چو مشگینجعدِ شب را شانه کردند
چراغ روز را پروانه کردند
به زیر تختهنرد آبنوسی
نهان شد کعبتین سندروسی
بر آمد مشتری منشور بر دست
که شاه از بند و شاپور از بلا رست
در آن دیر کهن فرزانه شاپور
فرو آسود کز ره بود رنجور
درستی خواست از پیران آن دِیر
که بودند آگه از چرخِ کهنسیر
که فردا جای آن خوبان کدام است؟
کدامین آب و سبزیشان مقام است؟
خبر دادنش آن فرزانهپیران
ز نزهتگاهِ آن اقلیمگیران
که در پایان این کوهِ گرانسنگ
چمنگاهی است گِردَش بیشهای تنگ
سحرگه آن سهیسروانِ سرمست
بدان مشگینچمن خواهند پیوست
چو شد دوران سنجابی و شقدوز
سمور شب نهفت از قاقُم روز
سر از البرز بر زد جرم خورشید
جهان را تازه کرد آیین جمشید
پگهتر زآن بتان عشرتانگیز
میان در بست شاپور سحرخیز
بر آن سبزه شبیخون کرد پیشی
که با آن سرخگلها داشت خویشی
خجسته کاغذی بگرفت در دست
به عینه صورت خسرو در او بست
بر آن صورت چو صنعت کرد لَختی
بدوسانید بر ساق درختی
وز آن جا چون پری شد ناپدیدار
رسیدند آن پریرویان پریوار
به سرسبزی بر آن سبزه نشستند
گهی شمشاد و گه گلدسته بستند
گه از گلها گلاب انگیختندی
گه از خنده طبرزد ریختندی
عروسانی زناشویی ندیده
به کابین از جهان خود را خریده
نشسته هر یکی چون دوست با دوست
نمیگنجید کس چون غنچه در پوست
مِی آوردند و در می دل نشاندند
گُل آوردند و بر گُل مِی فشاندند
نهاده باده بر کف ماه و انجم
جهان خالی ز دیو و دیومردم
همه تن شهوت آن پاکیزگان را
چنان کائین بود دوشیزگان را
چو محرم بود جای از چشم اغیار
ز مستی رقصشان آورد در کار
گه این میداد بر گلها درودی
گه آن میگفت با بلبل سرودی
ندانستند جز شادی شماری
نه جز خرمدلی دیدند کاری
در آن شیرینلبان رخسار شیرین
چو ماهی بود گرد ماه پروین
به یاد مهربانان عیش میکرد
گهی میداد باده گاه میخورد
چو خودبین شد که دارد صورت ماه
بر آن صورت فتادش چشم ناگاه
به خوبان گفت کآن صورت بیارید
که کرده است این رقم؟ پنهان مدارید
بیاوردند صورت پیش دلبند
بر آن صورت فرو شد ساعتی چند
نه دل میداد ازو دل بر گرفتن
نه میشایستش اندر بر گرفتن
به هر دیداری از وی مست میشد
به هر جامی که خورد از دست میشد
چو میدید از هوس میشد دلش سست
چو میکردند پنهان، باز میجست
نگهبانان بترسیدند از آن کار
کز آن صورت شود شیرین گرفتار
دریدند از هم آن نقش گزین را
که رنگ از روی بردی نقش چین را
چو شیرین نام صورت برد، گفتند
که آن تمثال را دیوان نهفتند
پریزار است ازین صحرا گریزیم
به صحرای دگر افتیم و خیزیم
از آن مجمر چو آتش گرم گشتند
سپندی سوختند و در گذشتند
کواکب را به دود آتش نشاندند
جنیبت را به دیگر دشت راندند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
شاپور جمشید (اشاره) شیرین
هوش مصنوعی: شاپور، در حال شانه کردن موهای شب، به چهره خسرو اشراف مییابد و روز را به زندگی میآورد. او در زمانی که در یک دیر کهن استراحت میکند، از پیران آن مکان درباره سرنوشت خوبانی که در آینده خواهند آمد، سؤال میکند. پریرویان زیبا در یک چمن سبز مینشینند و شادی میکنند و در میانهی آن لحظهها، شاپور صورت خسرو را در کاغذ میکشد. با دیدن این تصویر، دل شیرین به او جلب میشود و او از زیبایی خسرو مجذوب میگردد. اما نگهبانان از عشق او نگران شده و تلاش میکنند تا این راز را پنهان کنند، در نهایت تصمیم میگیرند که از آن مکان دور شوند و به صحرا فرار کنند.
هوش مصنوعی: وقتی که موهای مشکی و مجعد شب را شانه کردند، روز مانند پروانهای روشن شد.
آبنوس: چوب درخت آبنوس که سیاهرنگ، سخت و گرانبهاست. کعبتین: دو طاس کوچک که در بازی تختهنرد میاندازند. سندروس: صمغی است زرد رنگ از درخت سرو کوهی که با آن دانهٔ تسبیح و گردنبند و ... میسازند.
هوش مصنوعی: مشتری، سیارهای که به نشانه خوشی و سعادت است، به طور شگفتانگیزی در آسمان ظاهر شد و این نشانهای است از آزادی شاه (خسرو) از گرفتاریها و نجات شاپور (وزیر و دوست او) از مشکلات.
هوش مصنوعی: شاپور در آن معبد قدیمی آسوده و راحت شد، زیرا از سفر و سختیهایی که در راه تجربه کرده بود، خسته و رنجور شده بود.
هوش مصنوعی: خسرو از پیران آن دیر (مکان) درخواست کرد تا او را دربارهی حقیقت و واقعیتهای زندگی و دوران باستان آگاه کنند، زیرا آنها از دنیای پرتحول و گذرِ زمان باخبر بودند.
هوش مصنوعی: این بیت اشاره به این دارد که فردا در کجا میتوان زیباییها و نیکان را یافت و از چه مکانهایی که آب و سرسبزی دارد، میتوان لذت برد. شاعر به دنبال مکانهایی است که در آنها خوبیها و زیباییهای واقعی وجود داشته باشد.
هوش مصنوعی: فرزانه و پیرانی که خبر میدهند، از منطقهای خوش آب و هوا و زیبا سخن میگویند که در آن اقوام باصفات و جذابی زندگی میکنند.
هوش مصنوعی: در انتهای این کوه بزرگ، چمنی وجود دارد که دور آن را جنگلی کمعرض احاطه کرده است.
هوش مصنوعی: در صبحگاه آن سه جوان زیبا و خوشحال به چمن مشکی خواهند رسید.
هوش مصنوعی: زمانی که دوران سنجاب به پایان میرسد و مخلوقاتی مانند شقدوز (موجودی افسانهای) و سمور در شب پنهان میشوند، روز هم به آرامی از قاقُم (تاریکی) برمیخیزد.
هوش مصنوعی: خورشید از کوههای البرز طلوع کرد و تمام جهان را به تازگی و شگفتی جمشید، پهلوان افسانهای، زینت بخشید.
شاپور صبحزودتر از آن زیبارویان بیدار شد و لباس پوشید. (میان بستن در اینجا یعنی لباس روز پوشیدن. بستن شال کمر مخصوص لباس روز و کار بوده است. از همین روی میان بستن به معنی خدمت کردن، قصد کردن و آماده شدن نیز هست.)
هوش مصنوعی: در آن سبزه، شبی حملهای انجام داد که در آن، پیشی (گربه) وجود داشت که با گلهای قرمزرنگ، نسبت فامیلی داشت.
هوش مصنوعی: شاپور کاغذی خوشنقش و زیبا را در دست گرفت و به درستی تصویر صورت خسرو را بر روی آن ترسیم کرد.
هوش مصنوعی: شاپور به مدت کوتاهی بر روی تصویر خسرو کار کرد و سپس آن را بر کاغذ منتقل کرد، گویی که کلمهای بر ساقه درختان حک شده باشد.
هوش مصنوعی: پس از آنکه آن دختر زیبا مانند پری ناپدید شد، آن گروه از دختران زیبای دیگر هم به آنجا رسیدند.
هوش مصنوعی: آنها بر روی سبزهها نشسته بودند. گاهی شمشادهایی را میچیدند و گهگاهی دستههایی از گل درست میکردند.
هوش مصنوعی: گاهی از گلها گلاب میگرفتند و گاهی از خنده، زهدان و چهرهایشان میدرخشید و لطافت میپراکندند.
هوش مصنوعی: عروسانی که هرگز ازدواج نکردهاند، برای رسیدن به آرزوی خود، زندگیاشان را از این دنیا خریدهاند.
هوش مصنوعی: هر یک از عروسها بهگونهای نشستهاند که نشان از دوستی با یکدیگر دارد، اما هیچیک از آنها نمیتوانند مانند غنچهای در پوست خود جا بگیرند و احساس خود را پنهان کنند.
هوش مصنوعی: شراب آوردند و در دل مینوشیدند و گل را آورده و بر روی گل میریختند.
هوش مصنوعی: باده را در دست ماه (شیرین) گذاشتند و جهان از وجود شیاطین و بدکاران خالی شده است.
هوش مصنوعی: تمام بدن شهوت آن پاکیزگان مانند وجود دوشیزگان است.
هوش مصنوعی: وقتی که این دختران پاکدامن در مکان امنی بودند و از چشم دیگران پنهان، در حال رقص و شادمانی بودند که این مستی و شادی آنها را مشغول کرده بود.
هوش مصنوعی: گاهی خسرو به گلها سلام میکرد و گاهی با بلبل شعر و ترانهای میسرود.
هوش مصنوعی: آنها فقط شمارش شادی را میدانستند و غیر از خوشی و دلخوشی، کاری دیگر ندیدند.
هوش مصنوعی: رخسار شیرین و لبان شیرین شیرین مانند ماهی بود که گردی مانند ماه پروین (مجموعه ستارههای درخشان) داشت.
هوش مصنوعی: خسرو در یاد مهربانان و عزیزانش شادمانی میکند و گاهی برای خود شراب میریزد و مینوشد.
هوش مصنوعی: وقتی شاپور متوجه شد که او هم چهرهای زیبا مانند ماه دارد، ناگهان چشمش به صورت خسرو افتاد.
هوش مصنوعی: به خوبان گفت که آن چهره را بیاورید که این نقش را برای چه کسی کشیدهاید؟ آن را پنهان نکنید.
هوش مصنوعی: صورت دلبند (خسرو) را آوردند و او (خسرو) مدتی چند به تماشای آن صورت مشغول شد و غرق در آن شد.
هوش مصنوعی: او نه دل را به شاپور (که صورت خسرو را به او نشان داده بود) میداد که بخواهد دلش را بگیرد و نه شایسته بود که در آغوشش گیرد.
هوش مصنوعی: در هر باری که او را میدید، به شدت تحت تأثیر قرار میگرفت و مجذوبش میشد. همچنین، هر بار که جامی را از دست او مینوشید، دوباره به حالت خلسه و سرخوشی میافتاد.
هوش مصنوعی: وقتی او (خسرو) به خاطر هوسش دیگران را میدید، دلش ضعیف و بیقرار میشد و وقتی که آنها را پنهانی میکردند، دوباره به دنبال آنها میرفت.
هوش مصنوعی: نگهبانان از آن کار ترسیدند، زیرا میترسیدند که با دیدن آن صورت زیبا، شیرین به دام عشق خسرو بیفتد.
هوش مصنوعی: نگهبانان از هم آن تصویر زیبا را پاره کردند، زیرا رنگ از روی صورت خسرو، که شباهت به صورت شیرین داشت، بریده شده بود.
هوش مصنوعی: وقتی که شیرین نام صورت خسرو را شنید، گفتند که آن تصویر را دیوان مخفی کردند.
این صحرا مکان پریان است بهتر آنکه برای رقص به صحرایی دیگر برویم.
هوش مصنوعی: آتش موجود در مجمر (زیر ظرفی که در آن آتش روشن است) وقتی که گرم شد، سبب سوختن اسپند (گیاهی خوشبو که برای دور کردن بلا استفاده میشود) شد و آنها (شخصیتها) از آن عبور کردند.
هوش مصنوعی: ستارهها را به خود بخار شعله گرفتند و نیروی خشم را به سرزمین دیگری فرستادند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۷ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.