در کوی خرابات مناجات توان کرد
در طور لقا عیش خرابات توان کرد
گر بازی شطرنج خط و خال تو این است
لیلاج جهان را به رخت مات توان کرد
ای زاهد مغرور به طاعت مکن افغان
شیخی به چنین کشف و کرامات توان کرد
گر مرکب تحقیق توانی به کف آری
سیاره صفت سیر سماوات توان کرد
تا کی سخن از خرقه و سجاده و پرهیز
ارشاد بدین کهنه خرافات توان کرد
کی بر سر بازار خرابات مغان خرج
سیم دغل از توبه و طامات توان کرد
روی تو به خوبی نه بدان مرتبه دیدم
کاندیشه حسنش به خیالات توان کرد
گر دیده تحقیق بود درک تجلی
از چهره هر ذره ذرات توان کرد
دادند نشان رخت آن زمره که گفتند
سجده ز برای صنم و لات توان کرد
چون پیش نسیمی صفت و ذات یکی شد
کی فرق میان صفت و ذات توان کرد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل عرفانی در ستایش خرابات و نکوهش زهد ریایی است. شاعر زاهد مغرور را به سبب خرقه و سجاده و توبهٔ ظاهری سرزنش میکند و میگوید در بازار خرابات این سکههای تقلبی رواج ندارد. در برابر آن، از چشم حقیقتبین سخن میگوید که جلوهٔ معشوق را در هر ذره و حتی در صورت بت میبیند. در پایان، نسیمی با تکیه بر یگانگی ذات و صفت، هر جدایی میان آن دو را نفی میکند.
هوش مصنوعی: در کوی میکده و خرابات هم میتوان با خدا راز و نیاز کرد، و در طورِ دیدار حق (مانند موسی در کوه طور) میتوان شادیِ رندانهٔ خرابات را تجربه کرد. یعنی عبادت حقیقی به مکان ظاهری بسته نیست.
هوش مصنوعی: اگر بازی شطرنجِ خط و خال تو چنین است، با رخ تو (هم چهره و هم مهرهٔ رخ) میتوان استادترین شطرنجباز جهان، لیلاج، را مات کرد.
هوش مصنوعی: ای زاهدی که به عبادت خود مغروری، اینقدر فریاد و ادعا مکن؛ با چنین کشف و کرامات ناچیزی میشود شیخی کرد؟ (پرسش طعنهآمیز است).
هوش مصنوعی: اگر بتوانی مرکبِ تحقیق و معرفت راستین را به دست آوری، میتوانی مانند ستارگان سیار در آسمانها سیر کنی.
هوش مصنوعی: تا کی از خرقه و سجاده و پرهیزگاری ظاهری سخن میگویی؟ آیا با این خرافات کهنه میتوان کسی را هدایت کرد؟
هوش مصنوعی: چه وقت در بازار خرابات مغان میتوان سکهٔ تقلبیِ توبه و سخنان گزافِ صوفیانه را خرج کرد؟ یعنی در آنجا ریا و ادعا خریدار ندارد.
هوش مصنوعی: چهرهٔ تو را در زیبایی چنان بلندمرتبه دیدم که نمیتوان زیباییاش را با خیال و اندیشه دریافت.
هوش مصنوعی: اگر چشم حقیقتبین داشته باشی، میتوانی جلوهٔ حق را در چهرهٔ تکتک ذرات جهان دریابی.
هوش مصنوعی: آن گروهی که گفتند میتوان برای بت و لات سجده کرد، در واقع نشانِ روی تو را دادهاند؛ یعنی جلوهٔ تو را در هر صورتی دیدهاند.
هوش مصنوعی: چون در نظر نسیمی صفت و ذات یکی شده است، دیگر چگونه میتوان میان صفت و ذات فرق گذاشت؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
جائی که به طاعات مباهات توان کرد
محراب صنم قبلهٔ حاجات توان کرد
من روی به کعبه نهم از خاک در تو
از کعبه اگر رو به خرابات توان کرد
چون روح قدس در طلب زندهٔ شوقم
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.