مغنی دل تنگ را چاره نیست
بجز ساز کان هست و بیغاره نیست
دماغ مرا کز غم آمد به جوش
به ابریشم ِ ساز کن حلقه گوش
چو در خانهٔ خویش رفت آفتاب
ز گرمی شد اندام شیران کباب
تبشهای با حوری از دستبرد
ز روی هوا چرک تری سترد
گیا دانه بگشاد و بنوشت برگ
به لالهستان اندر افتاد مرگ
بجوشید در کوه و صحرا بخار
شکرخنده زد میوه بر میوهدار
ز هامون سوی کوه شد عندلیب
به غربت همیگفت چیزی غریب
به گوش اندرش از هوای تموز
نوای چکاوک نیامد هنوز
درفشنده خورشید ِ گردوننورد
ز باد خزان نیش عقرب نخورد
شب و روز میگشت در چین و زنگ
به دود افکنی تشت آتش به چنگ
چو شیران درید از سر دست زور
گهی ساق گاو و گهی سم گور
در ایام با حور و گرمای گرم
که از تاب خورشید شد سنگ نرم
سکندر ز چین رای خرخیز کرد
درِ خواب را تنگ دهلیز کرد
رها کرد خاقان چین را بهجای
دگر باره سوی سفر کرد رای
بسی گنج در پیش خاقان کشید
وز آنجا سپه در بیابان کشید
فرو کوفت بر کوس دولت دوال
ز مشرق درآمد به حد شمال
بیابان و ریگ روان دید و بس
نه پرنده در وی نه جنبنده کس
بسی رفت و کس در بیابان ندید
همان راه را نیز پایان ندید
زمین دید رخشان و از رخنه دور
در او ریگ رخشنده مانند نور
به شه گفت رهبر که این ریگ پاک
همه نقره شد نقرهٔ تابناک
به اندازه بردار ازین راه گنج
نه چندان که محملکش آید به رنج
به لشگر مگو ورنه از عشق سیم
گرانبار گردند و یابند بیم
همه بار شه بود پر زر ناب
بدان نقره نامد دلش را شتاب
ولیک آرزو در منش کار کرد
ازو اشتری چند را بار کرد
بدان راه میرفت چون باد تیز
هوا را ندید از زمین گرد خیز
به یک هفته ننشست بر جامه گرد
که از نقره بود آن زمین را نورد
تو گفتی که شد خاک و آبش دونیم
یکی نیمه سیماب و یک نیمه سیم
نه در سیمش آرام شایست کرد
نه سیماب را نیز شایست خورد
ز سودای ره کهآن نه کم درد بود
سوادی بدان سیم در خورد بود
کجا چشمهای بود مانند نوش
در آن آب سیماب را بود جوش
چو شورش نبودی در آب زلال
ز سیماب کس را نبودی ملال
بخوردندی آن آبها را دلیر
که آب از زبر بود و سیماب زیر
چو شورش در آب آمدی پیش و پس
نخوردندی آن آب را هیچکس
وگر خوردی از راه غفلت کسی
نماندی درو زندگانی بسی
بفرمود شه تا چو رای آورند
در آن آبْ دانش به جای آورند
چنان برکشند آب را زآبگیر
که ساکن بود آب جنبش پذیر
بدینگونه یک ماه رفتند راه
بسی مردم از تشنگی شد تباه
رسیدند از آن مفرش سیم سود
به خاکی کزاو بودشان زاد بود
نهادند بر خاک رخسار پاک
که خاکی نیاساید الا به خاک
پدید آمد آرامگاهی ز دور
چنان کز شب تیره تابنده هور
بر افراخته طاقی از تیغ کوه
که از دیدنش در دل آمد شکوه
به بالای آن طاق پیروزه رنگ
کشیده کمر کوهی از خاره سنگ
گروهی بر آن کوه دین پروران
مسلمان و فارغ ز پیغمبران
به الهام یزدان ز روی قیاس
در احوال خود گشته یزدان شناس
چو دیدند سیمای اسکندری
پذیرا شدندش به پیغمبری
به تعلیم او خاطر آراستند
وزو دانش و داد درخواستند
سکندر برایشان در دین گشاد
بجز دین و دانش بسی چیز داد
چو دیدند شاهی چنان چاره ساز
به چاره گری در گشادند باز
که شفقت برای داور دستگیر
بر این زیردستان فرمانپذیر
پسِ این گریوه در این سنگلاخ
یکی دشت بینی چو دریا فراخ
گروهی در آن دشت یاجوج نام
چو ما آدمی زاده و دیو فام
چو دیوانِ آهندلْ الماسچنگ
چو گرگانِ بدگوهرْ آشفتهرنگ
رسیده ز سر تا قدم مویشان
نبینی نشانی تو از رویشان
به چنگال و دندان همه چون دده
به خون ریختن چنگ و دندان زده
بگیرند هنگام تک باد را
به ناخن بسنبند پولاد را
همه در خرام و خورش ناسپاس
نبینی در ایشان کس ایزد شناس
ز هر طعمهای کان بود جستنی
طعامی ندارند جز رستنی
ندارند جز خواب و جز خورد کار
نمیرد یکی تا نزاید هزار
گیاییست آنجا زمین خیزشان
چو بلبل بود دانه تیزشان
از آن هر شبان روز بهری خورند
همانجا بخسبند و درنگذرند
چو بر آفتاب افکند ماه جِرم
بجوشند بر خود به کردار کِرم
خورند آنچه یابند بی ترس و بیم
بدین گونه تا ماه گردد دو نیم
چو گیرد کمی ماه ناکاسته
شره گردد از جمله برخاسته
فتد سال تا سال از ابر سیاه
ستمکاره تنینی آن جایگاه
به اندازه آنک در دشت و کوه
از او سیر گردند چندان گروه
به امید آن کوه دریا ستیز
که اندازدش ابر سیلاب ریز
چو آواز تندر خروش آورند
زمین را ز دوزخ به جوش آورند
ز سرمستی خون آن اژدها
کنند آب و دانه یکی مه رها
دگر خوردشان نیست جز بیخ و برگ
نباشند بیمار تا روز مرگ
چو میرد از ایشان یکی آن گروه
خورندش همانسان در آن دشت و کوه
نه مردار ماند در آن خاک شور
نه کس مردهای نیز بیند نه گور
جز این یک هنر نیست کان آب و خاک
ز مردار دورست و از مرده پاک
به هر مدت آرند بر ما شتاب
کنند آشیانهای ما را خراب
ز ما گوسپندان به غارت برند
خورشهای ما هر چه باشد خورند
ز گرگ آن چنان کم گریزد گله
کزآن گرگساران سگ مشغله
چو در ما به کشتن ستیز آورند
بکوشند و بر ما گریز آورند
گریزیم از ایشان بر این کوه سخت
به کردار پرندگان بر درخت
ندارند پایی چنان آن گروه
که ما را درآرند از آن تیغ کوه
به دفع چنان سخت پتیارهای
ثوابت بود گر کنی چارهای
چو بشنید شه حکم یأجوج را
که پیل افکند هر یکی عوج را
بدان گونه سدی ز پولاد بست
که تا رستخیزش نباشد شکست
چو طالع نمود آن بلند اختری
که شد ساخته سد اسکندری
از آن مرحله سوی شهری شتافت
که بسیار کس جست و آن را نیافت
دگر باره در کارِ عالم روی
روان شد سراپردهٔ خسروی
بر آن کار چون مدتی برگذشت
بتازید یک ماه بر کوه و دشت
پدید آمد آراسته منزلی
که از دیدنش تازه شد هر دلی
جهاندار با ره بسیچان خویش
ره آورد چشم از ره آورد پیش
دگرگونه دید آن زمین را سرشت
هم آب روان دید هم کار و کشت
همه راه پُر باغ و دیوار نی
گله در گله کس نگهدار نی
ز لشگر یکی دست برزد فراخ
کزان میوهای برگشاید ز شاخ
نچیده یکی میوه تر هنوز
ز خشکی تنش چون کمان گشت کوز
سواری دگر گوسپندی گرفت
تبش کرد و زآن کار پندی گرفت
سکندر چو زین عبرت آگاه گشت
ز خشک و ترش دست کوتاه گشت
بفرمود تا هر که بود از سپاه
ز باغ کسان دست دارد نگاه
چو لختی گراینده شد در شتاب
گذر کرد از آن سبزه و جوی آب
پدیدار شد شهری آراسته
چو فردوسی از نعمت و خواسته
چو آمد به دروازهٔ شهر تنگ
ندیدش دری زآهن و چوب و سنگ
در آن شهر شد با تنی چند پیر
همه غایتاندیش و عبرتپذیر
دکانها بسی یافت آراسته
در او قفل از جمله برخاسته
مقیمان آن شهر مردم نواز
به پیش آمدندش به صد عذر باز
فرود آوریدندش از ره به کاخ
به کاخی چو مینوی مینا فراخ
بسی خوان نعمت برآراستند
نهادند و خود پیش برخاستند
پرستش نمودند با صد نیاز
زهی میزبانان مهمان نواز
چو پذرفت شه نزلشان را به مهر
بدان خوب چهران برافروخت چهر
بپرسیدشان کاین چنین بیهراس
چرایید و خود را ندارید پاس
بدین ایمنی چون زیید از گزند؟
که بر در ندارد کسی قفل و بند؟
همان باغبان نیست در باغ کس
رمه نیز چوپان ندارد ز پس
شبانی نه و صد هزاران گله
گله کرده بر کوه و صحرا یله
چگونهست و این ناحفاظی ز چیست؟
حفاظ شما را تولّا به کیست؟
بزرگان آن داد پرور دیار
دعا تازه کردند بر شهریار
که آن کس که بر فرقَت افسر نهاد
بقای تو بر قدر افسر دهاد!
خدا باد در کارها یاورت!
هنر سکهٔ نامِ نامآورت!
چو پرسیدی از حال ما نیک و بد
بگوییم شه را همه حال خود
چنان دان حقیقت که ما این گروه
که هستیم ساکن درین دشت و کوه
گروهی ضعیفان دینپروریم
سر مویی از راستی نگذریم
نداریم بر پردهٔ کج بسیچ
بجز راستبازی ندانیم هیچ
در کجروی بر جهان بستهایم
ز دنیا بدین راستی رستهایم
دروغی نگوییم در هیچ باب
به شب باژگونه نبینیم خواب
نپرسیم چیزی کزو سود نیست
که یزدان از آن کار خشنود نیست
پذیریم هرچه آن خدایی بود
خصومت خدای آزمایی بود
نکوشیم با کردهٔ کردگار
پرستنده را با خصومت چهکار
چو عاجز بود یار، یاری کنیم
چو سختی رسد، بردباری کنیم
گر از ما کسی را زیانی رسد
وزآن رخنه ما را نشانی رسد
بر آریمش از کیسهٔ خویش کام
به سرمایهٔ خود کنیمش تمام
ندارد ز ما کس ز کس مال بیش
همه راست قِسمیم در مال خویش
شماریم خود را همه همسران
نخندیم بر گریهٔ دیگران
ز دزدان نداریم هرگز هراس
نه در شهر شحنه نه در کوی پاس
ز دیگر کسان ما ندزدیم چیز
ز ما دیگران هم ندزدند نیز
نداریم در خانهها قفل و بند
نگهبان نه با گاو و با گوسفند
خدا کرد خردان ما را بزرگ
ستوران ما فارغ از شیر و گرگ
اگر گرگ بر میش ما دم زند
هلاکش در آن حال بر هم زند
گر از کشت ما کس برد خوشهای
رسد بر دلش تیری از گوشهای
بکاریم دانه گه کشت و کار
سپاریم کشته به پروردگار
نگردیم بر گرد گاوَرس و جو
مگر بعد شش مه که باشد درو
به ما از آنچه بر جای خود میرسد
یکی دانه را هفتصد میرسد
چنین گر یکی کار و گر صد کنیم
توکل بر ایزد نه بر خود کنیم
نگهدار ما هست یزدان و بس
به یزدان پناهیم و دیگر به کس
سخنچینی از کس نیاموختیم
ز عیب کسان دیده بر دوختیم
گر از ما کسی را رسد داوری
کنیمش سوی مصلحت یاوری
نباشیم کس را به بد رهنمون
نجوییم فتنه، نریزیم خون
به غمخواری یکدگر غم خوریم
به شادی همان یار یکدیگریم
فریب زر و سیم را در شمار
نیاریم و ناید کسی را به کار
نداریم خوردی یک از یک دریغ
نخواهیم جو سنگی از کس به تیغ
دد و دام را نیست از ما گریز
نه ما را بر آزار ایشان ستیز
به وقت نیاز آهو و غرم و گور
ز درها در آیند ما را به زور
از آن جمله چون در شکار آوریم
به مقدار حاجت بکار آوریم
دگرها که باشیم از آن بینیاز
نداریمشان از در و دشت باز
نه بسیارخواریم چون گاو و خر
نه لب نیز بر بسته از خشک و تر
خوریم آنقدر مایه از گرم و سرد
که چندان دیگر توانیم خورد
ز ما در جوانی نمیرد کسی
مگر پیر کاو عمر دارد بسی
چو میرد کسی دل نداریم تنگ
که درمان آن درد ناید به چنگ
پسِ کس نگوییم چیزی نهفت
که در پیش رویش نیاریم گفت
تجسس نسازیم کاین کس چه کرد؟
فغان بر نیاوریم کآن را که خورد؟
به هر سان که ما را رسد خوب و زشت
سر خود نتابیم از آن سرنوشت
به هرچه آفریننده کردهست راست
نگوییم کاین چون و آن از کجاست
کسی گیرد از خلق با ما قرار
که باشد چو ما پاک و پرهیزگار
چو از سیرت ما دگرگون شود
ز پرگار ما زود بیرون شود
سکندر چو دید آن چنان رسم و راه
فرو ماند سرگشته بر جایگاه
کز آن خوبتر قصه نشنیده بود
نه در نامهٔ خسروان دیده بود
به دل گفت ازین رازهای شگفت
اگر زیرکی پند باید گرفت
نخواهم دگر در جهان تاختن
به هر صیدگه دامی انداختن
مرا بس شد از هرچه اندوختم
حسابی کزین مردم آموختم
همانا که پیش جهان آزمای
جهان هست ازین نیکمردان بجای
بدیشان گرفتهست عالم شکوه
که اوتاد عالم شدند این گروه
اگر سیرت اینست ما برچهایم؟
وگر مردم اینند پس ما کهایم؟!
فرستادن ما به دریا و دشت
بدان بود تا باید اینجا گذشت
مگر سیر گردم ز خوی ددان
در آموزم آیین این بخردان
گر این قوم را پیش ازین دیدمی
به گرد جهان بر نگردیدمی
به کنجی در از کوه بنشستمی
به ایزد پرستی میان بستمی
ازین رسم نگذشتی آیین من
جز این دین نبودی دگر دین من
چو دید آن چنان دین و دینپروری
نکرد از بنه یاد پیغمبری
چو در حق خود دیدشان حقشناس
درود و درم دادشان بیقیاس
از آن مملکت شادمان بازگشت
روان کرد لشگر چو دریا به دشت
ز رنگین علَمهای دیبای روم
وشیپوش گشته همه مرز و بوم
به هر کوه و بیشه ز شاخ و ز شخ
پراکنده لشگر چو مور و ملخ
به هر جا که او تاختی بارگی
رهاندی بسی کس ز بیچارگی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: اسکندر به جستجوی سرزمینهای شمالی میرود و در مسیر خود با دشواریها و شگفتیهایی مواجه میشود. او به سرزمینهای بیابانی و ریگی میرسد که در آن نه جانداری وجود دارد و نه منابع آبی. بعد از مدتها سفر، به خاقان چین میرسد و پس از جمعآوری گنج، فرماندهی خود را آغاز میکند. او در نهایت به وجود یک قوم خطرناک به نام یاجوج پی میبرد که تهدیدی برای مردم است و تصمیم میگیرد با ساخت سدی از پولاد مانع ورود آنها به سرزمینهای دیگر شود. در این مسیر، او از مردم نیکوکار و دینپرور آن ناحیه عبرت میآموزد و به نوعی به آموختن از اخلاق و فرهنگ آنان میپردازد. اسکندر پس از دریافت درسهای مُشَرَّف، با لشگر خود به سرزمینهای آشنا برمیگردد و سفرش را ادامه میدهد.
بیغاره یعنی سرزنش
هوش مصنوعی: غم و ناراحتی من باعث شده که سرم به تپش بیفتد؛ به همین خاطر از صدای ساز میخواهم حلقهای از ابریشم بسازند تا گوشهایم را بپوشاند.
هوش مصنوعی: هنگامی که آفتاب به خانهٔ خود بازگشت، گرما باعث شد که بدن شیران مانند کباب بپزد.
هوش مصنوعی: اینگونه به نظر میرسد که وقتی حوریها در حال آوردن بشارتها و شادیها هستند، در اثر وزش باد از روی آسمان، غباری را بهسوی خود جزب کردهاند.
هوش مصنوعی: گیاه، دانهاش را باز کرد و برگ نوشت، در لالهزار، مرگ فرود آمد.
هوش مصنوعی: از کوه و دشت بخار خوشبو و شیرینی شکل میگیرد و میوهها به روی درختان خندیده و پررنگ و لعاب میشوند.
هوش مصنوعی: پرندهای به نام عندلیب از سمت هامون (دریاچهای در ایران) به سوی کوهها پرواز کرد و در حالتی از تنهایی و غربت، چیزی عجیب و غیرمعمول را در نظر داشت و در دلش میگفت.
هوش مصنوعی: در دل او، با وجود گرمای تابستان (تموز)، هنوز صدای چکاوک نرسیده است. این نشاندهندهی غم یا فقدانی است که در دل او وجود دارد.
هوش مصنوعی: اسکندر، که همچون خورشید درخشانی است که دور دنیا را میگردد، از باد خزان آسیبی نمیبیند و نیش خطرناک آن به او نمیرسد.
هوش مصنوعی: اسکندر شب و روز در سرزمینهای چین و زنگ (کشورهایی دور و شرقی) میگشت و به طریقی آتش و دود به پا کرده بود، درست مانند اینکه آتش را در تشت میریخت.
هوش مصنوعی: اسکندر همچون شیران، با قدرت دست به کار میشود و گاه با زور خود، پای گاوها را میشکند و گاه سمهای گورخرها را نیز میکوبد.
هوش مصنوعی: در روزهایی که هوا گرم و داغ بود و تابش آفتاب آنقدر شدید بود که سنگها هم نرم شده بودند، اسکندر به سوی هدف خود پیش میرفت.
هوش مصنوعی: اسکندر از چین به سوی خوابگاه حرکت کرد و ورودی خواب را باریک و تنگ ساخت.
هوش مصنوعی: خاقان (امپراتور چین) را رها کرد و به جای دیگری رفت و دوباره سفر را آغاز کرد.
هوش مصنوعی: اسکندر در مقابل خاقان چین مقدار زیادی گنج و اموال جمعآوری کرد و از آن نقطه به سوی بیابانها جنگجویانش را روانه کرد.
هوش مصنوعی: اسکندر بر طبل حکومت و سلطنت کوبید و از سرزمینهای شرقی به منطقه شمالی آمد.
هوش مصنوعی: اسکندر در این سرزمین بیابانی و پر از ریگ، فقط بیابان را میبیند و هیچ پرنده یا جنبندهای در آنجا دیده نمیشود.
هوش مصنوعی: اسکندر مدتی طولانی در بیابان سفر کرد و هیچکس را در آنجا ندید. او همچنین نتوانست انتهای راه خود را مشاهده کند.
هوش مصنوعی: اسکندر در سرزمین شمالی، زمین را روشن و زیبا دید و متوجه شد که در این منطقه، از هرگونه نقص و زشتی خبری نیست؛ ریگها به شدت درخشان و همانند نور میدرخشند.
هوش مصنوعی: رهبر به شاه (اسکندر) گفت که این شنهای پاک، به گونهای درخشان و زیبا شدهاند که انگار نقرهای تابان هستند.
هوش مصنوعی: تنها به اندازهای از این راه ثروت بردار که زحمت و دردسر برای بارکش ایجاد نکند.
هوش مصنوعی: به لشکر نگویید که به خاطر عشق به سکههای نقره، بارهای سنگین و پرزحمت برایشان به وجود نخواهد آمد و دچار ترس نخواهند شد.
هوش مصنوعی: تمام تجهیزات و زرهپوشی که اسکندر (شه) داشت، از طلا و نقره خالص بود، به گونهای که دل او را شتاب و هیجان زیادی فرا گرفته بود.
هوش مصنوعی: اما آرزو در سر وی تأثیر گذاشت و از این رو چند شتر را بار کرد.
هوش مصنوعی: اسکندر بهسرعت و چالاکی در آن راه حرکت میکرد و مانند باد، با تندی پیش میرفت، بهطوری که حتی نتوانست هوای آنجا را ببیند و از زمین که گرد و غبار برمیخاست، آگاهی نداشت.
هوش مصنوعی: اسکندر به مدت یک هفته روی لباسش که از نقره بود ننشست و آن را کثیف نکرد، زیرا در آن سرزمین که رفت، زمین به گونهای بود که او را به زحمت نمیانداخت.
هوش مصنوعی: گفتهای که خاک و آب آن سرزمین به دو بخش تقسیم شده است؛ یک بخش آن شبیه به جیوه (سیماب) و بخش دیگر هم مانند نقره (سیم) است.
هوش مصنوعی: در اینجا گفته شده که نه میتوان در خاک و آب که به آنها اشاره شده، آرامش و آسایش پیدا کرد و نه میتوان سیمابه را (که به معنای مایع و ناپایدار است) به عنوان مادهای قابل مصرف یا قابل خوردن به حساب آورد. به عبارت دیگر، هر دو این مادهها، به دلیل ویژگیهای خاصشان، قابل استفاده و مناسب نیستند.
هوش مصنوعی: از حسرتی که در مسیر زندگی وجود دارد، هیچ دردی کمتر از آن نیست، و آن حسرتی که در ترک آن طلا وجود دارد، به خاطر زینت و زیباییاش بر دل مینشیند.
هوش مصنوعی: چشمهای وجود داشت که مانند نوشیدنی لذتبخش بود و در آن آب زلال و سفید رنگی وجود داشت که به شکل جوش و فوران درمیآمد.
هوش مصنوعی: اگر شر و فساد در آب زلال وجود نداشته باشد، هیچکس از وجود آن آب خوشبو و نیکو ناراحت نخواهد بود.
هوش مصنوعی: دلیران آن آبها را مینوشیدند زیرا آب از بالا زلال و پرسروصدا بود و در زیر مانند جیوه (سیماب) آرام و ساکن.
هوش مصنوعی: وقتی که آب طغیانی به خود میگیرد و پرشور میشود، هیچکس جرأت نمیکند از آن آب بنوشد.
هوش مصنوعی: اگر در اثر غفلت، به این آب بیاحتیاط وارد شوی، دیگر هیچکس از تو باقی نخواهد ماند و زندگیات هدر خواهد رفت.
هوش مصنوعی: اسکندر فرمان داد که وقتی به آب رسیدند، در آن آب دانش و آگاهی به کار ببرند و از آن بهرهوری کنند.
هوش مصنوعی: آب را به اندازهای از مخزن بالا میآورند که با وجود ساکن بودن، در حال جنبش و حرکت باشد.
هوش مصنوعی: اسکندر و همراهانش به مدت یک ماه در مسیری طولانی سفر کردند و در این مدت بسیاری از مردم به خاطر تشنگی نابود شدند.
هوش مصنوعی: اسکندر و یارانش به منطقهای رسیدند که زمین آنجا از نقره میدرخشید و اینجا جایی بود که زادگاه و محل زندگی آنها محسوب میشد.
هوش مصنوعی: بر روی زمین صورت پاک او (اسکندر) را گذاشتند، چرا که هیچچیز جز خاک نمیتواند بر روی خاک بماند.
هوش مصنوعی: آرامگاهی از دور نمایان شد که مانند خورشیدی میدرخشد و روشناییاش در شب تار، قابل رؤیت است.
هوش مصنوعی: برآمده بر فراز کوه، طاقی ساخته شده که زیبایی و عظمت آن در دل انسان تأثیر میگذارد.
هوش مصنوعی: در بالای آن طاق، کمر کوهی از سنگهای خارا (سنگهای سخت و زبر) با رنگ پیروزی کشیده شده است.
هوش مصنوعی: گروه زیادی از مسلمانان، که پیروان دین هستند و از آموزههای پیامبران بیخبرند، در آن کوه زندگی میکنند.
هوش مصنوعی: با الهام از خداوند و با توجه به وضعیتی که در آن قرار دارم، خداوند را شناختهام.
هوش مصنوعی: وقتی دیدند چهرهٔ اسکندر را که شبیه پیامبرانی است، او را مورد استقبال قرار دادند و به او احترام گذاشتند.
هوش مصنوعی: ناموران به آموزش اسکندر آراسته شدند و از او علم و دانش و انصاف خواستند.
هوش مصنوعی: اسکندر برای آنها در مورد دین و دانش و آگاهی واسع نظر (گشاد) کرد و علاوه بر اینها، چیزهای زیادی نیز به آنها بخشید.
هوش مصنوعی: وقتی دیدند شاهی چنین راهگشا و تدبیرکننده است، در برابر او تسلیم شدند و از در مخالفت خارج شدند.
هوش مصنوعی: شفقت و محبت داور (شاه) به زیردستان فرمانبرش کمکرسان است.
هوش مصنوعی: بعد از این بلندی، در میان این سنگ و گل، دشت وسیعی را میبینی که مثل دریایی بزرگ است.
هوش مصنوعی: در آن دشت یاجوج، گروهی هستند که نامشان یاجوج است و مانند انسانها به نظر میرسند، اما صفاتی دارند که شباهت به دیوان دارند.
هوش مصنوعی: همانطور که دیوان آهندل، با چنگ الماس را میگیرد و نگه میدارد، گرگهای بدجنس هم رنگ و رویی آشفته و ناهنجار دارند.
هوش مصنوعی: آنها بهقدری وحشتناک و ترسناک هستند که از سر تا پایشان هیچ نشانی از موی انسان دیده نمیشود و چهرهشان بهقدری زشت است که هیچ جذابیتی ندارد.
هوش مصنوعی: دده (ددهها یا قوم یاجوج و ماجوج) با چنگال و دندانشان به خونریزی مشغولند و هر یک از آنها به شدت به جنگ و کشتار پرداختهاند.
هوش مصنوعی: در زمان وزش باد، آهن (پولاد) را با ناخن بربایند و بگیرند. منظور این است که در شرایط خاص یا هنگام حادثه، باید از ابزار و وسایل موجود به بهترین نحو استفاده کرد.
هوش مصنوعی: در دنیای مادی و آدمیان بیخبر از حقیقت، کسی را نمیبینی که به خدای متعال و آگاهی از او احترام بگذارد یا شناخته باشد.
هوش مصنوعی: این بیت میگوید که این انسانها (افرادی که در حال خرامش هستند) از هر چیز مطلوب و جستجو شدهای، تنها به گیاهان و سبزیجات دسترسی دارند و از هیچ نوع غذای دیگری بهرهمند نیستند.
هوش مصنوعی: زندگی تنها به خواب و خوردن محدود شده است و کسی نمیتواند بدون تولید مثل (زاییدن) به حیات ادامه دهد؛ بنابراین، هیچکس نمیتواند تا زمانی که فرزندی به دنیا نیاورد، از زندگی بمیرد.
هوش مصنوعی: در آنجا گیاهانی وجود دارد که زمین را میشکافند، مانند بلبل که دانههای تیز و خوشمزه را مییابد.
هوش مصنوعی: در آن سرزمین، شبانان به قدری از زراعت و نعمتهای آنجا بهرهمند میشوند که در همان مکان میخوابند و شب و روز را سپری میکنند و از آنجا دور نمیشوند.
هوش مصنوعی: زمانی که ماه به شکل جالبی در آسمان ظاهر میشود، مانند اینکه بر روی آفتاب میافتد، موجودات کوچک و خزنده، مثل کرمها، به حرکت در میآیند و از خود میجنبدند.
هوش مصنوعی: آنها بدون هیچ ترس و نگرانی هر چه پیدا کنند میخورند و به این ترتیب ماه به دو نیم میشود.
هوش مصنوعی: وقتی که ماه به اندازهای کوچک و ناقص شود، از همه جا برمیخیزد و به سرعت درخشش پیدا میکند.
هوش مصنوعی: از ابر سیاه که به منظوری بدی به وجود آمده، صدای غمانگیزی به مدت سالها در آن مکان به گوش میرسد.
هوش مصنوعی: به اندازهای که گروه زیادی از افراد در دشت و کوه از آن ستمکار سیر (راضی) میشوند، این موقعیت (جمعیت) در آنجا وجود دارد.
هوش مصنوعی: اسکندر به کوهی امیدوار است که همچون دریا در برابر ابرها مقاومت کند و سیلابها را از خود دور کند.
هوش مصنوعی: وقتی که صدای رعد و تندر بلند شود، زمین از حرارت دوزخ به جوش و خروش درمیآید.
هوش مصنوعی: از سرخوشی و شادمانی، خون آن اژدها را به آب و دانه تبدیل میکنند و باعث میشوند یکی از دیوانگیهایی که در نظر دارند آزاد شود.
هوش مصنوعی: آنها دیگر چیزی برای خوردن ندارند جز ریشه و برگ، و تا روز مرگ بیمار و ناتوان خواهند بود.
هوش مصنوعی: چنانچه یکی از آن گروه بمیرد، باقی افراد همانطور که در دشت و کوه زندگی میکنند، او را میخورند.
هوش مصنوعی: در آن خاک شور، نه مردار باقی میماند و نه کسی مردهای میبیند یا گور کسانی را مییابد.
هوش مصنوعی: تنها این یک هنر وجود دارد که آن آب و خاک از مردار دور است و در آن اثری از مرده نیست.
هوش مصنوعی: در هر مدت، دشمنان به سرعت به ما حمله میکنند و خانههایمان را ویران میکنند.
هوش مصنوعی: گوسفندان ما را به غارت میبرند و هر غذایی که به دستشان بیفتد، میخورند.
هوش مصنوعی: گلهای که به گرگها حمله میکند، به همان اندازه از آنها فرار میکند که سگی که مشغول کار است از گرگها دور میشود.
هوش مصنوعی: زمانی که به ما حمله کنند و قصد قتل ما را داشته باشند، باید تلاش کنیم و از آنها فرار کنیم.
هوش مصنوعی: از این دشمنان فرار میکنیم به سوی این کوه سخت، مانند پرندگانی که بر درختان پناه میگیرند.
هوش مصنوعی: آن گروهی که ما را از تیغ تیز کوه نجات دهند، همانند پرندگان، پای استواری ندارند و قادر به انجام این کار نیستند.
هوش مصنوعی: برای مقابله با این خطر بزرگ، ثبات و استقامت لازم است، مگر اینکه تدبیری بیندیشی.
هوش مصنوعی: هنگامی که شاه (اسکندر) حکم یأجوج را شنید، متوجه شد که هر کدام از آنها (یأجوج) مانند فیل از خود انحنا و پیچیدگی نشان میدهند.
هوش مصنوعی: اسکندر سدی از جنس فولاد بنا کرد به طوری که تا روز قیامت و نه روز قیامت، آن سد نخواهد شکست و از بین نخواهد رفت.
هوش مصنوعی: زمانی که آن ستاره برجسته و بلند که به ظهور رسید، بر ساخت سد اسکندر تأثیر گذاشت.
هوش مصنوعی: اسکندر به سمتی رفت که کسی قبلاً به دنبال آن شهر رفته بود، اما هیچکس نتوانسته بود آن را پیدا کند.
هوش مصنوعی: اسکندر دوباره به بررسی اوضاع جهان پرداخت و به این فکر افتاد که باید داوری و حکمرانی خود را برپا کند.
هوش مصنوعی: مدتی که از آن کار گذشت، یک ماه در حال پیشروی بر کوه و دشت حرکت کرد.
هوش مصنوعی: اسکندر به مکانی رسید که بسیار زیبا و دلپذیر بود و هرکس آن را ببیند، قلبش تازه و شاداب میشود.
هوش مصنوعی: اسکندر، پادشاه عالم، با یارانش به سویی میرود و از آنچه که به دست آورده، به طوری به جلو نگاه میکند که بر دستاوردهایش تأکید دارد.
هوش مصنوعی: اسکندر زمین را به شیوهای دیگر مشاهده کرد؛ او هم رودهای روان و هم فعالیتهای کشاورزی را در آنجا دید.
هوش مصنوعی: همه جا پر از باغ و دیوار است، و در هیچیک از این باغها کسی نیست که از آنها مراقبت کند.
هوش مصنوعی: یکی از سربازان لشکر با دقت و مهارت، دستش را دراز میکند تا میوهای را از درخت بچیند.
هوش مصنوعی: میوهای تازه از درخت نچیده شده که از خشکی بدنهاش به شکل کمان درآمده است.
هوش مصنوعی: اسکندر سوار یک اسب دیگر شد و آن را خسته کرد و از این کار، درسی گرفت.
هوش مصنوعی: اسکندر وقتی از این پند و عبرت آگاه شد، از نعمتها و چیزهای تلخ و شیرین زندگی فاصله گرفت و دستش کوتاه شد، یعنی دیگر به دنبال آنها نرفت و دل از مال و دنیا کند.
هوش مصنوعی: اسکندر دستور داد تا هر کسی از سپاه که درختان باغ را داشته باشد، آنها را حفظ کند و از آسیب دیدن نگهداری کند.
هوش مصنوعی: پس از اینکه اسکندر به سمت شمال حرکت کرد، به سرعت از میان سبزهزار و جوی آبی عبور کرد.
هوش مصنوعی: شهر زیبا و شگفتانگیزی نمایان شد که همچون فردوسی، شاعر بزرگ ایرانی، به دلیل نعمتها و آرزوها زیبایی و شکوه خاصی داشت.
هوش مصنوعی: وقتی اسکندر به دروازهٔ آن شهر رسید، در آنجا دروازهای از جنس آهن، چوب یا سنگ ندید.
هوش مصنوعی: در آن شهر چند نفر سالخورده و باتجربه بودند که به تفکر دربارهٔ امور عمیق و درس گرفتن از تجارب گذشته مشغول بودند.
هوش مصنوعی: در آن جا، دکانهای بسیاری وجود داشت که همگی به خوبی مرتب و زیبا شده بودند و در ورودی آنها قفلهایی نصب شده بود.
هوش مصنوعی: مردم آن شهر با محبت و بهترین رفتار پیش اسکندر آمدند و با صد نوع بهانه از او عذرخواهی کردند.
هوش مصنوعی: اسکندر را از مسیر به کاخی فرود آوردند که مانند بهشت و بزرگ و وسیع بود.
هوش مصنوعی: میزبانان زیادی سفرهای از نعمت و غذا برپا کردند و خودشان به احترام مهمانانشان ایستادند.
هوش مصنوعی: مهمانان با احترام و نیاز بسیار از میزبانان مهماننواز قدردانی و تشکر کردند.
هوش مصنوعی: پس از اینکه شاه (اسکندر) با محبت، مهمانهای خود را پذیرفت، زنان با چهرههای زیبا و دلربا، به شادی و سرور درخشیدند.
هوش مصنوعی: اسکندر از آنها پرسید که چرا بدون ترس و نگرانی در اینجا زندگی میکنند و از خودشان محافظت نمیکنند.
هوش مصنوعی: چگونه میتوانید با این امنیت زندگی کنید در حالی که هیچکس در اینجا برای محافظت شما قفل و بندی ندارد؟
هوش مصنوعی: در باغ کسی نیست که آن را نگهداری کند و همچنین هیچ چوپانی وجود ندارد که از رمه مراقبت کند.
هوش مصنوعی: در اینجا گفته شده که هیچ چوپانی وجود ندارد و صدها هزار گوسفند و دام در کوهها و دشتها سرگردان و بینظم رها شدهاند. این بیانگر بینظمی و عدم نظارت بر وضع موجود است.
هوش مصنوعی: نمیدانم چگونه این ناحفاظی (بیحفاظی) به وجود آمده است و حفاظت شما بر عهدهٔ چه کسی است؟
هوش مصنوعی: بزرگان سرزمین دعا به خاطر شهریار دعا و نیایش جدیدی کردند.
هوش مصنوعی: کسی که تاج را بر سر تو نهاد، بقا و ماندگاری تو را هم به اندازهٔ ارزش آن تاج تأمین خواهد کرد.
هوش مصنوعی: این بیت به دعا و آرزوی موفقیت برای کسی اشاره دارد و بیان میکند که خداوند در کارها یاوری برای او باشد. همچنین بیان میکند که هنر و فضیلت او به اندازهای ارزشمند است که نامش در عرصهها و محافل معروف و شناختهشده است.
هوش مصنوعی: هرگاه از ما دربارهٔ حال خوب و بدمان بپرسی، همهٔ احوالمان را به پادشاه میگوییم.
هوش مصنوعی: ما را گروهی در این دشت و کوه زندگی میکنیم، حقیقت ما را به گونهای بدان که ما چه افرادی هستیم.
هوش مصنوعی: ما گروهی هستیم که به دین خود پایبند و ضعیف هستیم و در مورد صداقت هیچگاه از یک مو نیز کمتر نخواهیم رفت.
هوش مصنوعی: ما در پردهٔ کج (دنیای نابسامان) هیچ چیزی جز راستگویی و انصاف نمیدانیم و از فریبکاری دور هستیم.
هوش مصنوعی: ما در نادانی و انحراف از حقیقت به این دنیا وابستهایم و از این دنیا به خاطر راستگویی و راستی، آزاد شدهایم.
هوش مصنوعی: دروغ نباید بگوییم در هیچ موضوعی و در شب هم نباید خوابهای ناهنجار و بد ببینیم.
هوش مصنوعی: سوالی نپرسیم که فایدهای ندارد و خداوند از آن کار راضی نیست.
هوش مصنوعی: هر چیزی را که خداوند مقدر کرده است، باید بپذیریم و هر جنگ و خصومتی که ناشی از آزمایش خدا باشد، نادرست است.
هوش مصنوعی: ما نباید با آنچه خداوند برپا کرده است، کوشش کنیم و پرستندگان او را با دشمنی چه وظیفهای داریم.
هوش مصنوعی: وقتی یاری (دوستی) ناتوان باشد، به او کمک میکنیم و در زمان مشکلات صبر و استقامت میورزیم.
هوش مصنوعی: اگر کسی از ما دچار زیان و آسیب شود، و از آن آسیب نشانهای به ما برسد،
هوش مصنوعی: ما از دارایی خود به او چیزی میدهیم و به او کمک میکنیم تا نیازهایش برآورده شود.
هوش مصنوعی: هیچکس از ما نسبت به دیگری ثروت و دارایی بیشتری ندارد. همه ما در سهم خود از مال و ثروت بهطور برابر قرار داریم.
هوش مصنوعی: همه ما خود را بهعنوان همسران همدیگر میشناسیم و بنابراین نباید بر حال دیگران که در غم هستند بخندیم.
هوش مصنوعی: ما از دزدان هیچ ترسی نداریم، نه در شهر که مأموران نگهبانی حضور دارند و نه در کوچههایی که نگهبان برای حفظ امنیت است.
هوش مصنوعی: ما چیزی از دیگران ندوزیدهایم و دیگران هم از ما چیزی ندویدند.
هوش مصنوعی: در خانههای ما نه قفل و زنجیری وجود دارد و نه نگهبانی، نه از نوع گاو و نه گوسفند.
هوش مصنوعی: خداوند به خردمندان ما مقام و مرتبهای بلند عطا کرده است و ما از خطرهایی مثل شیر (نماینده قدرت و خطر) و گرگ (نماینده درندگان) در امان هستیم.
هوش مصنوعی: اگر گرگ به میشهای ما نزدیک شود و آنها را تهدید کند، در آن لحظه، میشها به هم ریخته و ترس خود را از این خطر نشان خواهند داد.
هوش مصنوعی: اگر کسی از محصول ما خوشهای بردارد، تیر غمی از جانب دلش به او خواهد رسید.
هوش مصنوعی: ما دانه میکاریم و در زمان کشت و کار، محصولمان را به خداوند میسپاریم تا او پرورش دهد.
هوش مصنوعی: ما به دور گاوَرس و جو نخواهیم گشت، مگر بعد از شش ماه که زمان برداشت محصول فرا رسد.
هوش مصنوعی: گاهی یک دانه از چیزی که در مکان مناسب خود قرار دارد، میتواند ارزش هفتصد دانه دیگر را داشته باشد.
هوش مصنوعی: اگر کاری را انجام دهیم، چه یک کار باشد و چه صد کار، باید به خداوند توکل کنیم و به خودمان تکیه نکنیم.
هوش مصنوعی: تنها نگهدار ما خداوند یزدان است و ما تنها به او پناه میجوییم و به هیچکس دیگری اتکا نداریم.
هوش مصنوعی: ما هیچگاه از کسی سخنچینی و غیبت نکردیم، بلکه عیوب دیگران را به دقت مشاهده کردهایم و به خودمان یاد دادهایم که از آنها دوری کنیم.
هوش مصنوعی: اگر از میان ما کسی به دادخواهی بیاید، بر اساس مصلحت و خیر عمومی قضاوت و کمکش خواهیم کرد.
هوش مصنوعی: نباید به کسی در کارهای بد راهنمایی کنیم و نباید باعث ایجاد آشوب و ریختن خون شویم.
هوش مصنوعی: باید در سختیها و غمها، برای یکدیگر غمگین باشیم و در شادیها، شادمانی یکدیگر را جشن بگیریم.
در شمارش زر و سیم و در تجارت و داد و ستد، کسی را فریب نمیدهیم و اینگونه کارها بهکار کسی نمیآید.
هوش مصنوعی: ما از کسی چیزی نمیخواهیم و منتظر نمیمانیم. هیچ کس نمیتواند ما را به زحمت بیندازد و چیزی از ما بگیرد، حتی اگر با تهدید و زور هم باشد.
هوش مصنوعی: ما از دد و دام (حیوانات) نمیگریزیم و در برابر آنها به زور و تعرّض اقدام نمیکنیم، یعنی ما با آنها که به ما آزار نمیرسانند، جنگ و درگیری نخواهیم داشت.
هوش مصنوعی: در زمان نیاز، آهو، غرم (یک نوع جانور) و گور (گورخر) به زور به درون وارد میشوند و ما را مجبور میکنند تا از آنها بهرهبرداری کنیم.
هوش مصنوعی: وقتی در شکار به مقدار نیاز شکار کنیم، از آن استفاده خواهیم کرد.
هوش مصنوعی: اگر ما به یک چیز نیاز نداشته باشیم، دیگران را هم از آن بینیاز میدانیم و نیازی به استفاده از آنها در جنگل و دشت نداریم.
هوش مصنوعی: ما مانند گاو و خر، که بسیار میخورند، پرخوری نمیکنیم و از همه چیز به یک اندازه بهره وری داریم و نه هیچ چیزی را بهطور افراطی قبول میکنیم.
هوش مصنوعی: میخوریم به اندازهای که از غذاهای گرم و سرد سیر شویم، تا جایی که دیگر نتوانیم بیشتر بخوریم.
هوش مصنوعی: در زمان جوانی، کسی از ما نمیمیرد مگر آن پیر که عمر طولانی دارد.
هوش مصنوعی: وقتی کسی میمیرد، ما دلمان تنگ نمیشود چون درمان آن درد به دست ما نیست و نمیتوانیم آن را علاج کنیم.
هوش مصنوعی: ما نباید از کسی چیزی بگوییم که او خودش از آن خبر ندارد و نمیتواند در موردش صحبت کند.
هوش مصنوعی: ما نباید دربارهٔ کار دیگران کنجکاوی کنیم و به دنبال اطلاعات باشیم. همچنین نباید از کارهایی که انجام دادهاند، شکایت و فریاد کنیم.
هوش مصنوعی: هرچه خوب یا بد به ما میرسد، نباید خود را از سرنوشت آن جدا بدانیم و سرنوشت خود را انکار کنیم.
هوش مصنوعی: به هر چیزی که خداوند آفریده راست و درست گفته نمیشود که این چیز از کجا آمده و چگونه به وجود آمده است.
هوش مصنوعی: کسی با ما پیمان و دوستی برقرار میکند که مانند ما پاک و دور از گناه باشد.
هوش مصنوعی: هرگاه سیرت و رفتار ما تغییر کند، از دایرهٔ خوشایندی که به آن تعلق داریم به سرعت خارج خواهیم شد.
هوش مصنوعی: اسکندر وقتی آن رسم و راه را دید، در جای خود متحیر و شگفتزده ایستاد و نتوانست حرکت کند.
هوش مصنوعی: اسکندر هیچ داستانی بهتر از این قصه نشنیده بود و هیچگاه هم در نامههای شاهان چیزی به این زیبایی ندیده بود.
هوش مصنوعی: اسکندر در دلش فکر میکند که از این رازهای عجیب و شگفت، اگر به دنبال دانایی و زیرکی است، باید اندرزهایی را که میتواند از این موضوع بگیرد، دریافت کند.
هوش مصنوعی: دیگر نمیخواهم در دنیا به جستوجو بپردازم و خود را در دامهای مختلف گرفتار کنم.
هوش مصنوعی: من از تمام چیزهایی که جمع کردهام، خسته شدهام و به این نتیجه رسیدهام که از این مردم خیلی چیزها یاد گرفتهام.
هوش مصنوعی: همانطور که جهان در حال آزمایش و سنجش است، این نیکمردان (افراد خوب و با فضیلت) در مقابل آن هستند و جایگاهشان در این دنیا مشخص است.
هوش مصنوعی: عالم یعنی جهان به این گروه از نیکمردان (اوتاد) که برترین و بافضیلتترین انسانها هستند، احترام و عظمت داده است و اینجا به خاطر وجود آنها است که جهان مقام والایی دارد.
هوش مصنوعی: اگر رفتار مردم اینگونه است، ما چرا باید با آنها همردیف باشیم؟ و اگر اینها انسانها هستند، پس ما چه هستیم؟
هوش مصنوعی: فرستادن ما به دریا و دشت به این دلیل است که باید در این مکان توقف کنیم.
هوش مصنوعی: شاید اگر از سرشت و طبع دیوانهگون ددان دور شوم و از آنها دور باشم، بتوانم شیوه و دانش این خردمندان را بیاموزم.
هوش مصنوعی: اگر پیشتر این مردم را دیده بودم، هرگز به دور دنیا برنمیگشتم و باز نمیگشتم.
هوش مصنوعی: در گوشهای در کوه نشستم و در آنجا به پرستش خدای یگانه مشغول شدم.
هوش مصنوعی: تو از سنتهای من در نگذشتی و رسالت من همین است، غیر از این، دین دیگری ندارم.
هوش مصنوعی: وقتی اسکندر آن دین و پرستش را دید، دیگر به یاد پیامبری که در اصل آن دین را آورده بود، نیفتاد و به آن توجهی نکرد.
هوش مصنوعی: اسکندر وقتی دید که مردم نسبت به او قدردانی و احترام دارند و علاوه بر آن، از ثروتهای فراوان به او هدیه میدهند، بسیار خوشحال شد و این احترام و هدیهها برای او قابل اندازهگیری نبود.
هوش مصنوعی: پس از آنکه به سرزمین خوشحال کننده رسید، اسکندر با شادی بازگشت و لشکریانش را مانند دریا به سوی دشت روانه کرد.
هوش مصنوعی: از رنگهای زیبا و پرچمهای دیبا مانند روم و شمایلی که به تن کردهاند، تمام سرزمینها و مرزها پر از زیبایی و شکوه شده است.
هوش مصنوعی: لشکر اسکندر در هر کوه و جنگل به قدری زیاد و پراکنده است که مانند مور و ملخ به چشم میآید.
هوش مصنوعی: هر جا که اسکندر حمله کرد، بسیاری از افراد را از سختی و تنگدستی نجات داد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.