بیا ساقی آن باده بردار زود
که بی باده شادی نشاید نمود
به یک جرعه زان باده یاریم ده
ز چنگ اجل رستگاریم ده
مژه تا بههم بر زنی روزگار
به صد نیک و بد باشد آموزگار
سری را کند بر زمین پای بند
سری را برآرد به چرخ بلند
درآرد ز منظر یکی را به چاه
برآرد ز ماهی یکی را به ماه
کند هر زمان چند بازی بسیچ
سرانجام بازیش هیچست هیچ
از این توسنی به که باشیم رام
که سیلی خورد مرکب بد لگام
چو تازی فرس بدلگامی کند
خر مصریان را گرامی کند
جهان در جهان خلق بسیار دید
رمید از همه با کسی نارمید
جهان آن کسی راست کاندر جهان
شود آگه از کار کارآگهان
گزارش چنین شد درین کارآگاه
که چون زد در آن غار شه بارگاه
بسی گنج در کار آن غار کرد
وزان غار شهری چو بلغار کرد
ز بلغار فرخ درآمد به روس
براراست آن مرز را چون عروس
وز آنجا درآمد به دریای روم
برون برد کشتی به آباد بوم
بزرگان روم آگهی یافتند
سوی رایت شاه بشتافتند
به شکرانه جان را کشیدند پیش
چو دیدند روی خداوند خویش
همه خاک روم از ره آورد شاه
برافروخت چون شب به رخشنده ماه
چو یاقوت شد روی هر جوهری
ز یاقوت ظلمات اسکندری
در آرایش آمد همه روی شهر
زمین یافت از گنج پوشیده بهر
بهشتی ز هر قصری انگیختند
زر و سیم را بر زمین ریختند
شکستند قفل در گنج را
جهان قفل بر زد در رنج را
به برج خود آمد فروزنده ماه
بسر بر چو خورشید چینی کلاه
شه از روم شد با زمین خویش بود
به روم آمد از آسمان بیش بود
چو آبی که ابرش به بالا برد
به باز آمدن در به دریا برد
نشست از بر تخت یونان به ناز
برآسود ازان رنج و راه دراز
ز دل دامن هفت کشور گذاشت
به هر کشوری نایبی برگماشت
ملوک طوایف به فرمان او
کمر بسته بر عهد و پیمان او
به تشریف او سرفراز آمدند
سوی کشور خویش باز آمدند
جداگانه هرکس به کبر و کشی
برآورده گردن به گردن کشی
کسی گردن خود کسی را نداد
به خود هر کسی گردنی برگشاد
به یاد سکندر گرفتند جام
جز او هیچکس را نبردند نام
چو شه باز بر تخت یونان رسید
بدو داد گنج سعادت کلید
ز دانش بسی مایه ها ساز کرد
در حکمت ایزدی باز کرد
چو فرمان رسیدش به پیغمبری
نپیچید گردن ز فرمانبری
دگر باره زاد سفر برگرفت
حساب جهان گشتن از سر گرفت
دو نوبت جهان را جهاندار گشت
یکی شهر و کشور یکی کوه و دشت
بدین نوبت آن بود کاباد بوم
همه یک به یک دید و آمد به روم
دگر نوبت آن شد که بیراه و راه
روان کرد رایت چو خورشید و ماه
چو زین بزمگه باز پرداختم
شکر ریز بزمی دگر ساختم
سخنهای بزمی درین نیم درج
بسی کردم از بکر اندیشه خرج
گر آن در که یک یک در او بستهام
به هر مطلعی باز پیوستهام
به یک جای در رشته آرند باز
پر از در شود رشتهٔ عقد ساز
جداگانه فهرست هر پیکری
ز قانون حکمت بود دفتری
همان ساقیان و گزارشگران
که بر هم نشاندم کران تا کران
نشیننده هر یک ز روی قیاس
چو بر گنج گوهر نگهبان پاس
که داند چنین نقشی انگیختن
بدین دلبری رنگی آمیختن
چنان بستم ابریشم ساز او
که از زهره خوشتر شد آواز او
به جائی که ناراستی یافتم
بر او زیور راستی بافتم
سخن کان نه بر راستی ره برد
بود خوار اگر پایه بر مه برد
کجا پیش پیرای پیر کهن
غلط رانده بود از درستی سخن
غلط گفته را تازه کردم طراز
بدین عذر وا گفتم آن گفته باز
چو شد نیمهای ز این بنا مهره بست
مرا نیمهٔ عالم آمد به دست
دگر نیمه را گر بود روزگار
چنان گویم از طبع آموزگار
که خواننده را سر برآرد ز خواب
به رقص آورد ماهیان را در آب
زمانه گرم داد خواهد امان
چنین آمد اندیشه را در گمان
که در باغ این نقش رومی نورد
گل سرخ رویانم از خاک زرد
کنم گنجی از سفته طبع پر
چو فیروزه فیروز و دری چو در
ز هر باغی آرم گلی نغز بوی
ز هر گل گلابی درآرم به جوی
گر اقبال شه باشدم دستگیر
سخن زود گردد گزارش پذیر



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: اسکندر پس از سفر به سرزمینهای مختلف، به روم بازمیگردد و از شادی و زیباییهای آن سرزمین شگفتزده میشود. او به شکرانهِ موفقیتهایش، با بزرگان روم ملاقات میکند و به نحوی باشکوه شهر را ارزیابی میکند. در این سفر، گنجینههای بسیاری را کشف کرده و به یاری نایبانش، به حکومت بر سرزمینهای گوناگون ادامه میدهد. اسکندر در عین حال به اهمیت دانش و حکمت پی میبرد و تصمیم میگیرد پس از این، سفرهای بیشتری برای گسترش قلمرو خود انجام دهد. با برنامهریزی دقیق، به ساختن و زیبا کردن سرزمینها میپردازد و در نهایت بر وحدت و تفاهم میان ملل تأکید دارد.
هوش مصنوعی: بیا ای ساقی، سریعاً آن باده را بیاور، زیرا بدون باده نمیتوان شادی کرد.
هوش مصنوعی: با یک جرعه از آن باده، ما را یاری کن تا از چنگال مرگ نجات پیدا کنیم.
هوش مصنوعی: تا وقتی که مژههایت به هم برسند، روزگار معلمی میکند که پر از خوبیها و بدیهاست.
هوش مصنوعی: زندگی انسانها گاهی به پایین کشیده میشود و گرفتار دشواریهای زیاد میگردند و گاهی نیز با موفقیت و اوج بالا میروند، به طوری که به قلههای بلند دست مییابند.
هوش مصنوعی: یکی را از نظر مردم به چاه میکشد، و دیگری را چون ماه از آب بیرون میآورد.
هوش مصنوعی: اسکندر هر بار به چندین بازی و سرگرمی مشغول میشود، اما در نهایت هیچیک از این بازیها ارزش و نتیجهای ندارد و بیفایده است.
هوش مصنوعی: از این خر که به زین رانده شده است، بهتر است که رام باشیم، زیرا مرکب بدسگال سیلی میخورد و آسیب میبیند.
هوش مصنوعی: چون اسبی تازی با بد بودن لِگامش، هویت و ارزش اسبهای مصری را بالا میبرد.
هوش مصنوعی: دنیا در میان مردم چیزهای زیادی دیده است، اما از همه چیزهایی که دیده، از هیچکس آزار ندیده است.
هوش مصنوعی: جهان متعلق به کسی است که در این دنیا از کار عالمان و خبرگان آگاه باشد.
هوش مصنوعی: خبر چنین رسید به این کاردان که چون پادشاه در آن غار شکاف ایجاد کرد، بارگاه و قصرش را بنا کرده است.
هوش مصنوعی: در غار، گنجهای فراوانی ذخیره شده بود و از آن غار، شهری به نام بلغار ساخته شد.
هوش مصنوعی: از بلغار زمین خوشبختی وارد سرزمین روس شد و آن مرز را مانند عروسی زیبا آراسته است.
هوش مصنوعی: از آنجا به دریای روم رسید و کشتی را برای خروج به سوی سرزمین آباد آورد.
هوش مصنوعی: بزرگان رومی از ورود اسکندر مطلع شدند و به سوی پرچم او شتاب کردند.
هوش مصنوعی: به خاطر شکرگزاری، جان را به زمین نهادند و پیشانی بر خاک گذاشتند، چون خداوند خود را مشاهده کردند.
هوش مصنوعی: تمام خاک روم به خاطر ارزشی که به عنوان هدیه از سوی شاه به همراه دارد، مانند شب هنگام که ماه در آسمان میدرخشد، روشن و درخشان شده است.
هوش مصنوعی: روی هر جواهری مانند یاقوت درخشان شد، زیرا روشنایی اسکندر، تاریکیها را به روشنی تبدیل کرد.
هوش مصنوعی: در زیبایی و آرایش شهر، همهٔ زمین به استفاده از گنجهای نهفته زینت داده شده است.
هوش مصنوعی: از هر قصر بهشتی، زر و سیم را فراهم کردند و بر زمین پراکنده کردند.
هوش مصنوعی: در گنجینهای که خواستهها و آرزوها در آن انباشته شده بود، قفل را شکستند و راه به روی دنیا باز شد، حال آنکه دنیای انسانها همچنان با رنج و سختی مواجه است.
هوش مصنوعی: اسکندر به برج خود بازگشته است و در آنجا مانند ماه درخشان و نورانی است، و بر سرش کلاهی شبیه به کلاه خورشید قرار دارد.
هوش مصنوعی: اسکندر از روم به زمین خود آمد؛ او در واقع از آسمان فراتر و برتر از زمین بود.
هوش مصنوعی: همچون آبی که ابر آن را از زمین به آسمان میبرد و پس از آن دوباره به دریا برمیگردد، اسکندر نیز پس از سفر به روم به سرزمین خود باز میگردد.
هوش مصنوعی: اسکندر از تخت سلطنت یونان پایین آمد و با ناز و راحتی استراحت کرد، او از رنجها و سفرهای طولانی خود آرامش یافته است.
هوش مصنوعی: اسکندر از دل و قلب خود دامن هفت کشور را رها کرد و در هر یک از این کشورها، نمایندگان و فرماندهانی را برگزید تا به جای او فرمانروایی کنند.
هوش مصنوعی: پادشاهان طوایف به فرمان اسکندر، برای حفظ وعده و پیمان خود، آماده و متحد شدهاند.
هوش مصنوعی: به خاطر مقام و احترام او، سر بلندی از خود نشان داده و به سمت سرزمین خود بازگشتند.
هوش مصنوعی: هر کس به طور جداگانه با غرور و تکبر سرش را بالا میآورد و شانههایش را میفشارد تا خود را برتر از دیگران نشان دهد.
هوش مصنوعی: هیچکس به دیگری اجازه نداد که بر او تسلط یابد و همه سعی کردند که خود را بزرگتر و برتر از دیگران نشان دهند.
هوش مصنوعی: به یاد سکندر، جام را بلند کردند و هیچکس دیگر را به یاد نیاوردند.
هوش مصنوعی: سکندر وقتی دوباره به تخت یونانیان (کشور یونان) رسید، به او گنجی که دروازهای به سعادت و خوشبختی است، داده شد.
هوش مصنوعی: از دانش، بسیاری از منابع و مایهها را فراهم آورد و به حکمت الهی دست یافت.
هوش مصنوعی: وقتی فرمان پیغمبر (حضرت محمد) به اسکندر رسید، او سرپیچی نکرد و از تبعیت از آن فرمان دور نشد.
هوش مصنوعی: اسکندر دوباره عزم سفر کرد و حساب جهان را دوباره از نو آغاز کرد.
هوش مصنوعی: در دو مرتبه، فرمانروای جهان (اسکندر) به دیدن مناطق مختلف پرداخت؛ یک بار به مشاهدهٔ شهرها و کشورهای گوناگون پرداخت و بار دیگر کوهها و دشتها را نگریست.
هوش مصنوعی: در این نوبت، کاباد، پادشاه ایران، همه جا را به دقت نگاه کرد و به شهر روم وارد شد.
هوش مصنوعی: اکنون نوبت دیگری فرارسیده که فرماندهی (رایت) را همچون خورشید و ماه به حرکت درآورد و راهی بیراه و راست کند.
هوش مصنوعی: وقتی از آن مراسم جشن بازگشتم، شکر و سپاسگزاریم را به دیگران تقدیم کردم و مراسم دیگری بر پا کردم.
هوش مصنوعی: در اینجا شاعر بیان میکند که در حین این بزم و جشن، مراودات و گفتوگوهای زیادی داشتهام که از تفکر و اندیشههای نو و تازهام ایجاد شده است.
هوش مصنوعی: اگر درهایی را که به طور جداگانه بستهام، به هر نکتهای باز کردهام، این نشان میدهد که همیشه به درک و فهم جدیدی از آن پرداختهام.
هوش مصنوعی: اگر در یک مکان، رشتهای درست شود، آن رشته به قدری محکم و محکم است که میتواند مثل عقد و پیمان، موجب اتحاد و پیوند میان افراد یا اشیاء شود.
هوش مصنوعی: هر موجودی را که در عالم وجود دارد، بهطور جداگانه میتوان به عنوان یک فهرست از قوانین حکمت و معانی آن توصیف کرد.
هوش مصنوعی: ساقیان و گزارشگران که در همه جا در کنار هم قرار دادهام.
هوش مصنوعی: هر یک از موجودات که نشستهاند، مانند نگهبانی است که بر روی گنجی از گوهرها نظارت میکند. این بیان به نوعی از ارزش و اهمیت آنها در مقایسه با هم اشاره دارد.
هوش مصنوعی: کسی نمیداند چگونه چنین نقش زیبایی را با این دلربایی به تصویر کشیدهاند و چگونه رنگها را با هم ترکیب کردهاند.
هوش مصنوعی: من لحنی برای ساز او بهگونهای زدم که صدایش از صدای زهره (ستاره بنیانگذار) زیباتر شد.
هوش مصنوعی: هر جا که به ناراستی و دروغ برخوردم، سعی کردم که زیور راستگویی را بیافریدم.
هوش مصنوعی: سخنی که به راستی و حقیقت نرسد، بیارزش است، حتی اگر بر افراشتهترین مقامها نیز قرار گیرد.
هوش مصنوعی: نمیتوانم به کسی که تجربهٔ زیادی دارد، مراجعتی بکنم که سخنش نادرست بوده و از حقیقت دور باشد.
هوش مصنوعی: غلطی که از من گفته شده بود را با این دلیل اصلاح کردم و به همین خاطر دوباره آن سخن را بیان کردم.
هوش مصنوعی: وقتی نیمهای از این سازه (بنا) ساخته شد، من را به عنوان مهرهای در آن (نظام) قرار دادند و اکنون نیمهٔ دیگر جهان به دست من است.
هوش مصنوعی: اگر نیمهٔ دیگر (جهان) هم همچون این نیمه قرار باشد، چنین بگویم که از طبیعت (سرشت) آموزنده است.
هوش مصنوعی: این شعر به این نکته اشاره دارد که کسی که به گفتار و آموختههای دیگران توجه کند، به گونهای بیدار و هوشیار میشود که حتی میتواند بر زندگی موجودات دیگر، مانند ماهیها در آب، تأثیر بگذارد و آنها را به حرکت و رقص درآورد.
هوش مصنوعی: زمانه (دوران) از نعمت و فراوانی پر است و میخواهد با انصاف و برابری رفتار کند، اما این فکر به ذهن میرسد که آیا چنین چیزی ممکن است؟
هوش مصنوعی: در باغی که به شکل رومیان طراحی شده، گلهای سرخ را از خاک زرد به نمایش گذاشتهام.
هوش مصنوعی: میخواهم از اندیشههای درخشان و خلاق خود، ثروتی بیافرینم که همچون فیروزه و در، ارزشمند و درخشان باشد.
هوش مصنوعی: از هر باغی گل زیبایی میآورم و عطرش را به همراه دارم، از هر گل هم شربت خوشبودن آن را به جویی جاری میکنم.
هوش مصنوعی: اگر سرنوشت و شانس من خوب باشد و به من یاری رساند، سخن به سرعت درک و منتقل خواهد شد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.