گلستانش را گلی پیدا نبود
از گل او بلبلی شیدا نبود
فرقها ناز و نیاز از هم نداشت
بلبل و گل امتیاز از هم نداشت
ناگهان پیدا نیاز از ناز شد
حسن و عشق از یکدگر ممتاز شد
احتیاج آمد ز استغنا برون
گشت استغنا بر استغنا فزون
ابر آزاری ره گلشن گرفت
سبزهها آغاز روییدن گرفت
هر یکی فیضی از او قابل شده
سوی چیزی هر یکی مایل شده
این یکی بیرنگی آن یک رنگ خواست
وان یکی ناموس و آن یک ننگ خواست
پس به وفق خوی و استعدادشان
آنچه باید داد لایق دادشان
سبزهها را ساخت از گلها جدا
داد مرغان را جدا از هم نوا
نه گلی آگاه از بلبل هنوز
بلبلی را نه خبر از گل هنوز
گل به جیب شاخ رخ کرده نهان
عندلیب آسوده اندر آشیان
عشقها پنهان به هم میباختند
عاشقی پنهان ز هم میساختند
نی قد سروی هنوز افراخته
نی به سروی قمریی جا ساخته
طرهٔ سنبل همان بی تاب بود
دیدهٔ نرگس همان در خواب بود
باد نوروزی به طرف گلستان
شد پی زیب چمن دامن کشان
مهدهای گل عیان آمد به شاخ
عندلیب از آشیان آمد به شاخ
پرده از رخسار گلها باز شد
عندلیبان را نواها ساز شد
طرهٔ سنبل پریشانی گرفت
لاله در دل داغ پنهانی گرفت
نرگس از خواب عدم بیدار شد
چشم او زیب رخ گلزار شد
سروها را پای در گلها بماند
لاله ها را داغ بر دلها بماند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این مثنوی با زبان تمثیلی گلستان و بلبل، داستان آغاز آفرینش و پیدایش عشق را بازگو میکند: نخست ناز و نیاز و عاشق و معشوق یکی بودند، سپس نیاز از ناز جدا شد و هر موجودی به اندازهٔ استعدادش بهرهای گرفت. اما عشق هنوز پنهان بود، تا آنکه باد نوروزی وزید، گلها رخ نمودند، بلبلان به نغمه آمدند و سنبل و لاله و نرگس و سرو هر یک نشانی از عشق و داغ و دلبستگی یافتند.
هوش مصنوعی: در آغاز، گلستانِ او (آفریدگار) هنوز گلی آشکار نداشت و بلبلی هم شیفتهٔ گلِ او نبود؛ یعنی هنوز جلوه و عشقی پدید نیامده بود.
هوش مصنوعی: ناز و نیاز از هم جدا و متمایز نبودند و بلبل و گل نیز با هم فرقی نداشتند؛ عاشق و معشوق هنوز یکی بودند.
هوش مصنوعی: ناگهان نیاز از دلِ ناز پدید آمد و زیبایی و عشق از یکدیگر جدا و ممتاز شدند.
هوش مصنوعی: نیازمندی از دلِ بینیازی بیرون آمد و با پیدا شدن نیاز، بینیازیِ معشوق بیش از پیش آشکار و افزون شد.
هوش مصنوعی: ابرِ بهاری راه گلشن را در پیش گرفت و سبزهها شروع به روییدن کردند؛ تمثیلی از آغاز آفرینش و فیضِ هستی.
هوش مصنوعی: هر کدام به اندازهٔ خود از آن ابر بهرهای پذیرفتند و هر یک به سوی چیزی کشش پیدا کردند.
هوش مصنوعی: یکی بیرنگی و وارستگی خواست و دیگری رنگ و تعلق؛ یکی آبرو و نیکنامی طلبید و دیگری بدنامی و رسوایی.
هوش مصنوعی: پس آفریدگار مطابق خوی و استعداد هر یک، آنچه شایستهٔ او بود به او بخشید.
هوش مصنوعی: سبزهها را از گلها جدا ساخت و به هر پرندهای آوازی جداگانه داد.
هوش مصنوعی: اما هنوز نه گل از بلبل آگاه بود و نه بلبل از گل خبری داشت.
هوش مصنوعی: گل چهرهاش را در گریبانِ شاخه پنهان کرده بود و بلبل آسوده در آشیانهاش آرمیده بود.
هوش مصنوعی: عشقها پنهانی با هم بازی میشد و عاشق و معشوق دور از چشمِ یکدیگر با هم سازگاری و دلدادگی داشتند.
هوش مصنوعی: هنوز سروی قامت برنیفراشته بود و هیچ قمریای بر سروی آشیانه نساخته بود.
هوش مصنوعی: گیسوی سنبل همچنان بیقرار و پیچیده بود و چشم نرگس همچنان در خواب بود.
هوش مصنوعی: آنگاه باد نوروزی دامنکشان و خرامان به سوی گلستان آمد تا چمن را بیاراید.
هوش مصنوعی: غنچهها که چون گهوارهٔ گل بودند بر شاخه آشکار شدند و بلبل از آشیانه بیرون آمد و بر شاخه نشست.
هوش مصنوعی: پرده از چهرهٔ گلها کنار رفت و بلبلان آواز و نغمه سر دادند.
هوش مصنوعی: گیسوی سنبل پریشان شد و لاله در دلِ خود داغی پنهان پیدا کرد.
هوش مصنوعی: نرگس از خواب نیستی بیدار شد و چشمش زینت چهرهٔ گلزار گشت.
هوش مصنوعی: سروها پایشان در میان گلها ماند و از رفتن بازماندند، و داغ بر دل لالهها ماندگار شد؛ یعنی عشق، پایبندی و داغی همیشگی بر جا گذاشت.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.