهر
سریر تو را سر برآرد به مهر
توئی در جهان شاه بیدار بخت
تو را دید دولت سزاوار تخت
ندارد ز گیتی کس این دستگاه
که نزلی فرستد سزاوار شاه
ازین کوزه گل گر آبی چکید
در آن ژرف دریا کی آید پدید
نم چشمه کز سنگ خارا رسد
چو اندک بود کی به دریا رسد
نظامی که خود را غلام تو کرد
سخن را گزارش به نام تو کرد
همان پیش تخت تو مهمان کشید
که آن مور پیش سلیمان کشید
مبین رنگ طاوس و پرواز او
که چون گربه زشت امد آواز او
بدان بلبل خرد بین کز نوا
فرود آورد مرغ را از هوا
من آن بلبلم کز ارم تاختم
به باغ تو آرامگه ساختم
نوائی سرایم در ایام تو
که ماند درو سالها نام تو
به نام تو زان کردم این نامه را
که زرین کند نقش تو خامه را
زر پیلوار از تو مقصود نیست
که پیل تو چون پیل محمود نیست
ببخشی تو بیآنکه خواهد کسی
خزینه فراوان و خلعت بسی
گر این نامه را من به زر گفتمی
به عمری کجا گوهری سفتمی
همانا که عشقم براین کار داشت
چو من کم زنان عشق بسیار داشت
مرا داد توفیق گفتن خدای
ترا باد تأیید و فرهنگ و رای
از آن بیشتر کاوری در ضمیر
ولایت ستان باش و آفاق گیر
زمان تا زمان از سپهر بلند
به فتح دگر باش فیروزمند
جهان پیش خورد جوانیت باد
فزون از همه زندگانیت باد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به ستایش اتابک نصرةالدین پرداخته و ویژگیهای برجسته او را توصیف میکند. شاعر از ساقی میخواهد که جامی به او دهد و به خاطر شاه یاد کند، و نصرةالدین را به عنوان پناهی برای ملت و دینی دانسته و به عظمت و هنر او اشاره میکند. او همچنین از دانش و بینش این شاه ستایش میکند و او را به عنوان ایسگاه نور و سروری بر عالم تصور میکند. شاعر در نهایت درخواستی برای تداوم سرفرازی و برکات سلطنت نصرةالدین دارد و خود را به عنوان غلامی فداکار در خدمت او معرفی میکند.
هوش مصنوعی: بیا ای ساقی، آن جامی که مانند ماه روشن است را به من بده، به یاد زمین بوسی که شاه انجام داده است.
هوش مصنوعی: من میخواهم تا مهد، که مکانی در آسمان است و به ستارهی پروین اشاره دارد، بر دوش ستارهها حرکت کنم و به یاد شاه، آن جام طلایی را با خود ببرم.
هوش مصنوعی: ولایت و حکومت را از شاه گینی (مظهر نیکی و شایستگی) بستان، مثل فریدون که کمر بسته و آمادهٔ جنگ است، بلکه به اندازهٔ خاقان (پادشاه بزرگ) کلاهی بر سر بگذار.
هوش مصنوعی: ملک نصرةالدین که هر کس به خاطر عدل و داد او باده مینوشد.
هوش مصنوعی: زمانی که نصرةالدین در علم و دین به مقام والایی رسید، تمام دانش و دیانت به سوی او روی آورد و او محوری برای آنها شد.
هوش مصنوعی: آسمانی وجود دارد که ستارهها بر آن فروتابیدهاند و دور آن محیطی هست که تاجی از جواهرات به دست آورده است.
هوش مصنوعی: تو که مانند دریای سوم (دریای صاف و زلال) هستی، خاک (آلودگی) سه جهانی که از تو به دور هستند را میشویی و پاک میکنی.
هوش مصنوعی: نظرات و فکرهای نصرةالدین مانند سیارهٔ مشتری که سر بلندی دارد، هر یک از آنها سودمند و مفید است.
هوش مصنوعی: او (اتابک نصرةالدین) به خاطر ویژگیهای برجستهاش به شکل مثلث و مربع توصیف شده است؛ مانند الماس و جواهراتی که زیبا و باارزش هستند. این تشبیهات نشاندهندهٔ مقام و جایگاه عالی اوست.
هوش مصنوعی: جهان به خاطر سرسبزی و زیبایی او (اتابک نصرةالدین) شاد و خرسند است و او به عنوان یادگاری از چندین سرزمین (ملک) در یادها مانده است.
هوش مصنوعی: ستارهای که در آسمان روشن میشود، مانند سکهای است که به خاطر جایگاه خاصش در بالای درِ خانهای باارزش و محترم به نمایش گذاشته میشود.
هوش مصنوعی: جهان به برکت سلطنت پادشاهی (شاهنشاهی) از علم و فرهنگ پربار شده و از اندوه خالی است.
هوش مصنوعی: در محفل و جمعی مانند خورشید درخشان و پرشور است، و در میدان نبرد که مانند اژدهایی ویرانگر است، جهان آتش گرفته و سوخته است.
هوش مصنوعی: آفتاب نمایانگر روشنایی و زلالی است که از چشمان کسی میتابد، به طوری که او مانند آبی زلال و شفافی به نظر میرسد. این شخص دارای روحی تابناک و شفاف است و چشمانش مانند خورشید میدرخشد.
هوش مصنوعی: چون شمشیر او میل به خونریزی دارد، آب و آتش را از کوه و زمین خارج میکند.
هوش مصنوعی: چنان که تیر از کمان رها میشود و به سمت هدف میرود، او نیز قدرت و تأثیر خود را به طور ناگهانی بر آسمان و زمین میگستراند.
هوش مصنوعی: فرنگ (غرب) و فلسطین و رهبانهای روم (مسیحیان) به گرمی از فرمان مهر نصرةالدین استقبال کردند و مانند موم نرم و قابل تغییر بودند.
هوش مصنوعی: زمانی که دیدم فردی که بر تخت پرچمدار و کامیاب نشسته، بخت او با خوشحالی و رونق به او افتخار میبخشد.
هوش مصنوعی: من شایستهی این نیستم که بر تخت و جلال او برافشانم، زیرا ندارم مقام و ارزش لازم برای این کار.
هوش مصنوعی: من از آب حیات، یعنی آب زندگی بخش و مقدس سنایی، بهسان اسکندر، چنین سنگ قیمتی زلال و باارزش ساختهام.
هوش مصنوعی: وقتی که از ساختن این گوهر (یعنی نگین) دست کشیدم، به درگاه نصرةالدین (اتابک) آن را به عنوان پیشکش تقدیم کردم.
هوش مصنوعی: این نگین باارزش و گرانبها را به اسکندر، که سرشار از عظمت و قدرت است، اهدا کردم.
هوش مصنوعی: برای پادشاه، ای کاش دوام و بقا باشد و این را به برکت خوششانسی او میدانیم؛ این یادآور سرسبزی و رونق تاج و تخت اوست.
هوش مصنوعی: بلبل آهنگین و خوشصدایی در گلستان او وجود دارد که زندگیاش خوشیمن و مبارک باشد.
هوش مصنوعی: تاجداری که برایش خورشید به خاطر مقام تو سر تعظیم فرود میآورد و مهر (عشق) را به تو نثار میکند، ستودنی است.
هوش مصنوعی: تو در جهان شاهی هستی که بخت بیدار و خوششانسی داری و دولت و سعادت به تو اجازه نشستن بر تخت سلطنت را داده است.
هوش مصنوعی: هیچکس در جهان این مقام و رتبه را ندارد که بتواند نعمتی را به درستی به شاهی بدهد که شایستهی آن باشد.
هوش مصنوعی: اگر از این کوزه گلِ زندگی، اندکی آب ریخته شود، هیچگاه نمیتواند در آن عمق دریا نمایان شود.
هوش مصنوعی: نمیتوان انتظار داشت که آبی که از یک چشمه کوچک و ضعیف خارج میشود، به دریا برسد؛ این به خاطر این است که آن چشمه از سنگ سخت و مقاوم خارج میشود و نمیتواند بر حجم و وسعت دریا تاثیری بگذارد.
هوش مصنوعی: نظامی، شاعر مشهور، خودش را بنده و غلام تو میداند و برای تو شخصیت و آوازهاش را به خوبی بیان میکند.
هوش مصنوعی: شخصی که در پیشگاه تو قرار دارد، مانند موری است که در زمان سلیمان مهمان او شده است. این اشاره به مقام و عظمت تو دارد.
هوش مصنوعی: زیبایی و شکوه طاووس و پروازش را نشان نده، چرا که صدای او به زشتی صدای گربه است و ارزش و زیبایی ندارد.
هوش مصنوعی: بلبل دانا و خردمند را بشناس که با آهنگ خود، پرنده را از آسمان و پروازش پایین میآورد.
هوش مصنوعی: من آن بلبل هستم که از سرزمین ارم پرواز کردهام و در باغ تو آرامش را فراهم کردهام.
هوش مصنوعی: در روزگار تو آهنگی سرودهام که سالها نام تو در آن باقی میماند.
هوش مصنوعی: به خاطر نام تو این نامه را نوشتم تا اینکه جلوه و تصویری از تو را در آن بیافریند که زینتبخش آن باشد.
هوش مصنوعی: من به دنبال طلا و زر نیستم، زیرا قدرت و شکوه تو به اندازهی قدرت و شکوه محمود نیست. محمود، پادشاه بزرگ و معروف تاریخ است که به خاطر تواناییهایش مشهور بوده است.
هوش مصنوعی: تو بیآنکه کسی از تو بخواهد، به دیگران احسان و بخشش میکنی و نعمتها و مایحتاج فراوانی را به آنها میدهی.
هوش مصنوعی: اگر من این نامه را با طلا مینوشتم، در عمرم هیچگاه جواهری به این ارزش نمییافتم.
هوش مصنوعی: عشق من به این کار و موضوع بهقدری شدید است که تعداد زیادی از زنان نیز به عشقهای مختلفی دلبستهاند.
هوش مصنوعی: مرا به توفیق خود بر زبان آوردی تا بگویم خداوند تو را از نظر حمایت و دانش و خرد یاری کند.
هوش مصنوعی: بیش از این، باید در باطن حکمرانی خود را از خدمت به مردم و محبت به آنها پر کنید و در سرتاسر جهان گسترش دهید.
هوش مصنوعی: زمان تا زمان به خیال بلند مانند آسمان، تو را در فتح و پیروزی موفق و خوشبختمند خواهد کرد.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر آرزو میکند که جوانی تو (نصرةالدین) بر جهانیان پیشی بگیرد و خوشبختی و کامیابیات بیشتر از همه موجودات زنده باشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.