چو عالم برزد آن زرین‌علم را
کز او تاراج باشد خیل غم را
مَلک را رغبت نخجیر برخاست
ز طالع تهمت تقصیر برخاست
به فالی چون رخ شیرین همایون
شهنشه سوی صحرا رفت بیرون
خروش کوس و بانگ نای برخاست
زمین چون آسمان از جای برخاست
عَلم‌داران عَلم بالا کشیدند
دلیران رخت در صحرا کشیدند
برون آمد مهینِ شهسواران
پیاده در رکابش تاجداران
ز یک‌سو دست در زین بسته فغفور
ز دیگر سو سپه‌سالار قیصور
کمر دربسته و ابرو گشاده
کلاه کیقبادی کژ نهاده
نهاده غاشیه‌اش خورشید بر دوش
رکابش کرده مه را حلقه در گوش
درفش کاویانی بر سر شاه
چو لَختی ابر کاُفتد بر سر ماه
کمر شمشیرهای زرنگار‌ش
به گرد اندر شده زرین حصارش
نبود از تیغ‌ها پیرامُن شاه
به یک میدان کسی را پیش و پس راه
در آن بیشه که بود از تیر و شمشیر
زبانِ گاو برده زَهرهٔ شیر
دهانِ دورباش از خنده می‌سفت
فلک را دورباش از دُور می‌گفت
سواد چتر زرین باز بر سر
چو بر مشکین‌حصاری برجی از زر
گر افتادی سر یک سوزن از میغ
نبودی جای سوزن جز سر تیغ
نفیر چاوشان از دور شو دور
ز گیتی چشم بد را کرده مهجور
طراق مقرعه بر خاک و بر سنگ
ادب کرده زمین را چند فرسنگ
زمین از بار آهن خم گرفته
هوا را از رُوارو دم گرفته
جنیبت‌کش وشاقان سرایی
روانه صدصد از هر سو جدایی
غریو کوس‌ها بر کوههٔ پیل
گرفته کوه و صحرا میل در میل
ز حلقوم دَرا‌های دِرَفشان
مشبک‌های زرین عنبرافشان
صد و پنجاه سقا در سپاهش
به آب گُل همی‌شستند راهش
صد و پنجاه مجمر‌دار دل‌کش
فکنده بوی‌های خوش در آتش
هزاران طُرف زرین طوق‌بسته
همه میخ درستک‌ها شکسته
بدان تا هر کجا کو اسب راند
به هر گامی، درستی بازماند
غریبی گر گذر کردی بر آن راه
بدانستی که کرد آنجا گذر شاه
بدین آیین چو بیرون آمد از شهر
به استقبالش آمد گردش دهر
شده بر عارض لشکر جهان تنگ
که شاهنشه کجا می‌دارد آهنگ
چنین فرمود خورشید جهان‌گیر
که خواهم کرد روزی چند نخجیر
چو در نالیدن آمد طبلک باز
درآمد مرغ صیدافکن به پرواز
روان شد در هوا بازِ سبک‌پر
جهان خالی شد از کبک و کبوتر
یکی هفته در آن کوه و بیابان
نرستند از عقابینش عقابان
پیاپی هر زمان نخجیر می‌کرد
به نخجیری دگر تدبیر می‌کرد
بُنه در یک شکارستان نمی‌ماند
شکارافکن شکارافکن همی راند
وز آن جا هم‌چنان بر دست زیرین
رکاب افشاند سوی قصر شیرین
به یک فرسنگی قصر دل‌آرام
فرود آمد چو باده در دل جام
شب از عنبر جهان را کِلّه می‌بست
زمستان بود و باد سرد می‌جست
زمین کز سردی آتش داشت در زیر
پَرند آب را می‌کرد شمشیر
اگر چه جای باشد گرم‌سیری
نشاید کرد با سرما دلیری
مَلک فرمود کآتش برفروزند
به من عنبر، به خرمن عود سوزند
بخورانگیز شد عود قماری
هوا می‌کرد خود کافورباری
به آسایش توانا شد تن شاه
غنود از اول شب تا سحرگاه
چو لعل آفتاب از کان بر آمد
ز عشق روز، شب را جان بر آمد
فلک سرمست بود از پویه چون پیل
خناق شب کبودش کرد چون نیل
طبیبان شفق مدخل گشادند
فلک را سرخی از اکحل گشادند
ملک ز آرام‌گه برخاست شادان
نشاط آغاز کرد از بامدادان
نبیذی چند خورد از دست ساقی
نماند از شادمانی هیچ باقی
چو آشوب نبیذش در سر افتاد
تقاضای مرادش در بر افتاد
برون شد مست و بر شبدیز بنشست
سوی قصر نگارین راند سرمست
دل از مستی شده رقاص با او
غلامی چند خاص الخاص با او
خبر کردند شیرین را رقیبان
که اینَک خسرو آمد بی‌نقیبان
دل پاکش ز ننگ و نام ترسید
وزان پرواز بی‌هنگام ترسید
حصار خویش را در داد بستن
رقیبی چند را بر در نشستن
به دست هر یک از بهر نثارش
یکی خوان زر که بی‌حد بُد شمارش
ز مقراضی و چینی بر گذرگاه
یکی میدان بساط افکند بر راه
همه ره را طراز گنج بردوخت
گلاب افشاند و خود چون عود می‌سوخت
به بام قصر برشد چون یکی ماه
نهاده گوش بر در، دیده بر راه
ز هر نوک مژه کرده سنانی
بر او از خون نشانده دیده‌بانی
برآمد گردی از ره توتیارنگ
که روشن چشم از او شد چشمه در سنگ
برون آمد ز گرد آن صبح روشن
پدید آمد از آن گل‌خانه گلشن
در آن مشعل که برد از شمع‌ها نور
چراغ انگشت بر لب مانده از دور
خدنگی رُسته از زین خدنگش
که شمشاد آب گشت از آب و رنگش
مرصع‌پیکری در نیمهٔ دوش
کلاه خسروی بر گوشهٔ گوش
رخی چون سرخ‌گل نوبر دمیده
خطی چون غالیه گِردش کشیده
گرفته دستهٔ نرگس به دستش
به خوش‌خوابی چو نرگس‌های مستش
گلش زیر عرق غواص گشته
تذروش زیر گل رقاص گشته
کمربندان به گِردش دسته بسته
به دست هر یک از گل دسته دسته
چو شیرین دید خسرو را چنان مست
ز پای افتاد و شد یک‌باره از دست
ز بی‌هوشی زمانی بی‌خبر ماند
به هوش آمد به کار خویش درماند
که گر نگذارم اکنون در وثاقش
ندارم طاقت زخم فراقش
و گر لَختی ز تندی رام گردم
چو ویسِه در جهان بدنام گردم
بکوشم تا خطا پوشیده باشم
چو نتوانم نه من کوشیده باشم؟
چو شاه آمد نگهبانان دویدند
زر افشاندند و دیباها کشیدند
بسا ناگشته را کز دَر درآرند
سپهر و دور بین تا در چه کارند
مَلک بر فرش دیباهای گل‌رنگ
جنیبت راند و سوی قصر شد تنگ
دَری دید آهنین در سنگ بسته
ز حیرت ماند بر دَر دل‌شکسته
نه روی آن که از در بازگردد
نه رای آن که قفل‌انداز گردد
رقیبی را به نزد خویشتن خواند
که ما را نازنین بر در چرا ماند
چه تلخی دید شیرین در من آخر؟
چرا در بست از این‌سان بر من آخر؟
درون شو گو نه شاهنشه غلامی
فرستاده است نزدیکت پیامی
که مهمانی به خدمت می‌گراید
چه فرمایی درآید یا نیاید؟
تو کاَندر لب نمک پیوسته داری
به مهمان بر چرا در بسته داری؟
درم بگشای کآخر پادشاهم
به پای خویشتن عذر تو خواهم
تو خود دانی که من از هیچ رایی
ندارم با تو در خاطر خطا‌یی
بباید با مَنت دم‌ساز گشتن
تو را نادیده نتوان بازگشتن
و گر خواهی که این جا کم نشینم
رها کن کز سر پایت ببینم
بدین زاری پیامی شاه می‌گفت
شکر‌لب می‌شنید و آه می‌گفت
کنیزی کاردان را گفت آن ماه
به خدمت خیز و بیرون رو سوی شاه
فلان شش‌طاق دیبا را برون بر
بزن با طاق این ایوان برابر
ز خار و خاره خالی کن میانش
معطر کن به مشک و زعفرانش
بساط گوهرین در وی بگستر
بیار آن کرسی شش‌پایه زر
بِنه در پیشگاه و شقه دربند
پس آن گَه شاه را گو کاِی خداوند
نه تُرک این سرا هندوی این بام
شهنشه را چنین داده است پیغام
پرستار تو شیرین هوس‌جفت
به لفظ من شهنشه را چنین گفت
که گر مهمان مایی ناز منمای
به هر جا که‌ت فرود آرم فرود آی
صواب آن شد ز روی پیش‌بینی
که امروزی در این منظر نشینی
من آیم خود به خدمت بر سر کاخ
زمین بوسم به نیروی تو گستاخ
بگوییم آن چه ما را گفت باید
چو گفتیم آن کنیم آن گَه که شاید
کنیز کاردان بیرون شد از در
برون برد آن چه فرمود آن سمن‌بر
همه ترتیب کرد آیین زَربَفت
فرود آورد خسرو را و خود رفت
رخ شیرین ز خجلت گشته پُر‌خوی
که نُزل شاه چون سازد پیاپی
چو از نزل زرافشانی بپرداخت
ز جُلاب و شکر نزلی دگر ساخت
به دست چاشنی‌گیری چو مهتاب
فرستادش ز شربت‌های جُلاب
پس آن گه ماه را پیرایه بربست
نقاب آفتاب از سایه بربست
فرو پوشید گل‌ناری پرندی
بر او هر شاخ گیسو چون کمندی
کمندی حلقه‌وار افکنده بر دوش
ز هر حلقه جهانی حلقه در گوش
حمایل‌پیکری از زرِ کانی
کشیده بر پرندی ارغوانی
سرآغوشی برآموده به گوهر
به رسم چینیان افکنده بر سر
سیه‌شعری چو زلف عنبرافشان
فرود آویخت بر ماه درفشان
بدین طاوس‌کرداری همایی
روان شد چون تذروی در هوایی
نشاط دل‌بری در سر گرفته
نیازی دیده نازی درگرفته
سوی دیوار قصر آمد خرامان
زمین بوسید شه را چون غلامان
گشاد از گوش گوهرکش بسی لعل
سم شبدیز را کرد آتشین‌نعل
همان صد دانه مروارید خوش‌آب
به فرق‌افشان خسرو کرد پرتاب
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
شیرین (اشاره) فغفور کیقباد (اشاره) ویسه (اشاره)
هوش مصنوعی: خسرو به بهانه شکار به سوی قصر شیرین می‌رود و با زرق و برق و شکوه خاصی آماده می‌شود. در مسیر او، صدای ساز و کوس به گوش می‌رسد و لشکری بزرگ به همراهی او می‌آید. پس از یک روز شکار در صحرا، شب را به شادی و آتش بازی نزدیکی قصر سپری می‌کند. صبح روز بعد، او به قصر نزدیک شده و شیرین از دور خسرو را می‌بیند و دچار شگفتی و دلشوره می‌شود. شیرین برای استقبال از خسرو، آمادگی می‌گیرد و همه چیز را برای برگزاری یک مهمانی باشکوه مهیا می‌کند تا دیداری عاشقانه و دلپذیر داشته باشند.
هوش مصنوعی: وقتی که دانشمندی، که در علم و معرفت ممتاز است، برمی‌خیزد و در میان مردم حضور می‌یابد، غمی که بر دل‌ها حاکم است، از میان می‌رود و از بین می‌رود.
هوش مصنوعی: ملک (خسرو) به شکار رفت چون احساس کرد که به خاطر بدبینی و اتهامی که به او زده‌اند، طالعش دچار مشکل شده و این باعث تمایل او به شکار شده است.
هوش مصنوعی: خسرو به بهانهٔ فال نیک، که به دیدن شیرین بازمی‌گردد، به سمت دشت حرکت کرد.
هوش مصنوعی: صدای کوس و نی بلند شد و زمین به قدری تکان خورد که مانند آسمان به لرزه درآمد.
هوش مصنوعی: پرچمداران پرچم‌ها را بالا بردند و جنگجویان لباس‌های جنگی خود را در دشت پوشیدند.
هوش مصنوعی: خسرو، شاه دلیر، از میان سواران بیرون آمد و تاجداران پیاده در کنار او قرار گرفتند.
هوش مصنوعی: از یک‌سو فغفور (سلطان) با دستش بر زین (تسمه‌ای که کمر سواره بر روی آن نشسته) درگیر است و از سوی دیگر سپه‌سالار قیصور (رئیس سپاه) حضور دارد.
هوش مصنوعی: خسرو که کمری بسته و ابرویش بالا است، کلاهی به سبک کیقباد (شاه پیشین ایران) بر سر دارد که به طور نادرست روی سرش قرار گرفته است.
هوش مصنوعی: غاشیه‌اش یعنی پرده و لباسش را به مانند خورشید بر دوش آویخته و رکاب اسبش را به گردن ماه حلقه زده است. این توصیف بیان‌گر زیبایی و شکوه خسرو است که لباسش درخشان و زینت‌اش زیباست.
هوش مصنوعی: پرچم کاویانی، که نشانه سلطنت و قدرت خسرو است، بر سر او مانند ابر، در حال افتادن بر سر ماه، می‌درخشد و زیبایی‌اش را بیشتر می‌کند.
هوش مصنوعی: کمر شمشیرهایی که با زر و زیور آراسته شده، به دور آن حصار زرینی بسته شده است.
هوش مصنوعی: در دشت شکار که اطراف شاه پُر از شمشیرهای در دست جنگجویان است، هیچ‌کس جرات ندارد به جلو یا به عقب حرکت کند.
آنجا به بیشه‌ای می‌مانست از تیر و شمشیر که زبان‌گاو‌هایش، شیر‌ها را می‌ترساند. (زبان‌ْگاو نام نوعی تیر یا شمشیر بوده است؛ هر دو گفته شده است. زبان‌ْگاو همان گل گاو‌زبان است.)
دورباش اولی به معنی نیزهٔ دو سر است که دهانه‌اش باز است. دورباش دومی یعنی فرمان دور شدن.
هوش مصنوعی: بر روی سر خسرو، چتری طلایی گشوده شده است، مانند برجی از طلا که دور تا دور آن را دیواری سیاه مانند مشک (مشکی) احاطه کرده است.
هوش مصنوعی: اگر از آسمان به اندازهٔ سر یک سوزن به زمین بیفتی، جز سر تیغ (تیغ تیز) هیچ جای دیگری برای فرود نخواهی یافت.
هوش مصنوعی: صدای بوق و شیون چاوشان (آگهی‌دهندگان) از دور به گوش می‌رسد و با دور شدن از دنیای مادی، چشم بد (حسادت و بدی) را دور کرده و از خود دور می‌کند.
هوش مصنوعی: ضربهٔ چکش‌ها بر روی زمین و سنگ، باعث شده که زمین به تلاطم بیفتد و این تلاطم، مسافت‌های زیادی را تحت تأثیر قرار داده است.
هوش مصنوعی: زمین به خاطر سنگینی بار آهن خم شده و هوا نیز به خاطر گرما و فشار، نفس‌گیر شده است.
هوش مصنوعی: خسرو به سوی قصر شیرین می‌رود و از هر سو افرادی که در جنگ و شکار مهارت دارند، به او ملحق می‌شوند، آن‌ها را «وشاق» (پهلوانان) می‌خوانند و از این جمع، جدایی‌ای که در دل‌هاست حس می‌شود.
هوش مصنوعی: صدای طبل‌ها در دشت و کوه طنین‌انداز شده و زمین و آسمان پر از جنب و جوش شده‌اند. این همهمه نشان‌دهندهٔ حرکت و هیجان است که در حال شکل‌گیری است.
درا: زنگوله، ژنگله، زنگ که بر اشتر و استر و ... آویزند. دِرَفشان یعنی تابان. صفت بیان حالت از درفشیدن.
هوش مصنوعی: در سپاه خسرو، صد و پنجاه آب‌پاش وجود داشت که در حال آب شویی و پاکسازی راه او بودند، حتی اگر آب گِل‌آلود بود.
هوش مصنوعی: صد و پنجاه کاسه‌دار (مجامع گلاب‌پاش یا عطار) با دل‌نشینی عطرهایی خوش را در آتش می‌پاشیدند.
هوش مصنوعی: هزاران گردن‌بند زرین بر گردن گوزن‌ها و دیگر حیوانات با چنگال‌های تیز شکسته شده‌اند. این نشان‌دهندهٔ غنای طبیعی و موجودات شکارگاهی است که خسرو به دنبال آن‌هاست.
هوش مصنوعی: بدان که هر جا که اسب حرکت می‌کند، باید در هر گام، صداقت و درستی حفظ شود.
هوش مصنوعی: اگر غریبه‌ای از آن راه عبور کند، متوجه می‌شود که پادشاه در آن مکان عبور کرده است.
هوش مصنوعی: خسرو به سبب این رفتار (خارج شدن از شهر) با رسم و رسومات زمانه، هنگام خروجش از شهر، گردش روزگار به استقبال او آمده است.
هوش مصنوعی: لشکری که در دنیا وجود دارد، برای خسرو (شاهنشاه) بسیار فشرده و متراکم شده است و همه در حال تماشا و انتظار هستند که او کجا می‌خواهد به سمت قصر شیرین برود.
هوش مصنوعی: خورشید که به نشانهٔ قدرت و سلطنت است، اعلام می‌کند که روزی چند قصد دارم به شکار بروم.
هوش مصنوعی: وقتی طبل شکار به صدا درآمد، پرندهای که شکارچی به دنبال آن بود، به پرواز درآمد.
هوش مصنوعی: باز سبک‌پر در آسمان پرواز کرد و با پرواز او، زمین از کبک و کبوتر خالی شد.
عقابین: ابزاری که شکار را بر آن آویزان کرده و پوستش را می‌کنند که قلاب و چنگک بر آن بوده است. عقاب نیز به تیز‌پروازی و تیز‌چنگالی معروف است.
هوش مصنوعی: خسرو هر زمان به شکار می‌رفت و همیشه برای شکار، تدبیر و برنامه‌ریزی جدیدی می‌کرد.
هوش مصنوعی: در یک پارک یا منطقه شکار، شکارچی نمی‌ماند و به دنبال شکار می‌گردد.
یعنی از آنجا همچنانکه در حال شکار بود بطور دست زیرین هم به طرف قصر شیرین حرکت می‌کرد. (دست زیرین معادل غیر‌محسوس است)
هوش مصنوعی: خسرو به فاصلهٔ یک فرسنگی از قصر شیرین که آرامش‌دل است، ایستاد، مانند نوشیدنی که در دل جام آرامش دارد.
هوش مصنوعی: شب مانند عطر خوش عنبر، فضای جهان را پر می‌کرد و هوای سرد زمستان به شدت می‌وزید.
هوش مصنوعی: زمین به خاطر سرمای شدید، از زیر پا مانند آتشی سوزان بود و آب را به شکل شمشیر خشک کرده بود، به طوری که هنگامی‌که انسان پا بر روی آن می‌گذارد، احساس سوزش می‌کند.
هوش مصنوعی: هرچند در جایی ممکن است گرمای هوا وجود داشته باشد، اما نباید در برابر سرما بی‌احتیاطی کرد و شجاعت نشان داد.
به من: منی، من‌من. (من: واحد سنجش وزن)
هوش مصنوعی: بوی خوش عود در فضا پیچیده و هوا را معطر کرده است، به‌طوری‌که انسان را به یاد کافور می‌اندازد و فضایی دلنشین ایجاد می‌کند.
هوش مصنوعی: بدن شاه به خاطر آسایش و راحتی‌اش از ابتدای شب تا صبح خوابش برده است.
هوش مصنوعی: هنگامی که خورشید مانند مرواریدی از کوه به اوج آسمان رسید، عشق روز را زنده کرد و شب به پایان رسید.
هوش مصنوعی: آسمان از حرکت و جنبش شاد و سرخوش بود، مانند پیل (فیل) که در حال تنگی نفس است، شب تاریک آن را دربر گرفت، شبی مانند رنگ نیل.
هوش مصنوعی: در این بیت، طبیبان (مراقبان آسمان یا ستاره‌شناسان) ظهور سپیده‌دم را مانند سرخی افق توصیف می‌کنند و فلک (آسمان) را به خاطر سرخی ناشی از روز نو، گشاده و روشن می‌بینند. در واقع، این تصویر به تحول و شروع روز جدید اشاره دارد.
هوش مصنوعی: خسرو، پادشاه، از محل آرامش خود برخاست و شاد و خوشحال، روز خود را از بامداد آغاز کرد.
هوش مصنوعی: خسرو چندین جام نبیذ (شراب) از دست ساقی نوشید و از شادمانی چیزی برای او باقی نماند.
هوش مصنوعی: وقتی حالت مستی و شوری از نوشیدنی در ذهنش خطور کرد، خواسته‌اش نسبت به معشوقش در دلش شکل گرفت.
هوش مصنوعی: خسرو از حالت مستی بیرون آمد و بر اسب شبدیز (اسب مشهور او) سوار شد و به سمت قصر زیبا و دل‌انگیز شیرین رفت.
هوش مصنوعی: دل از شادی و خوشحالی به وجد آمده است و چندین غلام خاص هم در کنار او هستند که به خوش‌رقصی مشغولند.
هوش مصنوعی: رقیب‌های شیرین به او خبر دادند که خسرو بدون نگهبانانش به اینجا آمده است.
هوش مصنوعی: دل پاک شیرین از ننگ و شرمساری ترسید و همین‌طور از شتاب و بی‌موقعی در پرواز نیز نگرانی داشت.
هوش مصنوعی: خودش را در قلعه‌اش محبوس کرد و چند رقیب را در مقابل در قلعه نشاند.
هوش مصنوعی: برای شیرین، هر یک از رقبای خسرو در دست داشتند یک خوان طلایی که شمارش آن بی‌نهایت بود.
هوش مصنوعی: در مسیر عبور خسرو، به خاطر زیبایی‌های چینی و مقراضی (گل‌های زیبا) یکی میدان بزرگی بر پا کرده و بساطی گسترده است.
هوش مصنوعی: تمامی راه‌ها را با پارچه‌های زرد و زیبا مزین کرد و گلاب پاشید و خود مانند عود (چوب معطر) می‌سوزد.
هوش مصنوعی: در بالای قصر، همچون ماهی زیبا، نشسته و گوشش را به در گذاشته و چشمش را به راه دوخته است.
هوش مصنوعی: هر کدام از مژه‌های سنان، شبیه تیرهایی هستند که خون از آن‌ها می‌چکد و نشانگر عشق و اشتیاق او به خسرو است. سنان، به نوعی نگهبان و مراقب است که بر خسرو نظارت دارد.
هوش مصنوعی: از راهی که توتیای رنگین آمده بود، بخار و گردی پدیدار شد که به سبب آن، چشمان بیننده همچون چشمه‌ای در سنگ، روشن و پرنور شد.
هوش مصنوعی: از میان گرد و غبار صبح روشنی بیرون آمد و از آن باغ، فضای زیبا و دل‌انگیزی نمایان شد.
هوش مصنوعی: در آن مشعل که از شمع‌ها روشن شده، نور چراغی وجود دارد که به آرامی انگشتش را بر لب گذاشته، یعنی در حالت انتظار یا سکوت قرار دارد و از دور به تماشا نشسته است.
خدنگ درختی است با چوبی بسیار سخت و محکم که از آن نیزه و تیر و زین اسب درست کنند. خدنگ دوم کنایه است از اسب تیزرو که مانند تیر سریع است. مصرع اول یعنی خسرو مانند درخت خدنگی بود که بلند و راست بر زین اسب روییده باشد.
هوش مصنوعی: شخصی با ظاهری زیبا و آراسته در نیمهٔ شب بر دوش خسرو (خسرو که به معنی پادشاه است) کلاهی با طراحی خاص و زیبا گذاشته است، که گوشهٔ آن را به طرف گوشش جوری قرار داده که جلوهٔ خاصی پیدا کرده است.
غالیه در اینجا به‌نظر می‌رسد که به معنی فنی است در نگارگری یا تذهیب.
هوش مصنوعی: خسرو دسته‌ای از نرگس را در دست دارد و به خواب خوشی فرو رفته، مانند نرگس‌های شاداب و سرمست.
در مصرع دوم اسب به تذروی رقاص تشبیه شده است.
هوش مصنوعی: دختران زیبایی که به دور خسرو حلقه زده‌اند، هر یک در دست خود دسته‌ای از گل دارند و به زیبایی تزئین شده‌اند.
هوش مصنوعی: شیرین وقتی خسرو را چنین مست و مدهوش دید، از شدت هیجان و شگفتی به زمین افتاد و ناگهان بی‌هوش شد.
هوش مصنوعی: شیرین به خاطر بی‌هوشی ناشی از دیدن خسرو مدتی متوجه حضور او نبود، اما وقتی به هوش آمد، در کار خود درمانده شد و نمی‌دانست چطور عمل کند.
هوش مصنوعی: اگر اکنون او را در بند نگه ندارم، تحمل درد جدایی‌اش را ندارم.
هوش مصنوعی: اگر لحظه‌ای بخواهم از شدت عشق آرام شوم، مانند ویسه (دختری از داستان‌های عاشقانه) در دنیا بدنام خواهم شد.
هوش مصنوعی: اگر تلاش کنم که اشتباهاتم را پنهان کنم، آیا اگر نتوانم، کسی نخواهد فهمید که من تلاشی نکرده‌ام؟
هوش مصنوعی: زمانی که شاه خسرو وارد شد، نگهبانان به سرعت به طرف او رفتند و زر (طلا) پاشیدند و پارچه‌های گرانبها را برای استقبال گشودند.
هوش مصنوعی: بسیاری از مردم که هنوز به کمال نرسیده‌اند، از در وارد می‌شوند تا ببینند زندگی و سرنوشتشان در چه زمینه‌ای shape می‌گیرد.
هوش مصنوعی: ملک (خسرو) بر فرشی از دیباهای گل‌رنگ نشسته بود و به سمت قصر (شیرین) به سرعت حرکت کرد.
هوش مصنوعی: خسرو در یک در آهنین و سنگی را می‌بیند که بسته است و از حیرت در دلش می‌ماند، چون دلش شکسته است.
هوش مصنوعی: خسرو تصمیم ندارد که از در بازگردد و همچنین نمی‌خواهد که قفل بر در بیندازد و در واقع به هیچ‌یک از این گزینه‌ها فکر نمی‌کند.
هوش مصنوعی: خسرو کسی را به حضور خود فراخواند تا بپرسد چرا نازنینش (شیرین) در در انتظار مانده است.
هوش مصنوعی: شیرین از دیدن خسرو احساس تلخی می‌کند و نمی‌فهمد که چرا او این گونه به او بی‌توجهی می‌کند و احساس دلتنگی و نارضایتی دارد.
در سرا برو و به شیرین بگو که «نه که شاهنشاه بلکه غلامی این پیام را برایت فرستاده است» (در بیت بعد) که مهمانی داری داخل بیاید یا نه؟ (خسرو از در تواضع و فروتنی با شیرین سخن می‌گوید)
هوش مصنوعی: اگر مهمانی بخواهد به خدمت شما بیاید، چه بگویید؟ آیا اجازه ورود به او را می‌دهید یا نه؟
هوش مصنوعی: تو همیشه در لب نمک (لب نمک به معنای محلی خوشمزه یا مهمانی) افرادی را داری، پس چرا در را به روی مهمانان بسته‌اید؟
هوش مصنوعی: من در قصر تو، که پادشاه هستم، در را باز کن تا بتوانم به خاطر خودم از تو عذرخواهی کنم.
هوش مصنوعی: خودت می‌دانی که من هیچ گاه به تو خیانت نکرده‌ام و در دل تو را به بدی یاد نکرده‌ام.
هوش مصنوعی: برای اینکه بتوانم با منّت تو هماهنگ شوم، نمی‌توانم بدون توجه به تو و نادیده گرفتن تو بازگردم.
هوش مصنوعی: اگر می‌خواهی من اینجا کمتر بمانم، مرا رها کن تا بتوانم دوباره پای تو را ببینم.
هوش مصنوعی: خسرو که در حال ابراز احساساتش است، با ناله و دلسوزی پیامی را می‌فرستد و حالتی شیرین و دلنشین دارد، در حالی که در دل اندوهی را تجربه می‌کند.
هوش مصنوعی: آن ماه (شیرین) به یکی از کنیزهای باهوش و کاردان گفت که به خدمت خسرو برود و از قصر خارج شود.
هوش مصنوعی: آن شش‌طاقی که از پارچهٔ دیبا (پارچه‌ای نرم و گران‌قیمت) ساخته شده را به بیرون بزن تا با طاق ایوان هماهنگ و هم‌سطح باشد.
هوش مصنوعی: میانهٔ ایوان را از خار و گیاهان بی‌فایده پاک کن و آن را با عطر مشک و زعفران خوشبو کن.
هوش مصنوعی: در این بیت از نظامی، خواسته شده است که سفره‌ای از جواهرات در قصر شیرین ببSpreadل بگسترانند و به زیباترین شکل آن، کرسی‌ای با پایه‌های شش‌گانه از طلا برای میهمانان آماده کنند.
هوش مصنوعی: خسرو در پیشگاه شیرین ایستاده و در آنجا با سر و وضع زینتی آماده می‌شود تا پیامی را به او برساند؛ او به شیرین می‌گوید که خداوند به او فرمان داده است.
هوش مصنوعی: در این بیت گفته شده که نه ترک (گفت‌وگو کننده) و نه هندو (شخص دیگری از قبیله هندو) از این خانه (قصر) یا این بام (ساختمان) پیامی به شاه (خسرو) نداده‌اند.
هوش مصنوعی: پرستار شیرین به خسرو گفت که تو را با این کلام به عنوان شاه معرفی کرده است.
هوش مصنوعی: اگر مهمان ما هستی، ناز و ادا در نیاور. هر کجا که من فرود بیایم، تو نیز باید فرود بیایی.
هوش مصنوعی: خودش دانسته است که بهتر آن است که بر اساس پیش‌بینی‌ها و عقل، در این جا (قصر شیرین) نشینی و متوقف شوی.
هوش مصنوعی: خسرو می‌گوید که به خدمت شیرین می‌آید و برای نشان دادن احترام و عشقش به او، بر سر کاخ او می‌رسد و زمین را می‌بوسد، و این کار را با شجاعت و دلیری انجام می‌دهد.
هوش مصنوعی: بگذارید بگوییم آنچه ما را گفتند، باید انجام دهیم و وقتی این امکان فراهم شد، آن را عمل کنیم.
هوش مصنوعی: خدمتی باهوش و زبردست از در قصر خارج شد و آن چیزی را که خسرو دستور داده بود، با خود برد.
هوش مصنوعی: خسرو همهٔ آداب و رسوم مناسب برای ورود را آماده کرد و سپس خود به سوی دیگر رفت و خسرو را به داخل دعوت کرد.
هوش مصنوعی: رخسار شیرین به خاطر شرم و خجالت، پر از دلتنگی و در خود فرورفتگی شده است، زیرا پیوسته نازل و آمدن شاه (خسرو) را مشاهده می‌کند.
هوش مصنوعی: خسرو، پس از اینکه ضیافتی (نزل) با شکوه برپا کرد، دوباره شربتی به نام شربت جُلاب که از شکر و عطر ساخته شده بود تهیه کرد.
هوش مصنوعی: به دست چاشنی‌گیری، همچون ماه زیبایی، به خسرو شربت‌های خوش‌عطر و گوارا فرستادند.
هوش مصنوعی: سپس ماه (در شب) مانند زینتی که به خود آویخته می‌شود، خود را پنهان کرد و آفتاب سایه را از آن دور کرد.
هوش مصنوعی: گل‌ناری (زهره‌ای) را به دور او پوشانده و هر شاخ گیسوی او مانند کمند (طناب) به دور او پیچیده است.
هوش مصنوعی: پرندهای زیبا و خوش‌تراش، کمندی حلقه‌وار بر دوش دارد که هر دایره‌اش مانند جهانی، زینتی برای پرنده است و به گوشش آویزی شبیه حلقه‌ای دارد.
هوش مصنوعی: حمایل (کمربند یا زینتی) از طلا که بخشی از آن نوشته شده است، به پرندهای با رنگ قرمز متمایل به بنفش (ارغوانی) آویزان شده است.
هوش مصنوعی: خسرو تاجی بر سر گذاشته که از گوهرهای قیمتی درست شده و به سبک چینی‌ها تزئین شده است.
هوش مصنوعی: موهای سیاه و زیبا مانند انگور، بر چهرهٔ درخشان و روشن ماه سقوط کرد.
هوش مصنوعی: پرندهای زیبا و باچاره به شکل طاووس، در حال پرواز به سمت آسمان روان شده است، مانند پرندهای که در حال پرواز در هوای مطبوع و دلپذیر است.
هوش مصنوعی: خوشحالی و نشاط محبوبی در دلش است و در چهره‌اش حالت زیبایی و ناز وجود دارد.
هوش مصنوعی: خسرو با ناز و زیبایی به سمت دیوار قصر شیرین رفت و به احترام او زمین را بوسید، مانند غلامانی که برای دربار خود چنین عملی انجام می‌دهند.
هوش مصنوعی: در این بیت اشاره به این است که گوش گوهرکش (کسی که گوهر می‌کشد یا طلا و جواهرات را می‌سازد) بسیار گشاد شده است، و او لعل (یا لعل‌های سرخ) را به سم شبدیز (اسب افسانه‌ای) تبدیل کرده و آن را به شکل نعل آتشین درآورده است. این بیان به خلاقیت و هنرمندی او در کار خود اشاره دارد.
هوش مصنوعی: خسرو، همان‌طور که صد دانه مروارید زیبا و خوش‌رنگ را به همراهی‌اش به دامن خود می‌ریزد، به سویی پرتاب می‌کند.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههای دیگر
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.